Ik heb Q-koorts

In het kort

  • Je krijgt Q-koorts van geiten of schapen. Vooral door lucht in te ademen met de Q-koorts-bacterie.
  • De helft van de mensen met Q-koorts heeft geen klachten.
  • Heb je wel last? Dan lijkt Q-koorts op griep: koorts, hoofdpijn en hoesten.
  • Heel soms word je erg ziek. Bijvoorbeeld door een longontsteking.
  • 1 van de 5 mensen blijft lange tijd moe.

Wat is Q-koorts?

Q-koorts is een ziekte die komt door een bacterie.

Schapen en geiten kunnen Q-koorts hebben. En de bacterie aan mensen geven. Maar mensen kunnen andere mensen niet besmetten.

Bijna geen Q-koorts in Nederland

Sinds 2010 krijgen geiten en schapen een prik tegen Q-koorts (vaccin). Ook op kinderboerderijen en campings bij boeren.

Daarom is de kans erg klein om Q-koorts te krijgen. Elk jaar krijgen maar een paar mensen in Nederland de ziekte. Vaak hebben ze geen of weinig last.

Welke klachten krijg je bij Q-koorts?

Iets meer dan de helft van de mensen met Q-koorts heeft geen of weinig klachten.

Symptomen van Q-koorts

Krijg je wel last? Dan voelt het meestal alsof je griep hebt:

  • koorts die een paar dagen duurt
  • hoofdpijn
  • een droge hoest
  • gloeien van de koorts en het dan ineens heel koud hebben (koude rillingen)
  • 's nachts veel zweten
  • pijn in spieren en gewrichten
  • een ziek gevoel

Meestal gaan de klachten vanzelf over. En ben je na 1 of 2 weken weer beter.

Soms: erg ziek

Sommige mensen worden erg ziek:

  • longontsteking met droge hoest, benauwd zijn, pijn op de borst, heftige hoofdpijn en hoge koorts
  • ontsteking van de lever met buikpijn, misselijk zijn, overgeven (braken) en diarree

Hoe lang heb je last van Q-koorts?

Q-koorts is meestal niet gevaarlijk. Vaak ben je na 1 of 2 weken weer beter. Na koorts kun je nog een tijdje moe blijven.

Als je Q-koorts hebt gehad, kun je de ziekte niet opnieuw krijgen.

Soms: lange tijd moe

Ongeveer 1 van de 5 mensen met klachten blijft lange tijd moe: langer dan 6 maanden. Ook hebben ze vaak andere klachten, zoals:

  • moeilijk de aandacht bij iets houden
  • moeite met dingen onthouden
  • pijn in spieren en gewrichten
  • keelpijn
  • depressie

Dit heet het Q-koorts-vermoeidheidssyndroom. Je huisarts kan je helpen om hiermee om te gaan.

Heel soms: erge Q-koorts die niet meer weggaat

Heel soms gaat de bacterie niet meer weg. Iemand kan dan erg ziek worden, vaak maanden of jaren later. Dit gebeurt vooral bij mensen met een ziekte van de hartkleppen of bloedvaten. Of bij minder afweer door medicijnen.

Deze ziekte heet chronische Q-koorts. Hieraan kan iemand overlijden.

Hoe kun je Q-koorts krijgen?

Meestal krijg je Q-koorts via de lucht. Je ademt dan lucht met de bacterie in. Na 1 tot 5 weken kun je klachten krijgen.

Bacterie in de lucht

De meeste bacteriën komen in de lucht als besmette geiten of schapen lammetjes krijgen. Dit gebeurt van februari tot eind mei.

Daarna kan de bacterie nog maanden blijven leven. Bijvoorbeeld in hooi. En vanuit daar weer in de lucht komen en ingeademd worden. De bacterie kan ook via besmette poep en plas in de lucht komen. Met de wind kan de bacterie naar andere plekken gaan. Soms wel kilometers verderop.

Bacterie in producten van geiten en schapen

Je kunt de bacterie ook binnenkrijgen als je rauwe melk drinkt. Rauwe melk is nog niet heet gemaakt om bacteriën te doden (pasteuriseren). De kans is wel erg klein dat je door rauwe melk klachten van Q-koorts krijgt.

De bacterie zit niet in vlees.

Niet besmettelijk tussen mensen

Iemand met Q-koorts kan de bacterie niet aan een ander geven. Mensen kunnen elkaar dus niet besmetten.

Hoe weet je of je Q-koorts hebt?

Ben je gewaarschuwd dat je op een besmette boerderij bent geweest? En heb je klachten die op griep lijken? Bel dan je huisarts. Die kan je bloed laten onderzoeken om te kijken of je Q-koorts hebt.

