Mijn kind is verkouden

Onderwerp
Synoniemen

In het kort

  • Verkoudheid is een ontsteking van het slijmvlies in de neus, de bijholten en de keel.
  • De oorzaak zijn virussen.
  • Kinderen kunnen wel tien keer per jaar verkouden zijn.
  • Het niezen, hoesten en snotteren kan wel een paar weken duren.
  • Een klein kind kan tijdens een verkoudheid koorts krijgen, volwassenen niet.
  • De klachten verminderen soms wat door stomen en neusdruppels.
  • Medicijnen zijn niet nodig.

Wat is verkoudheid?

Verkoudheid is een ontsteking van het slijmvlies in de neus, de bijholten en de keel.

Een gewone verkoudheid beperkt zich dus niet tot de neus.

Wat zijn de verschijnselen van een verkoudheid bij een kind?

Normaal produceert het slijmvlies in het neus-keelgebied een beetje slijm en vocht. Als het slijmvlies ontstoken raakt, zwelt het op en gaat het veel slijm (snot) produceren. De neus van uw kind kan verstopt raken. Het snot kan uit de neus lopen of naar achter in de keel lekken.

Door de ontsteking is het slijmvlies geïrriteerd. In de neus kan dit een niesprikkel geven, en in de keel of luchtpijp kan een hoestprikkel ontstaan.

Door een ontsteking van het keelslijmvlies kan uw kind ook keelpijn krijgen. Zijn ook de stembanden ontstoken, dan kan dat heesheid geven.

In tegenstelling tot volwassenen kan een klein kind tijdens een verkoudheid koorts krijgen.
Een bijholte-ontsteking komt bij kleine kinderen zelden voor, omdat deze holten nog niet of niet helemaal zijn ontwikkeld.
Wel kunnen kinderen bij een verkoudheid ook 'snotogen' krijgen. Er hoopt zich dan gelige prut of pus in de ooghoeken, waardoor de ogen s'ochtends vaak zijn dichtgeplakt.   

Hoe ontstaat een verkoudheid bij kinderen?

Verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus. Er zijn veel verschillende verkoudheidsvirussen. Wanneer uw kind een aantal keren achter elkaar verkouden raakt, gaat het elke keer om een ander virus.

Verkoudheidsvirussen verspreiden zich gemakkelijk via vochtdruppeltjes in de uitgeademde lucht, die door anderen weer worden ingeademd. Dit gebeurt vooral als mensen dicht op elkaar zitten in slecht geventileerde ruimtes (bijvoorbeeld in de bus, tram, of trein, op school of in het kinderdagverblijf).

Het virus kan ook via de handen worden overgedragen. Zo kan een verkouden kind aan zijn neus zitten en vervolgens iets aanraken dat daarna door andere kinderen wordt aangeraakt (bijvoorbeeld speelgoed).

Omdat kleine kinderen nog weinig met verkoudheidsvirussen in aanraking zijn gekomen, hebben ze nog maar tegen weinig virussen weerstand opgebouwd. Daardoor kunnen kinderen gemakkelijk wel tien keer per jaar verkouden worden.

Wat kunt u doen als uw kind verkouden is?

