Heeft mijn kind afwijkende knieën (O- of X-benen)?

In het kort

In het kort

  • Kinderen tussen 0 en 7 jaar groeien snel.
  • Daardoor verandert de stand van hun benen regelmatig.
  • Een O- of X-stand van de benen is op zich niet zorgwekkend. 
  • Ga naar uw huisarts als de afwijking opvallend groter is dan bij leeftijdgenootjes.
  • Ga ook naar uw huisarts als het linkerbeen duidelijk anders is dan het rechterbeen, bijvoorbeeld een recht been en een X-been.
Wat is het

Zijn de benen van mijn kind normaal of afwijkend?

Tussen de geboorte en het 7e levensjaar verandert de stand van de benen. Dat is heel normaal. Het komt omdat kinderen snel groeien. En doordat ze zich steeds op een andere manier gaan bewegen: ze rollen, ‘tijgeren’, kruipen, lopen, rennen, springen, fietsen en zwemmen. Zo worden de benen telkens anders belast.

Bij elke leeftijd hoort dus een andere normale beenstand. U kunt het beste zien of de stand van de knieën normaal is als uw kind op de rug ligt met de benen op het bed/aankleedkussen. Strek (zachtjes) de beentjes van uw kind, en leg ze tegen elkaar aan. 

Dit zijn de normale beenstanden bij kinderen:

  • 0 jaar: Kinderen worden geboren met O-benen: de enkels raken elkaar wel, maar de knieën raken elkaar niet. De benen vormen een ‘O’.
  • 0 - 2 jaar: In deze periode groeien de knietjes langzaam naar elkaar toe. Geleidelijk worden de benen van uw kind recht.
  • 2 jaar: Rond deze leeftijd heeft uw kind min of meer rechte benen.
  • 2 - 3 jaar: In deze periode krijgt uw kind X-benen: de knieën groeien naar elkaar toe en de enkels groeien van elkaar af. Als u de gestrekte beentjes tegen elkaar aan legt, dan raken de knieën elkaar, maar de enkels meestal niet.
  • 3 - 7 jaar: Vanaf het 3e jaar houdt uw kind nog een lange tijd X-benen. Een kleuter met X-benen is dus normaal. Daarna worden de benen van uw kind geleidelijk rechter.
  • 7 jaar: Rond deze leeftijd hebben de meeste kinderen rechte benen. Als uw kind met gestrekte benen ligt, dan kan het meestal de enkels en de knieën tegen elkaar aanleggen.
  • Vanaf 7 jaar: Er zijn veel verschillen tussen kinderen vanaf het 7e jaar. Als uw kind vanaf deze leeftijd X- of O-benen heeft, kan dat zelden kwaad. U kent vast wel volwassenen met O- of X-benen die zonder problemen door het leven gaan.

Wanneer is de beenstand van mijn kind afwijkend?

Maak een afspraak bij de huisarts in deze situaties:

  • De stand van de benen van uw kind past niet bij de leeftijd zoals hierboven staat.
  • De knieën van uw kind maken een knik naar binnen (X) of naar buiten (O) die opvallend groter is dan bij leeftijdgenootjes. 
  • Het linkerbeen heeft een duidelijk andere stand dan het rechterbeen. Uw kind heeft bijvoorbeeld een recht been en een X-been. 

Bij sommige kinderen zijn de voeten sterk naar binnen gedraaid. De tenen komen dan tegen elkaar en de enkels staan van elkaar af. Dit kan geen kwaad. Meestal is het over voordat uw kind 8 jaar wordt.

Soms ligt het probleem van een afwijkende stand van het been niet in de knie maar in de heup.  

    Oorzaken

    Hoe ontstaan afwijkende knieën?

    Afwijkende standen van de knieën kunnen bijvoorbeeld op de volgende manieren ontstaan:

    • Als een kind zijn been heeft gebroken en het daarna in een verkeerde stand vastgroeit.
    • Door een infectie van het bot of van het knie- of heupgewricht.
    • Door een zeldzame groeiafwijking.
    • Bij rachitis (Engelse ziekte: een gebrek aan kalk, vitamine D en zonlicht). Dit komt in Nederland bijna niet meer voor.

    Verder lijken X-benen vaker voor te komen bij kinderen met overgewicht.

    vitamine D

    Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

    Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

    Bron: Apotheek.nl
    Adviezen

    Adviezen bij afwijkende knieën

    • Goede voeding en veel bewegen is voor ieder kind belangrijk. 
    • Zorg dat uw kind genoeg tijd en ruimte krijgt om te bewegen.
      • Houd het als baby niet te lang achter elkaar in de box, het stoeltje of de wandelwagen.
      • Laat uw kind veel buiten spelen. Dat is ook belangrijk omdat de huid daglicht nodig heeft voor de aanmaak van vitamine D . Laat uw kind rennen, klimmen en fietsen.
    • Speciale oefeningen zijn niet nodig.
    • Bekijk of uw kind op een sportvereniging kan als het naar de basisschool gaat.
    • Zorg voor goed passende schoenen zodat uw kind gemakkelijk kan bewegen. Speciale steunzolen of schoenen die de enkels steunen zijn niet nodig.

    vitamine D

    Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

    Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

    Bron: Apotheek.nl
    Hoe gaat het verder?

    Hoe gaat het verder met afwijkende knieën bij een kind?

    De groei en ontwikkeling van uw kind worden op het consultatiebureau (jeugdgezondheidszorg) regelmatig gecontroleerd. 

    Als de stand van de knieën van uw kind duidelijk anders is, overlegt u met uw huisarts. Meestal is het goed om een jaar af te wachten of de stand vanzelf herstelt.

    Is er na een jaar geen verbetering? Dan kan dat een aanleiding zijn voor overleg met een specialist (orthopeed).

    Soms is er een reden om al eerder te overleggen met de specialist, bijvoorbeeld in deze situaties:

    • Er is een duidelijk verschil tussen het linkerbeen en rechterbeen.
    • De afwijking verergert snel. 
    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.