Ik heb een posttraumatische stressstoornis

In het kort

In het kort

  • Bij een posttraumatische stressstoornis (PTSS) komen hele nare ervaringen steeds terug in uw gedachten of dromen.
  • Verschijnselen zijn spanning, woede-uitbarstingen, vermijden van dingen die herinneren aan de traumatische gebeurtenissen en minder interesse in alles.  
  • Het is belangrijk om naar uw huisarts te gaan met zulke klachten.
  • Psychotherapie en/of EMDR helpt u om de gebeurtenissen te verwerken.
  • Medicijnen tegen angst en depressie (antidepressiva) kunnen de behandeling ondersteunen.
Beschrijving

Wat is een posttraumatische stressstoornis?

Wanneer u iets heel ergs heeft meegemaakt (zoals een oorlog, een overval, een ongeluk of seksueel geweld), kan die gebeurtenis steeds op een indringende manier in uw gedachten of dromen terugkomen. Het is alsof de gebeurtenis zich telkens weer voor uw ogen afspeelt, alsof u het steeds opnieuw beleeft. Dit is posttraumatische stress.

U doet er alles aan om deze gedachten te vermijden. U gaat bijvoorbeeld niet meer naar de plek waar het gebeurd is. U mijdt de mensen die met het nare voorval te maken hadden, of die u eraan doen denken.

Sommige mensen met PTSS gebruiken alcohol, drugs of kalmerende middelen om hun nare ervaringen te verdringen en gevoelens van angst, pijn of verdriet te ‘verdoven’.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van PTSS?

Typische klachten bij PTSS zijn:

  • Spanning en onrust:
    woede-uitbarstingen, prikkelbaar zijn, agressie, snel en hevig schrikken van dingen, slecht kunnen concentreren, slecht slapen. 
  • Herbeleven van de gebeurtenissen, in dromen, nachtmerries, maar ook overdag in gedachten: 
    U kunt heel angstig worden of overspoeld worden door emoties bij situaties, geuren of bijvoorbeeld voorwerpen die u herinneren aan de gebeurtenissen. Ook kunt u hartkloppingen krijgen of gaan zweten.  
  • Vermijden van dingen/situaties die u aan de gebeurtenissen herinneren: 
    Juist omdat u bang bent voor die emoties, probeert u alles wat aan de gebeurtenissen herinnert zoveel mogelijk uit de weg te gaan.
  • Minder voelen:
    U heeft minder belangstelling voor mensen in uw omgeving. U verwacht minder van de toekomst. Activiteiten die u eerst leuk vond, interesseren u minder of niet meer. 
    Oorzaken

    Hoe ontstaat PTSS?

    Waarom de een na een ingrijpende gebeurtenis een posttraumatische stressstoornis krijgt en de ander niet, is niet duidelijk.

    De volgende dingen spelen een rol:

    • wat voor gebeurtenis het was: een oorlog of kindermishandeling geeft bijvoorbeeld vaker klachten dan ander gebeurtenissen
    • hoe lang de gebeurtenissen duurden en hoe erg ze waren
    • wat de gebeurtenissen voor iemand betekenen

    Mogelijk speelt ook mee hoe kwetsbaar iemand is:

    • Kwetsbaarheid ontstaat waarschijnlijk door nare ervaringen als heel jong kind: het stress-systeem wordt dan waarschijnlijk verkeerd afgesteld. 
    • Kwetsbaarheid kan mogelijk ook komen door erfelijke aanleg: het stress-systeem is dan door erfelijke aanleg minder stabiel. 

    Wat juist beschermt tegen PTSS is steun van andere mensen. Steun en erkenning na nare gebeurtenissen vermindert de kans op PTSS. Ook hebben mensen die in hun jeugd hebben geleerd om problemen actief aan te pakken minder kans op PTSS.

    Adviezen

    Wat kunt u zelf doen bij PTSS?

    Bij PTSS heeft u hulp nodig om de ernstige gebeurtenis te verwerken. 

    • Wacht dus niet met hulp zoeken, maar ga naar uw huisarts. Een psycholoog, psychotherapeut of psychiater kan u vervolgens verder helpen.   

    Daarbij kunnen de volgende adviezen helpen om de klachten te verminderen:

    • Zoek steun bij mensen die u vertrouwt. Leg aan hen uit waar u last van heeft. De meeste mensen hebben hier begrip voor. Laat ze eventueel ook deze informatie lezen.
    • Als u veel spanning voelt, is het belangrijk om rust te nemen. 
    • Probeer dingen te doen die u prettig en ontspannend vindt. Bijvoorbeeld muziek luisteren, wandelen, hardlopen, naar de film gaan of fietsen. 
    • Posttraumatische stress kan het moeilijker maken om voor kinderen te zorgen. U kunt minder aan en bent sneller geïrriteerd of boos. U zegt of doet misschien dingen waar u later spijt van krijgt. Als u kinderen heeft, bespreek dan met uw huisarts hoe het gaat in uw gezin.   
    • Neem geen alcohol, drugs of kalmeringsmiddelen. 
    • Probeer op tijd op te staan, regelmatig en goed te eten en op tijd naar bed te gaan.
    Behandeling

    Behandeling van PTSS

    Bij PTSS zijn er 3 vormen van behandeling mogelijk. Welke het beste bij u past, hangt natuurlijk af van wat u zelf wilt. Maar bijvoorbeeld ook van wat u heeft meegemaakt, hoe u bent opgegroeid en of u andere klachten heeft, zoals depressiviteit. 

    • Traumagerichte psychotherapie:
      Een psychotherapeut helpt u om in een veilige omgeving de nare gebeurtenis(sen) op te roepen. U oefent hoe u in gedachten een angstige situatie meemaakt. U leert daarbij geleidelijk te ontspannen en te ervaren dat u de angstige situatie toch veilig doorstaat. U leert steeds beter met deze situaties en emoties om te gaan. Vaak krijgt u een schrijfopdracht. Dit helpt bij het verwerken. 
      Voor sommige mensen kan therapie in een groep geschikt zijn. 
    • EMDR (eye movement desensitization and reprocessing):
      Terwijl u denkt aan de heftige gebeurtenis uit het verleden, leidt de therapeut u af met bepaalde bewegingen. Op deze manier blijkt het gemakkelijker om heftige ervaringen te verwerken.
      EMDR werkt even goed als psychotherapie. 
    • Medicijnen:
      Antidepressiva kunnen de behandeling met psychotherapie en/of EMDR ondersteunen. Medicijnen zijn nooit de enige behandeling bij PTSS.
      Rustgevende middelen (benzodiazepinen, zoals diazepam ) zijn minder geschikt bij PTSS. Uit onderzoek blijkt dat deze middelen de klachten bij PTSS kunnen verergeren in plaats van rust geven. Slik deze middelen dus niet zonder overleg met uw arts.  

    Gun uzelf de tijd om uw ervaringen te verwerken. Vaak lukt het na verloop van tijd weer een gevoel van veiligheid en van controle over uw eigen lichaam en leven terug te krijgen.

    ORS

    ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

    Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

    Bron: Apotheek.nl

    diazepam

    Diazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen.

    Artsen schrijven het voor bij angstgevoelens en gespannenheid, paniekstoornissen, slapeloosheid, alcoholontwenning, spierkrampen, epilepsie en onrust.

    Bron: Apotheek.nl
    Meer informatie
    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.