Ik wil de pil (combinatiepil) gaan gebruiken

In het kort

In het kort

  • De pil voorkomt zwangerschap.
  • De pil beschermt niet tegen soa.
  • Rookt u en bent u 35 jaar of ouder? Dan kunt u beter niet kiezen voor de pil.
  • De kans op trombose is iets verhoogd door de pil.
  • Last van puistjes? De pil kan dan helpen. Het maakt niet uit welke pil u gebruikt.
Video's

Video's

Beschrijving

Wat is de combinatiepil of ‘de pil’?

In de pil zitten twee soorten hormonen: oestrogeen en progestageen. Daarom heet de pil 'combinatiepil'. Als u de pil op de juiste manier inneemt, is de kans op zwangerschap heel klein.

Er zijn veel soorten combinatiepillen. Ze worden vaak ingedeeld in generaties. Het soort progestageen in een pil bepaalt in welke generatie die pil zit. 

Als u een combinatiepil wilt gaan slikken, kunt u het beste kiezen voor een tweedegeneratiepil met levonorgestrel (progestageen) en 30 microgram ethinylestradiol (oestrogeen). Deze pil heeft de minste bijwerkingen.
Nieuwere combinatiepillen met minder dan 30 microgram oestrogeen werken niet beter en geven ook niet minder bijwerkingen. Oudere combinatiepillen met 50 microgram oestrogeen (eerstegeneratiepillen) hebben vaker bijwerkingen, artsen raden deze pil daarom meestal af.

Als u voor het eerst de pil wilt gebruiken, heeft u een recept nodig van uw huisarts.

ethinylestradiol

Ethinylestradiol heeft dezelfde werking als het vrouwelijk geslachtshormoon estradiol, dat voornamelijk in de eierstokken wordt gemaakt. Vrouwelijke geslachtshormonen, ook wel oestrogenen genoemd, spelen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

Artsen schrijven dit medicijn voor bij problemen bij de menstruatiecyclus (wegblijven van de menstruatie), bij behandeling voor ongewenste kinderloosheid en bij bepaalde vormen van kanker (tumoren).

Bron: Apotheek.nl
Verschijnselen

Hoe werkt de pil?

De hormonen in de pil zorgen ervoor dat:

  • er geen eicel uit de eierstokken vrijkomt;
  • zaadcellen moeilijk door het slijm aan de ingang van de baarmoeder heen komen;
  • het baarmoederslijmvlies ongeschikt wordt voor innesteling van een bevruchte eicel.
Soorten en namen

Soorten en namen van voorbehoedmiddelen met 2 hormonen

Er zijn verschillende soorten pillen met 2 hormonen. Hieronder staat een overzicht van de pillen (plus de vaginale ring en pleister) die te krijgen zijn.

Huisartsen raden een pil aan met 30 microg ethinylestradiol en levonorgestrel (vet gedrukt in het overzicht hieronder). Pillen met deze combinatie van hormonen geven namelijk de minste kans op ernstige bijwerkingen.

 

Naam (merkloos of merknaam)

 

 

 

 

Oestrogeen

Progestageen

 Eerste generatie

  •  Microgynon 50

 ethinylestradiol 50 microg

 levonorgestrel

Tweede generatie

  • Merkloze pil
  • Lovette
  • Microgynon 20

ethinylestradiol 20 microg

levonorgestrel

  • Merkloze pil
  • Microgynon 30
  • Stediril 30

ethinylestradiol 30 microg

levonorgestrel

  • Trigynon *
  • Trinordiol *

ethinylestradiol 30-40 microg

levonorgestrel

  • Modicon
    (productie gestopt)

ethinylestradiol 35 microg

norethisteron

  • Neocon
    (productie gestopt)

ethinylestradiol 35 microg

norethisteron

  • Trinovum *
    (productie gestopt)

 ethinylestradiol 35 microg

 norethisteron

Derde generatie

  • Merkloze pil
  • Mercilon

ethinylestradiol 20 microg

 desogestrel

  • Merkloze pil
  • Marvelon

ethinylestradiol 30 microg

 desogestrel

  • Merkloze pil

ethinylestradiol 20 microg

gestodeen

  • Merkloze pil
  • Femodeen
  • Minulet

ethinylestradiol 30 microg

gestodeen

  • Cilest **

 

