Ik heb jicht

In het kort

In het kort

  • Jicht is een pijnlijke ontsteking in een gewricht, meestal de grote teen of voet.
  • Het gewricht wordt dik, rood en warm.
  • Het gewricht hoog leggen en koelen kan prettig zijn.
  • Wees niet bang om te bewegen. Bewegen kan geen kwaad.
  • Wordt de pijn minder? Ga dan weer meer bewegen.
  • Medicijnen kunnen de pijn binnen 1 tot 2 dagen verminderen.
  • De aanval duurt 1 tot 3 weken waarna het gewricht volledig herstelt.
  • Neem meteen contact op met uw huisarts als u koorts krijgt of ziek wordt.
Video's

Video's

Beschrijving

Wat is jicht?

Jicht is een pijnlijke ontsteking in een gewricht veroorzaakt door urinezuurkristallen. Het geneest meestal binnen een tot drie weken, maar kan na verloop van tijd weer terugkomen.

Een gewricht is het ‘scharnier’ tussen twee botten. Het gladde kraakbeenoppervlak zorgt ervoor dat de botuiteinden gemakkelijk over elkaar heen glijden. Gewrichtsvloeistof ‘smeert’ het gewricht zodat het soepel beweegt. Om het gewricht heen zit een gewrichtskapsel. Het kraakbeen, bot of gewrichtskapsel kan geïrriteerd raken en klachten geven zoals pijn en stijfheid of minder goed kunnen bewegen. Is het gewricht ook dik, warm of rood, dan is er een ontsteking.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van jicht?

Een aanval van jicht ontstaat binnen één dag. U krijgt heel veel pijn in een gewricht, meestal aan de basis van de grote teen (soms in de middenvoet, enkel, knie of pols).
Het gewricht is:

  • heel pijnlijk,
  • dik,
  • rood,
  • en warm,
  • zónder koorts.

Urinezuurkristallen kunnen ook nierstenen vormen.

Sommige mensen met jicht hebben kleine witgele knobbeltjes onder de huid. Bijvoorbeeld op de vingers, tenen, knie, elleboog, op de oorschelp of bij de hiel. Het zijn ophopingen van urinezuurkristallen. Deze kunnen geen kwaad.

Mensen met jicht hebben een verhoogde kans op hart- en vaatziekten.

    ORS

    ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

    Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

    Bron: Apotheek.nl
    Oorzaken

    Hoe ontstaat jicht?

    Een jichtaanval ontstaat doordat er urinezuurkristallen in een gewricht gaan zitten. De kristallen veroorzaken een ontsteking in het gewricht.
    Jicht en een hoog urinezuurgehalte in uw bloed hebben met elkaar te maken. Toch krijgt maar 1 op de 10 mensen met een verhoogd urinezuurgehalte in het bloed jicht. Het is ook niet bekend waardoor iemand een verhoogd urinezuurgehalte in zijn bloed heeft.

    In sommige families komt jicht vaker voor.

    Bij mannen van middelbare leeftijd komt jicht vaker voor.

    • 50% van de mensen met jicht heeft ook hoge bloeddruk.
    • 30% van de mensen met jicht heeft ook hart- en vaatziekten (zoals hartfalen, een hartinfarct of een beroerte).
    • 20% van de mensen met jicht heeft nieren die iets minder goed werken.

    Voeding, alcohol en medicijnen tegen hoge bloeddruk (plaspillen) lijken geen rol te spelen bij het ontstaan van jichtaanvallen. Vroeger dacht men dat jicht ontstond door het drinken van alcohol, frisdrank met fructose en het eten van purinerijke voeding (zoals zwezerik, nieren, vis, wild en gevogelte). In onderzoeken is hiervoor te weinig bewijs gevonden.
    Merkt u zelf dat uw klachten misschien toch met bepaald eten of drinken of met bepaalde medicijnen te maken hebben? Bespreek het dan met uw huisarts. Het kan zijn dat het in uw geval wel zo is.

