Ik wil een zelfafnameset gebruiken voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

In het kort

In het kort

  • De zelfafnameset is er voor vrouwen die het moeilijk vinden om een uitstrijkje te laten maken bij de huisarts.
  • Met een zelfafnameset kunt u zich testen op HPV. 
  • Met de zelfafnameset kunt u niet testen of u ook afwijkende cellen in uw baarmoederhals heeft.
  • Heeft u geen HPV? U heeft vrijwel geen risico op baarmoederhalskanker.
  • Heeft u wel HPV? Ga dan naar uw huisarts voor een uitstrijkje.
  • In een uitstrijkje wordt gekeken of u ook afwijkende cellen heeft. 
Beschrijving

Wat is een zelfafnameset?

Met een zelfafnameset kunt u wat slijm afnemen uit uw vagina.

Dit stuurt u op naar het laboratorium. Daar testen ze het slijm op HPV, het virus dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken. 

3 weken later krijgt u een brief met de uitslag. 

Met de zelfafnameset kunt u dus niet testen of u ook afwijkende cellen in uw baarmoederhals heeft. 

Voor wie?

Hoe ontvang ik een zelfafnameset?

Alle vrouwen tussen de 30 en 60 jaar oud krijgen automatisch iedere 5 jaar een uitnodiging voor het maken van een uitstrijkje bij de huisarts.

Vrouwen die niet reageren op deze uitnodiging krijgen 4 maanden later een herinnering. Hierin staat dat u een zelfafnameset kunt aanvragen, als u erg tegen een uitstrijkje laten maken opziet. Zo doet u toch mee aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.

HPV

Wat is HPV?

HPV is de afkorting van humaan papilloma virus. Dit is het virus dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken. Er bestaan wel 100 typen humaan papilloma virussen. Van die 100 typen kunnen er ongeveer 12 baarmoederhalskanker geven.

Het slijm dat u afneemt met de zelfafnameset wordt getest op deze 12 typen.

HPV komt veel voor. Bijna iedereen heeft wel een keer HPV. Het virus wordt doorgegeven bij seksueel contact. HPV is erg besmettelijk, waardoor zelfs condooms niet altijd helpen. Het is moeilijk om te weten hoe u ooit besmet raakte met het virus. Dat kan wel meer dan 10 jaar geleden zijn. U merkt het ook niet als u HPV heeft. Uw lichaam ruimt het virus meestal zelf op binnen 2 jaar na besmetting. Er zijn geen medicijnen tegen HPV.

Het HPV kan in de cellen van de baarmoederhals gaan zitten en deze cellen afwijkend maken. Afwijkende cellen zijn meestal geen kankercellen en het lichaam ruimt licht of matig afwijkende cellen vaak zelf op. Soms ruimt het lichaam het virus of de afwijkende cellen niet op, en kan er na jaren baarmoederhalskanker ontstaan. Dat is meestal pas ongeveer 15 jaar nadat een vrouw besmet raakte met HPV.

Van alle 100 vrouwen met HPV (1 van de 12 typen) krijgt uiteindelijk minder dan 1 vrouw baarmoederhalskanker.

Hoe gebruiken?

Hoe gebruik ik een zelfafnameset?

afbeelding: rivm

  • Met een kwastje neemt u zelf wat slijm af uit de vagina. U hoeft dus niet met het kwastje bij de baarmoedermond te komen. 
    Bij de zelfafnameset zit een gebruiksaanwijzing, zodat u precies weet hoe u dat moet doen. Op de site van het RIVM staat ook een filmpje, waarin u ziet hoe u de zelfafnameset gebruikt.
  • Hierna stuurt u uw zelfafnameset terug naar het laboratorium. Er zit een envelop en adressticker bij uw zelfafnameset. 
  • Binnen 3 weken krijgt u een brief met daarin de uitslag.
  • Neem contact op met uw huisarts als u HPV heeft. 
    Uw huisarts ontvangt namelijk geen informatie over de uitslag van het laboratorium. 
De uitslag

Wat betekent de uitslag van mijn zelfafnameset?

U krijgt de uitslag per brief. Er zijn 3 uitslagen mogelijk:

  • Uw test is HPV-negatief. Er is geen HPV aangetoond.

    Omdat u geen HPV heeft, is uw kans op baarmoederhalskanker uiterst klein. Afhankelijk van uw leeftijd wordt u na 5 of na 10 jaar opnieuw uitgenodigd om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek.

  • Uw test is HPV-positief. Er is HPV aangetoond.
    Dit is het geval bij 8 op de 100 vrouwen die een zelfafnametest doen. 

    Omdat u HPV heeft, heeft u een kleine kans dat u afwijkende cellen in uw baarmoederhals heeft. Daarom is het belangrijk dat uw huisarts alsnog een uitstrijkje maakt om die cellen op te sporen.
    Worden er in het uitstrijkje afwijkende cellen gevonden? Gelukkig zijn dat bijna nooit kankercellen en ruimt het lichaam afwijkende cellen meestal ook nog zelf op. 
    Soms wordt er in een uitstrijkje een voorstadium van baarmoederhalskanker gevonden. Dan is het belangrijk dat dat op tijd ontdekt is, zodat het voorstadium behandeld wordt en u geen kanker krijgt. 

  • Uw test is niet te beoordelen. 
    Soms is het afgenomen slijm niet goed te vinden of niet goed te beoordelen. U krijgt dan automatisch een nieuwe set toegestuurd.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Wanneer contact?

Wanneer neem ik contact op met mijn huisarts na de uitslag van de HPV-test?

Blijkt er uit uw zelfafnametest dat u HPV heeft? Ga dan naar uw huisarts voor een uitstrijkje.

Natuurlijk blijft het belangrijk dat u ook bij klachten onderzoek laat doen. Oók als u geen HPV heeft, ook als u een HPV-vaccinatie (prik, inenting) heeft gehad en ook als u kort geleden al een uitstrijkje liet maken.

Klachten zijn bijvoorbeeld:

Maak bij dit soort klachten een afspraak bij uw huisarts. Uw huisarts bekijkt of verder onderzoek nodig is. 

Meer informatie

Meer informatie over de zelfafnameset

  • U kunt bellen met de regionale informatielijn van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Het telefoonnummer staat op uw uitnodiging. 
  • Op de site van het RIVM: het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.