 

  • Nuvaring (vaginale ring)

ethinylestradiol

etonogestrel

  • Evra (pleister)

ethinylestradiol

norelgestromine

overige

(soms vierde generatie genoemd)

  • Merkloze pil
  • Daylette
  • Volina
  • Yaz

ethinylestradiol 20 microg

 drospirenon

  • Merkloze pil
  • Rosal
  • Volina
  • Yasmin

ethinylestradiol 30 microg

drospirenon 

  • Zoely

estradiol 1,5 mg

nomegestrol

  • Qlaira*

estradiolvaleraat 1-3 mg

dienogest

* meerfasepil

** soms ook tweedegeneratiepil genoemd

Diane-35 is niet goedgekeurd als voorbehoedmiddel. Het is dus géén anticonceptiepil.

Eenfasepil en meerfasenpil

Er zijn eenfasepillen en meerfasenpillen (zoals tweefasenpillen, driefasenpillen en vierfasenpillen):

  • In een strip van een eenfasepil hebben alle pillen dezelfde hoeveelheid oestrogeen en progestageen.
  • In de strip van de tweefasen-, driefasen- en vierfasenpil hebben de pillen een verschillende hoeveelheid hormonen.

De betrouwbaarheid en bijwerkingen van eenfasepillen en meerfasenpillen zijn hetzelfde. 

norethisteron

Norethisteron is een vrouwelijk geslachtshormoon, namelijk een progestageenhormoon. Dit heeft ongeveer een zelfde werking als het natuurlijke progesteron. Het speelt een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

Artsen schrijven dit medicijn voor bij abnormaal vaginaal bloedverlies, uitstellen van menstruatie, stoornissen tijdens de menstruatiecyclus, menstruatieklachten, endometriose en overgangsklachten.

Bron: Apotheek.nl

ethinylestradiol

Ethinylestradiol heeft dezelfde werking als het vrouwelijk geslachtshormoon estradiol, dat voornamelijk in de eierstokken wordt gemaakt. Vrouwelijke geslachtshormonen, ook wel oestrogenen genoemd, spelen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

Artsen schrijven dit medicijn voor bij problemen bij de menstruatiecyclus (wegblijven van de menstruatie), bij behandeling voor ongewenste kinderloosheid en bij bepaalde vormen van kanker (tumoren).

Bron: Apotheek.nl

megestrol

Megestrol is een vrouwelijk geslachtshormoon.

Artsen schrijven dit middel voor bij kanker en bij ernstige vermagering, bijvoorbeeld door aids.

Bron: Apotheek.nl
Risicogroepen

Voor wie is de pil niet geschikt?

In de volgende situaties is de pil niet geschikt:

  • U rookt en bent 35 jaar of ouder (meer kans op hart- en vaatziekten).
  • U heeft trombose gehad (meer kans op weer trombose/longembolie).
  • U rookt en heeft migraine met aura (meer kans op een beroerte). 

Roken en de pil gaan dus niet samen. Als u wilt stoppen met roken kan uw huisarts u daarbij begeleiden. 

In de volgende situaties is de pil ook minder geschikt. Uw huisarts bespreekt dit met u.

  • U rookt en bent jonger dan 35.
  • U heeft een verhoogd risico op hart- en vaatziekten: door roken, bij hoge bloeddruk, bij een hoog cholesterol, bij diabetes mellitus, als ouders, broers of zussen jonger dan 60 jaar hart- en vaatziekten hebben en bij overgewicht.
  • U heeft hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap gehad of zwangerschapsvergiftiging.
  • U heeft familieleden met trombose.
  • U heeft familieleden met hart- en vaatziekten.
  • U heeft een hartinfarct gehad.
  • U heeft een beroerte gehad.
  • U heeft borstkanker.
  • U heeft baarmoederkanker.
  • U heeft een leverziekte.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Gebruik

Hoe gebruik ik de pil?

