Ik vraag me af of ik te veel drink

Onderwerp
Synoniemen
Drankgebruik, Problematisch alcoholgebruik

In het kort

  • Alcohol geeft sneller schade dan u zou denken.
  • Drink geen of hooguit 1 glas per dag en in ieder geval 2 dagen per week niet.
  • Ben je jonger dan 18 dan is alcohol extra schadelijk.
  • Bent u (misschien) zwanger of geeft u borstvoeding? Drink dan geen alcohol.
  • Test hoeveel alcohol u drinkt op drinktest.nl of noteer het in het alcoholdagboek.
  • Denkt u er wel eens over om minder alcohol te drinken? Bespreek het met uw huisarts.

Hoeveel alcohol drink ik eigenlijk?

Wilt u precies weten hoeveel u drinkt? Dan kunt u het beste een ‘alcoholdagboek’ bijhouden. U schrijft elke dag op hoeveel glazen alcohol u die dag heeft gedronken. Na 2 weken ziet u voor u hoeveel u drinkt.

Wat betekent alcohol drinken voor mij?

  • Ik drink voor de gezelligheid
    Veel mensen drinken alcohol voor de gezelligheid of om iets te vieren: op feestjes, op de sportclub, met collega’s na het werk, wanneer ze uitgaan of met familie.
  • Ik drink om te kunnen ontspannen
    Mensen gebruiken alcohol ook als hulpmiddel om te ontspannen en even nergens aan te hoeven denken of om in slaap te vallen. Bijvoorbeeld wanneer u moe bent, zorgen heeft of ergens tegenop ziet; wanneer u zich onzeker, somber of eenzaam voelt of wanneer u last heeft van angst, pijn of verdriet.
  • Het is een dagelijkse gewoonte geworden
    Het kan een gewoonte worden om op vaste momenten alcohol te drinken. Bijvoorbeeld na uw werk, bij het koken of eten, bij de televisie of de krant, of voor het slapengaan. U raakt eraan gehecht en wilt eigenlijk niet meer zonder.
  • Ik heb alcohol nodig om mij goed te voelen
    Wanneer u regelmatig alcohol drinkt, went uw lichaam hieraan. Als u dan enkele dagen niet meer drinkt, gaat uw lichaam ‘protesteren’: u wordt humeurig, u voelt zich vervelend, onrustig of prikkelbaar. U krijgt last van hoofdpijn, slapeloosheid, angst, zweten, trillen of hartkloppingen. U heeft dan steeds (meer) alcohol nodig om u goed te voelen.

Tips bij het invullen van het alcoholdagboek

Enkele tips die u helpen bij het invullen van het alcoholdagboek:

  • Maak een aantal kopieën voordat u het alcoholdagboek invult.
  • Vul het dagboek iedere dag in, ook als u geen alcohol heeft gedronken (0 glazen).
  • Schrijf de datum en de tijd(en) op waarop u wat gedronken heeft.
  • Schrijf ook op waar u op dat moment was en met wie.
  • Schrijf op hoe u zich voelde toen u wat ging drinken (bijvoorbeeld vrolijk, ontspannen of juist gespannen, onzeker, moe, verdrietig of met pijn).
  • Schrijf op hoeveel glazen alcohol u heeft gedronken. In één standaardglas bier (250cc) zit ongeveer evenveel alcohol als in een standaardglas wijn (100cc) of in een standaardglaasje voor sterke drank (35cc). U hoeft dus alleen het aantal glazen te noteren. Als u het aantal niet precies weet, schrijf dan op hoeveel het er ongeveer waren en zet er een vraagteken achter.
  • In een flesje bier zit 1,5 standaardglas.
  • In een fles wijn zitten 6 standaardglazen.

Hoeveel is te veel alcohol?

  • Alcohol geeft sneller schade dan u zou denken. Wat te veel is, hangt af van uw leeftijd en gewicht en of u man of vrouw bent. Het advies is:
    - jongeren onder de 18 jaar: drink géén alcohol
    - vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven: drink géén alcohol
    - andere vrouwen: drink niet meer dan 1 glas alcohol per dag
    - mannen: drink niet meer dan 1 glas alcohol per dag
    - ouderen: drink niet meer dan 1 glas alcohol per dag
  • Drink ten minste 2 dagen in de week géén alcohol. Zo voorkomt u dat het drinken een gewoonte wordt.
  • Drinkt u zelden, alleen op feestjes of in het weekend? Ook dat kan soms schadelijk zijn. Als u te veel of te snel achterelkaar drinkt, kan uw lichaam dat niet verwerken. U wordt dan dronken en suf. Drinkt u 5 glazen in ongeveer 2 uur (vrouwen 4 glazen alcohol in 2 uur), dan noemen we dat binge drinken. Drinkt u in dat tempo door dan kunt u bewusteloos of in coma raken door een alcoholvergiftiging.
  • Vraag aan de mensen om u heen of zij vinden dat u te veel alcohol drinkt.
  • Drinkt u te veel? Bedenk dan wat alcohol voor u betekent, waarom u alcohol drinkt en wat de nadelen zijn.

