Ik heb last van bloedarmoede tijdens mijn zwangerschap

In het kort

In het kort

  • Bij bloedarmoede zijn er te weinig rode bloedcellen in uw bloed, of werken ze niet goed.
  • U kunt zich moe en zwak voelen en snel kortademig bij inspanning.
  • De meest voorkomende oorzaak is een tekort aan ijzer.
  • Tijdens de zwangerschap is het extra belangrijk om gezond en gevarieerd te eten met ijzerrijke voeding.
Beschrijving

Wat is bloedarmoede tijdens de zwangerschap?

Bij bloedarmoede zijn er te weinig rode bloedcellen in het bloed, of werken de rode bloedcellen niet goed. In de rode bloedcel zit hemoglobine (Hb). Hb is nodig om zuurstof via het bloed naar de cellen te vervoeren.

Tijdens de zwangerschap is het Hb altijd wat lager dan normaal. In de dertigste week is het Hb het laagst. Deze natuurlijke daling van het Hb kan geen kwaad en herstelt zich tegen het eind van de zwangerschap. Enkele weken na de bevalling is het Hb meestal weer normaal.

We spreken pas van bloedarmoede als uw Hb gedurende de zwangerschap verder daalt. Wanneer uw Hb onder de 6 zakt, kijken we wat hiervan de oorzaak is en wat we daaraan kunnen doen.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van bloedarmoede tijdens de zwangerschap?

Door bloedarmoede kan uw bloed minder zuurstof vervoeren. U kunt zich daardoor moe en zwak voelen. Bij inspanning wordt u sneller kortademig. Verder kunnen klachten optreden als:

  • duizeligheid;
  • het gevoel flauw te vallen;
  • hartkloppingen;
  • zweten;
  • hoofdpijn;
  • oorsuizen.

Als het Hb sterk is verlaagd kunt u een bleke huid krijgen.

Deze klachten kunnen ook voorkomen zonder dat u bloedarmoede heeft.

Foliumzuur en vitamine B12

Bloedarmoede door gebrek aan foliumzuur of vitamine B12

Bloedarmoede door gebrek aan foliumzuur wordt meestal veroorzaakt door een tekort aan foliumzuur in de voeding, bijvoorbeeld bij mensen die streng aan de lijn doen of bij wie de eetlust sterk is verminderd.

Bloedarmoede door gebrek aan vitamine B12 in de voeding komt zelden voor tijdens de zwangerschap. Alleen bij vegetariërs kan dit soms voorkomen als zij gedurende lange tijd geen dierlijke producten hebben ingenomen.

Oorzaken

Hoe ontstaat bloedarmoede tijdens de zwangerschap?

Bloedarmoede tijdens de zwangerschap kan verschillende oorzaken hebben.

  • Meestal is er sprake van een ijzertekort.
  • Soms is er een gebrek aan foliumzuur. 
  • Heel soms is er sprake van een tekort aan vitamine B12.
  • Zelden komt het door een erfelijke bloedziekte. Die kans is groter als u niet uit Noord-Europa komt.
Gebrek aan ijzer

Bloedarmoede door gebrek aan ijzer

IJzer is de belangrijkste bouwsteen van hemoglobine. Een ijzertekort kan op verschillende manieren ontstaan: 

  • Extra ijzerverbruik tijdens de zwangerschap, onder andere voor de groei van uw baby. De ijzerbehoefte is groter als u een tweeling verwacht of als u binnen een jaar na een vorige zwangerschap opnieuw zwanger bent. De kans op een ijzertekort in de zwangerschap is groter als u drager bent van een erfelijke bloedziekte.
  • Een ernstig tekort aan ijzer in de voeding. Dit zien we soms bij vegetariërs of als iemand onvoldoende gevariëerd eet.
  • Een verminderde opname van ijzer in de darm. Middelen tegen maagzuur kunnen deze bijwerking hebben.
Adviezen

Voedingsadviezen bij bloedarmoede tijdens de zwangerschap

Wanneer u gezond en afwisselend eet, krijgt u voldoende bouwstoffen binnen om rode bloedcellen (en hemoglobine) aan te maken. Tijdens de zwangerschap heeft u meer bouwstoffen nodig. Het is dan extra belangrijk om gezond en vooral gevarieerd te eten. ‘Eten voor twee’ is niet noodzakelijk.