Als u de pil iedere dag rond dezelfde tijd inneemt (bijvoorbeeld voor het slapengaan), is de kans dat u de pil vergeet kleiner.

  • Gedurende 3 weken neemt u iedere dag een pil.
  • Daarna neemt u 1 week geen pil. In deze 'stopweek' komt de menstruatie.
  • Na de stopweek begint u aan een nieuwe strip (21 pillen). De startdag is altijd op dezelfde dag van de week.

Tip:
Als u de pil gebruikt, kunt u de menstruatie uitstellen, bijvoorbeeld als u op vakantie gaat.

Hoe stelt u uw menstruatie uit?

  • Gebruikt u een éénfasepil? Begin aan het einde van een pilstrip direct met een nieuwe strip. U heeft nu dus geen stopweek. Elke dag dat u een pil slikt, stelt u de bloeding weer een dag uit.
    Gebruikt u de combinatiepil met een pilstrip van 28 pillen? De laatste 4 pillen zijn placebopillen. Slik deze placebopillen niet, maar begin na de 24ste pil met een nieuwe strip. (Het gaat hier om pillen met de volgende stoffen: ethinylestradiol /drosperinon en ethinylestradiol/nomegestrol). 
  • Gebruikt u een meerfasenpil? Het uitstellen van uw menstruatie is dan lastiger. Overleg in dat geval met uw huisarts hoe u uw menstruatie uitstelt. 

U kunt de menstruatie zonder bezwaar tot 1 jaar uitstellen. U blijft tegen zwangerschap beschermt en er zijn geen extra risico’s bekend. Naarmate u de menstruatie langer uitstelt, is de kans op tussentijds bloedverlies wel groter.

ethinylestradiol

Ethinylestradiol heeft dezelfde werking als het vrouwelijk geslachtshormoon estradiol, dat voornamelijk in de eierstokken wordt gemaakt. Vrouwelijke geslachtshormonen, ook wel oestrogenen genoemd, spelen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

Artsen schrijven dit medicijn voor bij problemen bij de menstruatiecyclus (wegblijven van de menstruatie), bij behandeling voor ongewenste kinderloosheid en bij bepaalde vormen van kanker (tumoren).

Bron: Apotheek.nl

megestrol

Megestrol is een vrouwelijk geslachtshormoon.

Artsen schrijven dit middel voor bij kanker en bij ernstige vermagering, bijvoorbeeld door aids.

Bron: Apotheek.nl
Bijwerkingen

Welke bijwerkingen heeft de pil?

Sommige vrouwen krijgen last van bijwerkingen:

  • hoofdpijn
  • gespannen borsten
  • emotioneel of somber worden
  • een beetje bloedverlies tussen de menstruaties door
  • vocht vasthouden

Deze verschijnselen verdwijnen meestal na een paar maanden pilgebruik.

Uw menstruaties worden meestal minder hevig en minder pijnlijk.

Slik, bij tussentijds bloedverlies, de pil gewoon door tot aan de stopweek en bespreek het eventueel met uw huisarts als het tussentijds bloedverlies bij de volgende strip weer terugkomt.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Nadelen en risico's

Wat zijn de risico's van de pil?

De pil heeft bij de meeste vrouwen weinig risico voor de gezondheid. De kans op ernstige bijwerkingen is heel klein.