Wat zijn de nadelen en risico's van alcohol?

Nadelen en risico’s als u binnen een paar uur te veel alcohol drinkt

Dit gebeurt er als u te veel en te snel achter elkaar drinkt:

  • U bent minder alert en kunt situaties minder goed beoordelen.
  • U neemt meer risico’s, u wordt overmoedig en overschat uzelf.
  • U reageert langzamer en minder goed.
  • U bent sneller ontstemd, emotioneel, verdrietig, somber of boos.
  • U spreekt onduidelijk (met een dikke tong).
  • U loopt wankel, u verliest uw evenwicht, u valt of maakt ongelukken.
  • U wordt suf, u raakt bewusteloos of in coma door een alcoholvergiftiging.

Dit kan ernstige problemen veroorzaken, bijvoorbeeld:

  • in het verkeer (u maakt ongelukken),
  • op het werk (u neemt verkeerde beslissingen, u komt uw afspraken niet na of u wordt ontslagen),
  • voor de mensen om u heen (u zegt of doet dingen waar u later spijt van krijgt, u krijgt te maken met ruzies, agressie en geweld).

Nadelen en risico’s als u regelmatig te veel alcohol drinkt

Dit gebeurt er als u regelmatig en een langere periode te veel alcohol drinkt:

  • Delen van uw lichaam gaan minder goed werken: bijvoorbeeld uw hersenen, zenuwbanen, lever, slokdarm, maag en darmen, de alvleesklier en uw hart.
  • U kunt hierdoor last krijgen van veel moe zijn, niet kunnen slapen, bang of somber zijn, dingen vergeten, minder goed kunnen opletten, concentreren en leren.
  • U kunt ook last krijgen van oprispingen, brandend maagzuur, diarree, aankomen (overgewicht) of juist afvallen
  • U kunt een vitaminetekort krijgen, als u dagelijks te veel alcohol drinkt en daarnaast weinig eet.
  • Uw gezicht kan er rood en gezwollen uit gaan zien.
  • Mannen kunnen last krijgen van verminderde vruchtbaarheid.
  • Er is ook meer kans op bijvoorbeeld borstkanker of kanker in de mond en keel.

Risico's alcohol en drugs

Aan de combinatie van alcohol en drugs zitten risico's. Deze verschillen afhankelijk van het type drug. Zo kunt u van de combinatie van cocaïne en alcohol hoofdpijn krijgen. Of het gevoel van dronken zijn wordt minder. U kunt uzelf overschatten. Ook bestaat de kans dat u zich tijdelijk niets meer kunt herinneren of dat u last krijgt van psychische problemen.

Voor wie is alcohol extra schadelijk of riskant?

Alcohol is extra schadelijk voor:

  • jongeren (tot 20 jaar): hun lichaam en hersenen zijn nog in ontwikkeling en extra kwetsbaar; zij kunnen alcohol minder goed en minder snel verwerken
  • vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven: alcohol is vooral schadelijk voor het kind
  • ouderen: zij kunnen alcohol minder snel verwerken
  • mensen met psychische klachten: de klachten kunnen door alcohol erger worden
  • mensen met een chronische ziekte, zoals diabetes mellitus
  • mensen die medicijnen gebruiken: alcohol kan de werking van de medicijnen versterken of verstoren. Ouderen die medicijnen gebruiken, moeten hier extra goed op letten

Heb ik extra kans op een alcoholprobleem?

Iedereen kan een alcoholprobleem krijgen. De kans hierop is groter:

  • als u aanleg heeft voor verslavingen aan alcohol of verdovende middelen
  • als mensen in uw familie of vriendenkring veel drinken
  • als u al voor de leeftijd van 25e jaar veel bent gaan drinken
  • als u somber bent, depressief of bang
  • als het omgaan met andere mensen voor u lastig is en dat steeds problemen geeft
  • als u iets ergs heeft meegemaakt (zoals geweld of seks tegen uw zin in)

Waaraan merk ik of ik te veel drink?