Gebruik van vitamine C bij de maaltijd (bijvoorbeeld in de vorm van fruit, sap of groente) stimuleert de opname van ijzer uit de voeding. Melkproducten, koffie en thee bij de maaltijd kunnen de opame van ijzer remmen.

IJzer zit vooral in:

  • graanproducten: bruin- of volkorenbrood, volkorenpasta, muesli, zilvervliesrijst;
  • alle soorten vlees, vis (vooral kabeljauw, haring en sardientjes) en eieren;
  • aardappelen en peulvruchten (bruine en witte bonen, linzen en sojabonen);
  • alle soorten groente (vooral spinazie, andijvie, broccoli, courgette, doperwten, druivenblad, postelein, tomatenpuree, raapstelen en schorseneren);
  • appelstroop, gedroogd fruit (vooral abrikozen en vijgen) en noten.

Foliumzuur zit vooral in lever, asperges, spinazie, broccoli, volkorenproducten en peulvruchten.

Vitamine B12 zit uitsluitend in dierlijk voedsel zoals vlees, vis en melkproducten.  

Medicijnen

Medicijnen bij bloedarmoede tijdens de zwangerschap

Bloedarmoede is meestal goed te behandelen. De behandeling hangt af van de oorzaak.

IJzertekort

Als u wel steeds gezond en gevarieerd heeft gegeten, dan heeft u extra ijzer nodig in de vorm van ijzerpillen (1 keer per dag 200mg ferrofumaraat). Deze pillen kunnen bijwerkingen hebben, zoals maagklachten, verstopping of een zwarte ontlasting. Veel drinken, vezelrijk eten en voldoende bewegen helpen tegen verstopping.

Maagzuurremmers kunnen de opname van ijzer verminderen. Als u deze middelen gebruikt en u krijgt ijzer voorgeschreven, bespreek dit dan met uw verloskundige of arts.

Tekort aan foliumzuur

Bij bloedarmoede door een foliumzuurtekort krijgt u 1-2 keer per dag 0,5 mg foliumzuur voorgeschreven.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder bij bloedarmoede tijdens de zwangerschap?

Na een aantal weken wordt uw bloed weer gecontroleerd. Wanneer uw Hb weer normaal is, is het verstandig om nog zes weken door te gaan met om de dag een ijzertablet. Dit is om de ijzervoorraad in uw lichaam aan te vullen. Want uw lichaam blijft tijdens de hele zwangerschap veel ijzer verbruiken.

Na de bevalling verliest u bloed dat weer aangemaakt moet worden. En ook voor de borstvoeding heeft uw lichaam ijzer nodig. Neem na de bevalling geen ijzerpillen in als uw ontlasting nog niet goed op gang is gekomen.

Moet u foliumzuurpillen innemen? Ga daar dan mee door tot 12 weken nadat het Hb weer normaal is. Neemt u foliumzuur voor een erfelijke bloedziekte dan gaat u hiermee door gedurende de hele zwangerschap.

Meer informatie

Meer informatie over zwangerschap

Informatie over zwangerschap, controles en bloedonderzoek leest u ook in de folder Zwanger van het RIVM. Deze folder is ook in het Engels vertaald. In deze folder vindt u ook sites voor meer informatie over belangrijke onderwerpen in de zwangerschap.

AlcoholenZwangerschap.nl gaat over hoe schadelijk alcohol is tijdens de zwangerschap.

De informatie over zwangerschap is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Zwangerschap en kraamperiode

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.