  • Pilgebruik geeft een iets verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Dit risico wordt groter als u rookt én 35 jaar of ouder bent.
  • Rokende vrouwen met migraine met aura hebben bij pilgebruik iets meer kans op een beroerte.
  • Vrouwen die de pil slikken hebben een iets verhoogd risico op trombose (stolsel in een ader). Hoe groot dat risico is, hangt af van de hormonen in de pil:
    • Pil van de tweede generatie (met 30 microgram oestrogeen): Van de 10.000 vrouwen krijgen er 3 tot 4 per jaar trombose door deze pil.
    • Pil van de eerste generatie (met 50 microgram oestrogeen): van de 10.000 vrouwen krijgen er 6 tot 8 per jaar trombose door deze pil. 
    • Pil van de derde generatie en pillen met drospirenon: Van de 10.000 vrouwen krijgen 6 tot 7 vrouwen per jaar trombose door deze pil.
    • Pillen met de hormonen estradiolvaleraat en dienogest: het risico op trombose en andere bijwerkingen is nog niet bekend. 
  • De kans op baarmoederhalskanker is bij langdurig pilgebruik licht verhoogd, maar nog steeds heel klein.
  • De kans op borstkanker is bij pilgebruik licht verhoogd, maar zeker bij vrouwen onder de 35 jaar nog steeds heel klein. Dit licht verhoogde risico vermindert als u weer stopt met de pil en is 10 jaar later verdwenen.

De kans op baarmoederkanker en eierstokkanker is bij pilgebruik iets verminderd.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Adviezen

Adviezen bij de pil

Als u binnen vier uur na het innemen van de pil moet braken of waterdunne diarree hebt, dan is de pil niet betrouwbaar. Neem dan een extra pil in. Lukt dat niet, neem dan dezelfde maatregelen als bij het vergeten van de pil.

Wil een arts andere medicijnen voorschrijven? Vertel dan dat u de pil gebruikt. Sommige medicijnen verminderen de werking van de pil namelijk. 

Ook Sint-janskruid (Hypericum) dat zonder recept te koop is, kan de werking van de pil verminderen.

Slik, bij tussentijds bloedverlies, de pil gewoon door tot aan de stopweek en bespreek het eventueel met uw huisarts als het tussentijds bloedverlies bij de volgende strip weer terugkomt.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl

sint-janskruid

Sint-janskruid heeft een antidepressieve werking.

Net als de andere medicijnen tegen depressiviteit beïnvloedt sint-janskruid de lichaamseigen stoffen in de hersenen die een rol spelen bij stemmingen en emoties. Hoe het precies werkt is nog niet helemaal bekend.

Let op! Alleen bij de medicijnen die zijn geregistreerd als geneesmiddel, is de werkzaamheid onderzocht. De kruidenmiddelen met sint-janskruid niet (zie ook de rubriek 'Hoe te verkrijgen; recept nodig en welke toedieningsvormen' onderaan deze tekst).

Sint-janskruid wordt gebruikt bij depressie.

Bron: Apotheek.nl
Betrouwbaarheid

Wanneer beschermt de pil tegen zwangerschap?

Als u op de eerste dag van de menstruatie met uw eerste pilstrip begint, bent u vanaf dat moment tegen zwangerschap beschermd.
Let op: Begint u op een andere dag? Dan bent u niet direct beschermd. Gebruik dan de eerste zeven dagen dat u de pil slikt ook nog een condoom als u wilt vrijen.

Als u de pil steeds op tijd inneemt, bent u voortdurend beschermd. Ook tijdens de stopweek bent u dan veilig. 

Het kan zo zijn dat u in de stopweek weinig of geen bloedverlies heeft. Het kan ook voorkomen dat u tussendoor wat bloed verliest, terwijl u nog niet in een stopweek bent. Ook dan bent u tegen zwangerschap beschermd (mits u geen pillen vergeten hebt).

Is er een kans dat u toch zwanger wordt als u de pil zorgvuldig gebruikt (zonder pillen te vergeten)? Die kans is 0,3% per jaar. Dit betekent: als 1000 vrouwen één jaar lang de pil slikken, worden er gemiddeld drie vrouwen toch zwanger.

Let op: De pil beschermt niet tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (soa).

Wanneer contact?

Wanneer naar de huisarts voor de pil?

Maak een afspraak bij uw huisarts als u de pil wilt gaan gebruiken. Dan krijgt u een recept. Daarna kunt u de pil in principe ook direct bij uw apotheek halen. Daar kunt u ook extra informatie krijgen over de pil.

Heeft u klachten of vragen? Dan kunt u de huisartspraktijk bellen om ze met de assistente te bespreken, of een afspraak maken met uw huisarts. 

Meer informatie over anticonceptie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.