Als je speekselklier dik is, heb je een dikke wang. Of een bult bij je onderkaak of in je mond.
Als je huisarts je doorstuurt, onderzoekt de arts in het ziekenhuis je.
Is de bult geen kanker? En heb je geen klachten? Dan kun je afwachten. Of kiezen voor een operatie.
Is de bult kanker? Dan krijg je een operatie om de bult weg te halen. En meestal ook bestraling.
Wat zijn speekselklieren?
Speekselklieren zijn een soort bolletjes. Ze zitten op deze plekken:
in je wang bij je oor Deze speekselklier is ongeveer 5 centimeter. En loopt door tot onder de hoek van je onderkaak.
onder je onderkaak Deze speekselklier is tussen de 3 en 4 centimeter.
onder je tong
in je mond en je keel Hier zitten speekselklieren die kleiner zijn dan 1 centimeter.
Speekselklieren maken speeksel aan. Speeksel is een soort waterig slijm in je mond. Het heet ook wel spuug. Het speeksel maakt je eten eten zachter. Zo kun je het doorslikken.
Wat merk je van een bult in een speekselklier?
Bij een bult in een speekselklier wordt meestal je hele speekselklier dikker. Je kunt 1 of meer van deze dingen merken:
Je ene wang is dikker dan de andere wang. Je kunt bij je oor kleine bultjes voelen.
Je voelt een bult in je mond, bijvoorbeeld onder je tong. Of onder je onderkaak. De bult is groter dan normaal.
De bult kan pijn doen.
Meestal groeit de bult langzaam. Soms snel.
Heel soms heb je ook een scheef gezicht.
Meestal zit de bult in 1 speekselklier. Heel soms in meer speekselklieren. Bijvoorbeeld aan beide kanten van je gezicht.
Artsen weten niet hoe het komt dat speekselklieren soms dikker worden.
Welke onderzoeken zijn er bij een bult in een speekselklier?
In het ziekenhuis ga je naar een arts die veel weet van ziektes van je mond en keel (keel-neus-oor-arts). Of naar de arts die operaties doet aan je mond, kaak of gezicht. De arts voelt aan de plekken waar speekselklieren zitten. Bijvoorbeeld in je kaak en rond je oor. Ook kijkt de arts in je mond.
De arts stelt ook vragen:
Hoe lang voel je deze bult of bulten al?
Voel je bulten op nog meer plekken? Bijvoorbeeld in je oksels, sleutelbeenderen en liezen?
Heb je pijn aan de bult of bulten?
Heb je nog andere klachten? Ben je bijvoorbeeld afgevallen zonder dat je weet waarom? Of ben je snel buiten adem als je iets doet?
Onderzoeken
Daarna kun je deze onderzoeken krijgen:
Soms krijg je een echo van de bult. Dat is om te weten wat voor soort bult het is.
De arts zuigt cellen uit de bult. Je krijgt eerst een verdoving. Daarna zuigt de arts met een prik wat vocht met cellen weg. Dit heet een punctie. Soms weet de arts niet zeker waar die het beste kan prikken. Dan krijg je de prik met hulp van een echo. Zo weet de arts zeker dat de prik in de bult zit.
Soms krijg je nog een scan van de bult. Bijvoorbeeld een CT-scan of een MRI.
Welke soorten bulten kun je hebben in een speekselklier?
Na de onderzoeken weet de arts welke soort bult het is. De meeste bulten in speekselklieren zijn goedaardig.
Deze soorten bulten kun je hebben in een speekselklier:
een bult die geen kanker is: Warthin-tumor Deze bult heb je bijna altijd in de speekselklier bij je oor. Deze soort komt vooral voor bij mensen die roken. De bult wordt nooit kanker.
een bult die geen kanker is: pleiomorf adenoom Deze bult kan in alle speekselklieren zitten. Deze soort wordt heel soms kanker. Ongeveer 2 van de 100 mensen met deze soort bult krijgen kanker in die speekselklier.
een bult die kanker is Dit komt heel weinig voor.
Er is een heel kleine kans dat de uitslag van het onderzoek niet klopt. Je hebt dan een ander soort bult dan de arts dacht.
Is een bult in een speekselklier gevaarlijk?
Na de onderzoeken weet de arts meestal of de bult in je speekselklier gevaarlijk is.
Geen kanker
Een bult die geen kanker is, is niet gevaarlijk. De meeste van deze soorten bulten worden ook geen kanker. Maar bij 1 soort gebeurt dat heel soms wel. Deze soort heet een pleiomorf adenoom.
Je kunt wel last hebben van de bult. De bult doet bijvoorbeeld pijn. Of je vindt het niet mooi dat de dikke speekselklier aan de buitenkant van je wang te zien is.
Samen met de arts bespreek je of je de bult laat weghalen of laat zitten.
Wel kanker
Soms is de bult wel kanker. Dit komt vaker voor bij een bult in 1 van de speekselklieren in je mond. En minder vaak bij een bult in een speekselklier bij je oor.
De klachten die je kunt hebben bij kanker in je speekselklier, lijken op de klachten die je kunt hebben als je geen kanker hebt. Deze dingen zijn bij kanker een beetje anders:
Je hebt wat vaker pijn aan de bult in je speekselklier.
De spieren aan 1 kant van je gezicht kun je niet meer goed bewegen. Dit gebeurt vaker bij kanker in de speekselklier bij je oor.
Hoe gaat het verder bij een bult in een speekselklier?
Als de arts in de bult heeft geprikt, kan die plek nog 1 of 2 weken pijn doen. Soms krijg je een blauwe plek. Heel soms krijg je op die plek een ontsteking door een bacterie. Je kunt dan medicijnen tegen bacteriën krijgen (antibiotica).
Na de onderzoeken
Na ongeveer 1 week hoor je wat er uit de onderzoeken is gekomen. Soms zijn er nog meer onderzoeken nodig. Je arts bespreekt dit met je. Is het al duidelijk wat voor soort bult je hebt in je speekselklier? Dan bespreekt de arts met je welke behandeling je kunt krijgen.
Als de bult geen kanker is, kun je kiezen voor een operatie of afwachten. Kies je voor afwachten? De arts vertelt je wanneer je voor controle moet terugkomen.
Als het kanker is
Als de bult kanker is, krijg je een operatie. Daarbij haalt de arts de bult uit je speekselklier. De meeste mensen genezen na de behandeling voor kanker. Heel soms zit de kanker ook op andere plekken, bijvoorbeeld in je lymfeklieren.
Het kan een schok zijn om te horen dat de bult in je speekselklier kanker is. Je hebt misschien veel vragen en zorgen. Die kun je altijd bespreken met de arts of verpleegkundige in het ziekenhuis. Of met je huisarts.