    Adviezen

    Adviezen bij jicht

    • Bij heel veel pijn kan het prettig zijn uw been hoog te leggen, bijvoorbeeld dwars op de bank.
    • Als het gewricht warm aanvoelt, kan koelen prettig zijn. Leg er een natte omslag of wat ijs tegenaan (niet langer dan 10 minuten per keer). Wikkel het ijs in een theedoek zodat de huid niet bevriest. Of gebruik een ‘icepack’.
    • Wees niet bang om te bewegen. Bewegen kan geen kwaad, ook als een gewricht ontstoken is. Bewegen helpt om te voorkomen dat uw spieren stijf worden.
    • Zodra de klachten minder hevig zijn, is het goed om meer te gaan bewegen. Dat voorkomt stijfheid en kan op den duur de pijn verminderen. Zware of langdurige belasting kunt u de eerste tijd beter vermijden.
    Medicijnen

    Medicijnen bij jicht

    Bij een aanval van jicht helpen prednisolon en NSAID’s even goed tegen de pijn. Een andere mogelijkheid is colchicine .

    NSAID

    NSAID’s zoals diclofenac , naproxen of ibuprofen kunnen de pijn binnen 1 tot 2 dagen verminderen. Helpt het medicijn? Stop er dan mee als de klachten helemaal weg zijn.
    Let op: NSAID's zijn goede pijnstillers, maar ze geven regelmatig vervelende bijwerkingen. Ze kunnen (soms ernstige) maagklachten geven en de werking van andere medicijnen beïnvloeden. Heeft u maag-, darm-, hart-, vaat- of nierproblemen? Of bent u ouder dan 60 jaar? Of gebruikt u medicijnen? Of heeft u ooit een allergische reactie gehad na een NSAID? Overleg dan eerst met uw huisarts of apotheker voordat u een NSAID gebruikt. Lees meer bij NSAID's.
    Soms krijgt u er een medicijn (omeprazol ) bij om de maag tegen NSAID's te beschermen.

    Prednisolon

    In plaats van NSAID’s kan de huisarts prednisolon voorschrijven. Gebruiken prednisolon gedurende 5 dagen. Dit werkt net zo goed als een NSAID. Helpt prednisolon wel, maar is het na 5 dagen nog niet over? Ga dan door tot en met de 10e dag. 
    Bij prednisolon krijgt u soms ook een maagbeschermend middel erbij. Prednisolon kan soms hoofdpijn, duizeligheid, rusteloosheid en slaapproblemen geven.

    Colchicine

    Als zowel NSAID’s als prednisolon niet binnen 3 tot 5 dagen helpen, dan kan eventueel colchicine de pijn verminderen en de ontsteking remmen. U krijgt dan 2 tot 3 keer per dag een tablet colchicine tot de pijn verdwenen is. Stop met het middel als de klachten na 3 dagen nog niet verminderd zijn.
    Let op: Stop direct met colchicine als u klachten krijgt zoals een branderig gevoel in de keel, misselijkheid, buikkrampen of diarree. Dat zijn tekenen dat uw lichaam colchicine niet verdraagt. Of als u kleine rood/paarse vlekjes in de huid ontdekt. Neem dan direct contact op met uw huisarts.

    Corticosteroïd-injectie

    Als bovenstaande tabletten niet helpen, of als u ze niet mag gebruiken, dan kunt u een injectie met corticosteroïden in het gewricht krijgen om de ontsteking te remmen. Dit helpt meestal binnen 24 uur. De werking kan ongeveer 3 maanden aanhouden. Soms kunnen de klachten gedurende 48 uur na de prik kortdurend verergeren. Dit gaat vanzelf over.

    naproxen

    Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

    Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

    Bron: Apotheek.nl

    omeprazol

    Omeprazol is een maagzuurremmer. Het behoort tot de protonpompremmers. Het vermindert de aanmaak van zuur in de maag.

    Artsen schrijven het voor bij maagklachten, maag- en darmzweren en bij het syndroom van Zollinger-Ellison.

    Bron: Apotheek.nl

    diclofenac

    Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

    Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht.

    Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

    Bron: Apotheek.nl

    ibuprofen

    Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

    Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

    Bron: Apotheek.nl

    ORS

    ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

    Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

    Bron: Apotheek.nl

    prednisolon

    Prednisolon is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd.
    Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Ze zijn ook nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan.