Heb je Q-koorts? Dan krijg je binnen 1 jaar nog een bloed-onderzoek. Zo kan de huisarts zien of de bacterie weg is.

Mensen met een ziekte van hartkleppen of bloedvaten krijgen vaker een bloedtest. Zij hebben een grotere kans dat de bacterie in hun lichaam blijft. En hen erg ziek maakt.

Wie heeft een grotere kans om Q-koorts te krijgen?

Iedereen kan Q-koorts krijgen. Alleen kinderen en baby's krijgen bijna nooit Q-koorts.

Mensen die werken met schapen en geiten hebben een grotere kans om Q-koorts te krijgen. Zoals veehouders en dierenartsen. Of medewerkers van een dierentuin of kinderboerderij.

Sommige mensen kunnen erger ziek worden:

  • zwangere vrouwen
    Als je zwanger bent, heb je meer kans om erg ziek te worden door Q-koorts. Of lang ziek te blijven. Heb je klachten door Q-koorts? Dan heb je ook een iets grotere kans op een miskraam. Of dat je baby te vroeg geboren wordt.
  • mensen zonder goede afweer tegen ziektes
    Bijvoorbeeld omdat ze al een andere ziekte hebben, zoals kanker. Of chemotherapie of andere sterke medicijnen gebruiken.
  • mensen met een ziekte aan hun hartkleppen of bloedvaten

Heb je eerder Q-koorts gehad? Dan kun je de ziekte niet opnieuw krijgen.

Hoe zorg je dat je geen Q-koorts krijgt?

In Nederland is de kans nu heel klein om Q-koorts te krijgen. Dit komt door de prik tegen Q-koorts bij geiten en schapen. Hierdoor komen er geen nieuwe bacteriën in de lucht.

Is er risico op Q-koorts bij je in de buurt? Dan krijg je een waarschuwing. Blijf dan uit de buurt bij de besmette boerderij. 5 kilometer of verder.

In deze situaties moet je niet bij geiten en schapen komen:

  • Je bent zwanger.
  • Je hebt problemen met je hart. Je hebt bijvoorbeeld een nieuwe hartklep.
  • Je hebt problemen met je afweer. Bijvoorbeeld nadat je een nieuw orgaan hebt gekregen (transplantatie), zoals een nier.

Wat kun je zelf doen als je Q-koorts hebt?

Dit kun je doen als je Q-koorts hebt:

  • Doe rustig aan. Zo herstel je vaak beter.
  • Zorg dat je genoeg drinkt. Ongeveer 1,5 tot 2 liter per dag, dat zijn 8 glazen. Bijvoorbeeld water of thee. Genoeg drinken is extra belangrijk als je koorts hebt.
  • Voel je je ziek? Of heb je pijn? Slik dan . Slik niet meer dan 4 keer per dag 2 pillen paracetamol van 500 mg (milligram).
  • Heb je niet veel last? Dan mag je je gewone dingen blijven doen. Zoals werken en je hobby's. Q-koorts is niet besmettelijk.

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

Behandeling van Q-koorts

Meestal gaat Q-koorts binnen 1 of 2 weken vanzelf weg. Medicijnen zijn dan niet nodig.

Medicijnen tegen ontstekingen

Ben je erg ziek? Of heb je een longontsteking? Dan kun je medicijnen tegen ontstekingen slikken (antibiotica).

  • Je slikt de pillen 2 weken lang.
  • Werkt je afweer minder goed? Dan slik je de pillen 3 weken lang.
  • Blijf de pillen slikken tot ze op zijn. Ook als je geen last meer hebt.

Deze pillen mag je niet gebruiken als je zwanger bent. Je krijgt dan andere medicijnen.

Heb je Q-koorts die lang blijft (chronische Q-koorts)? Dan moet je vaak lange tijd medicijnen slikken.

Wanneer bellen bij Q-koorts?

Spoed: bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je Q-koorts hebt en 1 of meer van deze dingen. Of iemand anders moet voor jou bellen:

  • Je voelt je benauwd.
  • Je ademt snel of moeilijk.
  • Je voelt je steeds zieker.
  • Je voelt je verward of suf: je reageert niet of bijna niet als iemand iets tegen je zegt.
  • Je blijft steeds overgeven en je hebt 12 uur niet geplast.
  • Na 2 dagen antibiotica heb je nog steeds koorts: 38 graden of hoger.

Bel op werkdagen je huisarts als deze 2 dingen voor jou zo zijn:

  • Je bent in de buurt van een besmette boerderij geweest.
  • Je krijgt 1 tot 5 weken later klachten die lijken op griep. Bijvoorbeeld koorts met hoofdpijn of hoesten.

Je huisarts kan dan onderzoeken of je Q-koorts hebt.

Meer informatie over Q-koorts

Over deze tekst

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 22 mei 2026