Als u regelmatig te veel alcohol drinkt, krijgt u de volgende klachten:

  • lichamelijke klachten, zoals veel moe zijn, slecht slapen, maagklachten (oprispingen, zuurbranden), diarree, hartkloppingen, zweten, trillen, vallen, minder kracht en minder gevoel, bijvoorbeeld in uw voeten
  • psychische klachten, zoals onrustig, bang, somber of vergeetachtig zijn
  • problemen met anderen thuis of op uw werk (ruzies, gebruik van geweld, contact met de politie, afspraken niet nakomen, ontslag)
  • moeite met het oplossen van de gewone problemen in het dagelijks leven

Bij een ernstig drankprobleem heeft u in ieder geval 2 van de volgende verschijnselen:

  • U drinkt vaak meer of langer dan u van plan was.
  • U wilt of probeert al enige tijd te minderen.
  • U probeert het drankgebruik voor anderen te verbergen.
  • U begint 's ochtends al met drinken.
  • U zit elke dag te bedenken hoe u aan alcohol komt.
  • U besteedt veel tijd aan het drinken van alcohol.
  • U bent elke dag ook bezig om te herstellen van de drank.
  • U verlangt vaak naar alcohol.
  • U drinkt regelmatig waardoor u uw verplichtingen thuis (zoals voor uw kinderen zorgen) of op uw werk niet kunt nakomen.
  • U blijft drinken hoewel dit problemen geeft met anderen of de problemen verergert.
  • Door de alcohol doet u minder aan belangrijke activiteiten op uw werk of privé.
  • Door uw alcoholgebruik brengt u regelmatig anderen of uzelf in gevaar.
  • U blijft drinken hoewel dit lichamelijke of psychische problemen geeft.
  • U gaat meer alcohol drinken om u goed te voelen.
  • Als u minder drinkt, gaat u trillen en zweten, u slaapt slecht en bent prikkelbaar. We noemen dat ontwenningsverschijnselen.

Wanneer contact opnemen met uw huisarts?

Maak een afspraak bij uw huisarts als u over uw drinkgewoonten wilt praten.

Drinkt u te veel? Heeft u of uw omgeving last van uw drinkgewoontes? Dan is het een goed idee om te minderen of (tijdelijk) te stoppen.

De huisarts of de praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ) kunnen u hierbij ondersteunen. De kans dat u echt minder gaat drinken is dan groter. Heeft u een alcoholdagboek bijgehouden of iets opgeschreven over uw drinkgewoonten, neem dat dan mee naar uw huisarts.

Meer informatie over alcohol

Meer advies en informatie over alcohol en de effecten:

  • Alcoholinfo.nl
  • Drinktest.nl voor een korte, anonieme test over uw drinkgewoonten
  • AA. Anonieme alcoholisten is een patiëntenvereniging voor mensen die stoppen met alcohol.
  • Over de combinatie van drugs en alcohol en de combinatie van verschillende drugs: drugsinfo.nl.

Wilt u graag zelfstandig uw alcoholgebruik verminderen of stoppen? Dan kunt u op internet een zelfhulpprogramma volgen. Deze zelfhulp is gratis en anoniem. Op Zelfhulpwijzer.nl kunt u ontdekken of online zelfhulp iets is voor u.

Piekert u veel en heeft u stress? Op snelbeterinjevel.nl kunt u een training doen: Minder stress, Minder Piekeren of Beter slapen. U krijgt oefeningen en kunt bijhouden of ze u helpen (via een eigen account).

Bent u zwanger of wilt u dat worden, dan vindt u informatie op Alcoholenzwangerschap.nl met een zelfhulpprogramma voor het stoppen met drinken: 9 Maanden Niet.

Bent u partner, familie of vriend van iemand die veel alcohol drinkt, dan kunnen deze sites u ondersteuning bieden:

  • AL-ANON organiseert steungroepen voor partners.
  • Verslaafdaanjou.nl geeft ondersteuning aan partners, familieleden en vrienden van mensen met verslavingsproblemen.
  • Drankjewel.nl is een website voor jongeren en volwassenen met ouders die een alcoholprobleem hebben.

De informatie over alcoholgebruik is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Problematisch alcoholgebruik.

Wilt u verder werken aan een gezond leven? Praat erover met uw huisarts. Bekijk ook eens de Gezond Leven-kaart van de Patiëntenfederatie Nederland.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 1 sep 2015