    Artsen schrijven prednisolon voor bij:

    • Aandoeningen met ernstige ontstekingen. Bijvoorbeeld luchtwegontstekingen (zoals astma, COPD en sarcoïdose), reumatische aandoeningen (zoals reuma, polymyalgie en jichtaanvallen), darmziekten (namelijk colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn), het syndroom van Sjögren, bepaalde oogontstekingen, clusterhoofdpijn, lupus erythematodes (LE), ernstige huidontstekingen (zoals bij lepra), bepaalde bloedziekten (zoals de bloedstollingsziekte ITP), ernstige allergische reacties, Bellverlamming (een vorm van gezichtsverlamming) en nierziektes (zoals het nefrotisch syndroom).
      Bij ontstekingsziekten wordt het op verschillende manieren toegepast: in een hoge dosering gedurende enkele dagen tot weken (stootkuur) en in een lagere dosering gedurende meerdere maanden (langdurige behandeling). Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur.
    • Prednisolon wordt ook gebruikt om afstotingsreacties tegen te gaan na orgaantransplantaties en als onderdeel van een behandeling bij kanker.
    • Ook wordt het gebruikt om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen aan te vullen (zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom).
      Als men het op deze manier gebruikt heet het substitutietherapie.

    Aandoeningen waarbij prednisolon wordt gebruikt zijn:

    Bron: Apotheek.nl

    colchicine

    Colchicine remt ontstekingsreacties.

    Artsen schrijven het voor bij jicht. Het wordt ook gebruikt bij andere, zeldzame, aandoeningen, zoals bij 'familiaire mediterrane koorts' of soms bij een ontsteking van het hartzakje.

    Bron: Apotheek.nl
    Hoe gaat het verder?

    Hoe gaat het verder bij jicht?

    Een aanval van jicht kan 1 tot 3 weken duren, waarna het gewricht vanzelf volledig herstelt.

    Heeft u meerdere aanvallen per jaar, ongeveer 3 bijvoorbeeld? Dan kan uw huisarts allopurinol tabletten voorschrijven om de hoeveelheid urinezuur in uw bloed te verlagen. Als u deze dagelijks inneemt, krijgt u minder of geen jichtaanvallen. De jichtknobbeltjes verdwijnen dan vaak na een half jaar tot een jaar. Allopurinol kunt u jaren of zelfs levenslang blijven slikken om jichtaanvallen te voorkomen. Er is een kleine kans op een allergische huidreactie met jeuk, puistjes en huidschilfering. Dan moet u de behandeling stoppen.

    Jicht geeft een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Daarom zal de huisarts ook andere risicofactoren voor hart- en vaatzieken bij u controleren. Zo nodig krijgt u dan extra leefstijladviezen en medicijnen om uw risico op hart- en vaatziekten te verminderen.

      ORS

      ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

      Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

      Bron: Apotheek.nl

      allopurinol

      Allopurinol voorkomt dat het lichaam purine verandert in urinezuur. Purine komt voor in bepaalde voedingsmiddelen, maar het lichaam maakt het ook zelf aan. Hierdoor verlaagt allopurinol de hoeveelheid urinezuur in het bloed.

      Artsen schrijven allopurinol voor bij jicht, nierstenen, nierziekten en bij kanker. Verder wordt het ook gebruikt bij enkele stofwisselingsziekten, waarbij te veel urinezuur wordt gemaakt.

      Bron: Apotheek.nl
      Wanneer contact?

      Wanneer contact opnemen bij jicht?

      Neem contact op met uw huisarts als u voor het eerst verschijnselen krijgt die op jicht lijken.

      Maak een afspraak op de huisartspraktijk als de klachten met bovengenoemde medicijnen onvoldoende verminderen.

      Neem direct contact op met de huisartspraktijk als een gewricht pijnlijk, dik en warm is en u zich ziek gaat voelen en/of als u koorts krijgt.

        Meer informatie

        Meer informatie over jicht

        Voor meer informatie over jicht kunt u terecht bij het Reumafonds. U vindt hier informatie over allerlei gewrichtsklachten, onder meer jicht.

        De informatie over jicht is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Artritis.

        Laatst herzien op

        Vond u deze informatie nuttig?

        Vond u deze informatie nuttig?
        Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
        Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.