  • Besmetting met een verkoudheidsvirus kunt u moeilijk voorkomen. Om verspreiding van het virus te beperken, kunt u uw kind leren bij hoesten of niezen de hand voor de mond te houden en regelmatig de handen te wassen.
  • Vermijd extra irritatie van de slijmvliezen, zoals door rook. Rook kan ervoor zorgen dat een verkoudheid veel langer duurt. Rook dus niet in ruimtes waar uw kind komt.
  • Soms kan stomen de klachten wat verminderen, maar het versnelt de genezing niet. Pas op voor verbranding: laat de temperatuur van het water niet boven de 60 graden Celsius komen. Jonge kinderen mogen niet stomen, omdat zij extra risico lopen op verbranding. Houd meteen op met stomen als u merkt dat uw kind er benauwd van wordt.
    Gebruik voor het stomen gewoon water, zonder iets erin. Toevoegingen (zoals menthol) kunnen de slijmvliezen namelijk irriteren. Bij kinderen onder de 2 jaar mag u sowieso geen menthol gebruiken.
    Stomen kan ook in de badkamer of douche door de warmwaterkraan open te draaien en de stoom voorzichtig in te ademen. Stoom nooit bij een speciale keukenkraan met kokend water (cooker). Het gevaar op verbranding is dan erg groot.
  • Soms verminderen de klachten wat als u neusdruppels met zout water geeft. Het zorgt er niet voor dat uw kind sneller herstelt.
    De zoutoplossing kunt u kant-en-klaar (als druppels of spray) kopen bij de drogist of apotheek. Dat is wel zo gemakkelijk en u heeft er meteen een druppelaar (pipet) of spraydop bij.
    De kant-en-klare zoutoplossing mag u ook aan jonge kinderen geven. Baby's en kinderen onder de 2 jaar vinden dat vaak niet prettig. Doe voor het slapengaan (bij jonge kinderen ook voor het middagslaapje) een paar druppeltjes in ieder neusgat. Zo nodig kunt u deze neusdruppels ook vaker geven. 
    U kunt de zoutoplossing ook zelf maken. Strooi hiervoor 9 gram keukenzout in 1 liter lauw water. Gebruik een schone weegschaal en een schone, uitgekookte fles. Deze oplossing is in de koelkast 3 dagen houdbaar. U kunt een paar keer per dag (of zo vaak u prettig vindt) druppelen of opsnuiven. Gebruik bij kinderen onder de 6 jaar liever geen zelfgemaakte zoutoplossing.
  • Een snotoog of een dichtgeplakt oog kunt u schoonmaken of losweken met een watje en schoon water of fysiologisch zout (kant- en klare zoutoplossing). Net als de verkoudheid gaat dit vanzelf over. 

Medicijnen bij een verkouden kind

Medicijnen zijn niet nodig. De verkoudheid geneest vanzelf.

Sommige mensen gebruiken xylometazoline spray of druppels. Dit vermindert de zwelling van het slijmvlies in de neus. Uw kind kan daardoor wat gemakkelijker door de neus ademen.
Gebruik liever geen xylometazoline bij kinderen tussen de 2 en 6 jaar. Eventueel alleen als de verstopping van de neus erg veel klachten geeft en zoutoplossing onvoldoende helpt. Gebruik dan xylometazoline 0,05% voor kinderen tussen 2 en 6 jaar.
Geef xylometazoline niet aan kinderen onder de 2 jaar. Ze kunnen hiervan zeldzame, maar ernstige bijwerkingen krijgen.
Xylometazoline kunt u zonder recept bij de apotheek of drogist kopen.

Antibiotica helpen niet tegen een verkoudheid. Antibiotica werken alleen tegen bacteriën en niet tegen virussen.

Hoe gaat het verder met verkoudheid bij kinderen ?

Een gewone verkoudheid gaat vanzelf over, ook al kan het hoesten, niezen of snotteren soms een paar weken duren.

Ook als een verkoudheid langer duurt of als het snot van kleur verandert, heeft het geen zin om uw kind antibiotica te geven.

Wanneer contact opnemen bij verkoudheid bij kinderen?

Voor een gewone verkoudheid hoeven kinderen niet naar de huisarts.

Bel uw huisarts wel als uw kind de volgende klachten krijgt:

  • benauwdheid;
  • piepende ademhaling;
  • sufheid;
  • slecht drinken (minder dan de helft van normaal);
  • koorts (temperatuur boven de 38°C) die langer duurt dan drie dagen;
    Let op: is uw baby jonger dan 3 maanden? bel dan bij koorts direct de huisarts;  
  • als uw kind koorts gehad heeft en na enkele dagen opnieuw koorts krijgt.
 
Deze tekst is voor het laatst herzien op 20 nov 2014