Ik heb een blaasontsteking (vrouw)

In het kort

In het kort

  • Bij blaasontsteking kunt u 1 of meer van deze klachten hebben:
    • pijn bij het plassen
    • vaker kleine beetjes plassen
    • pijn in de rug of onderin de buik
  • Bel en breng uw (ochtend)plas voor onderzoek naar de praktijk.
  • Bij blaasontsteking kunt u:
    • 1 week afwachten of de klachten vanzelf overgaan
    • of antibiotica slikken
  • Antibiotica zijn altijd nodig bij zwangerschap, diabetes of een ziekte van uw nieren of blaas.
  • Drink veel (bijvoorbeeld water, thee, melk).
  • Bel dezelfde dag uw huisarts of huisartsenpost bij koorts of zieker worden
Videos

Videos

Wat is het

Wat is een blaasontsteking?

Bij een blaasontsteking is de binnenkant van uw blaas ontstoken. Dat komt door bacteriën.  

Blaasontsteking komt veel voor, vooral bij:

  • vrouwen tussen de 15 en 24 jaar
  • vrouwen ouder dan 65 jaar
Wat merk ik

Wat merk ik bij een blaasontsteking (vrouw)?

Een vrouw met blaasontsteking kan 1 of meer van deze klachten hebben:

  • Plassen doet pijn of geeft een branderig gevoel.
  • U voelt vaker dat u moet plassen. Maar u plast elke keer maar een klein beetje.
  • Het gevoel te moeten plassen kan al pijn doen. 
  • U kunt ook pijn hebben in uw onderbuik of rug.
  • De plas ziet er anders uit (troebel) of er kan bloed in zitten. 
  • De plas kan sterk ruiken of vies ruiken.

Bij een blaasontsteking heeft u geen koorts.

      Oorzaken

      Waardoor komt een blaasontsteking (vrouw)?

      Een blaasontsteking komt door bacteriën. 

      • Bacteriën komen via de plasbuis in de blaas.
      • Ze gaan aan de binnenkant van de blaas vastzitten. Die gaat ontsteken.

      Vaak is het de bacterie die bij iedereen in de darm leeft. Deze zit ook rond de anus (het poepgat) en de plasbuis.

      Vrouwen krijgen vaker een blaasontsteking dan mannen:

      • Doordat bij vrouwen de uitgang van de plasbuis dichterbij de anus ligt.
      • Ook is de plasbuis van vrouwen korter. 
      • Bacteriën uit de anus komen zo makkelijker bij de plasbuis en blaas.
      • Ook tijdens het vrijen komen bacteriën in de plasbuis. Daarom kunt u na het vrijen blaasontsteking krijgen.    

      Urinewegen

      U heeft ook meer kans op een blaasontsteking:

      • als u uw blaas niet helemaal leeg kunt plassen
      • na de overgang
      • als u blaas- of nierstenen heeft
      • als uw weerstand minder goed is, zoals bij diabetes of door medicijnen die de weerstand verminderen
      • als u een urinekatheter heeft (een slangetje door de plasbuis naar uw blaas)
      • als u vrijt met een condoom of pessarium. Vooral als daar een zaad-dodend glijmiddel op zit.

      Een blaasontsteking is niet besmettelijk. 

      Onderzoeken bij de huisarts

      Onderzoek bij klachten van een blaasontsteking (vrouw)

      • Bel en breng uw plas (urine) voor onderzoek naar de praktijk. Oók als u de klachten herkent van een eerdere blaasontsteking. Want bij 1 op de 5 vrouwen blijkt het dan toch geen blaasontsteking te zijn.
      • Vang het liefst ’s ochtends de eerste plas op.
      • Plas in een schoon potje en sluit dit goed af.
      • Breng het potje plas binnen 2 uur naar de praktijk.
      • Kunt u het pas later brengen? Zet het potje dan meteen in de koelkast en breng het binnen 24 uur.
      • Vul deze vragenlijst in en geef deze samen met het potje aan de assistente.
      • De uitslag is er meestal binnen 1 dag. Bel de assistente en vraag naar de uitslag.  

      Soms is het nog onduidelijk of u blaasontsteking heeft. Dan kan de assistente soms een extra onderzoek doen. Dit heet 'dipslide'.

      Extra onderzoek: dipslide

      • Uw plas gaat in een buisje.
      • De volgende dag kijkt de assistente hoeveel bacteriën in het buisje groeien. Veel bacteriën wijst op een blaasontsteking.
      • Bel de assistente en vraag naar de uitslag. 
      • Op vrijdag en zondag geeft de assistente het buisje soms mee naar huis.
        • Bewaar het buisje thuis op kamertemperatuur. Dus niet in de koelkast.
        • Maak het buisje niet open.
        • Heeft u het buisje op vrijdag meegekregen? Breng het dan de volgende dag naar de huisartsenpost. U krijgt de uitslag van de huisartsenpost.
        • Heeft u het buisje op zondag meegekregen? Breng het dan op maandag naar de assistente van uw eigen huisarts. U krijgt de uitslag van haar.

      Soms kan de huisarts u behandelen zonder eerst de plas te onderzoeken. Dan bespreekt de huisarts dit met u.

      Urinekweek

      Wanneer is een kweek van de urine nodig (vrouw)?

      Soms is er bij een blaasontsteking meer kans op problemen, zoals een ontsteking van het nierbekken.
      Dan is een extra onderzoek van de urine nodig. Dit heet een kweek. De kweek laat zien welke bacterie de blaasontsteking veroorzaakt. En voor welke medicijnen (antibiotica) de bacterie gevoelig is. Dan kan de huisarts gelijk de goede medicijnen geven als u problemen krijgt door de blaasontsteking. 

      Een kweek van de urine is nodig, als u een blaasontsteking heeft en 1 van deze punten klopt voor u:

      • U bent zwanger.
      • U heeft minder weerstand, bijvoorbeeld door diabetes of medicijnen die de weerstand verminderen.
      • U heeft een ziekte van de blaas of nieren (zoals bij nierstenen of cystenieren).

      Om een kweek te maken stuurt de huisarts uw urine naar het laboratorium. De uitslag is er 1 week later. Bel dan de assistente en vraag naar de uitslag. 

      Adviezen

      Adviezen bij een blaasontsteking (vrouw)

      Bij blaasontsteking:

      • Drink veel: 2 tot 3 liter per dag (bijvoorbeeld water, thee of melk).

      Zo voorkomt u dat u weer blaasontsteking krijgt: 

      • Blijf veel drinken: 2 tot 3 liter per dag (bijvoorbeeld water, thee of melk).
      • Ga direct plassen als u voelt dat u moet.
      • Plas de blaas helemaal leeg.
      • Plas direct na het vrijen. Bacteriën die tijdens het vrijen in de plasbuis zijn gekomen, plast u dan snel weer uit.
      • Gebruik geen zaad-dodend glijmiddel bij het vrijen. 
      • Heeft u vaak blaasontsteking? Lees dan ook Ik heb vaak blaasontsteking
      Behandeling: afwachten of antibiotica?

      Behandeling van een blaasontsteking (vrouw)

      Bij blaasontsteking bespreekt de huisarts deze 3 mogelijkheden:

      1. Afwachten: bij de helft van de vrouwen gaat blaasontsteking binnen 1 week vanzelf over. Als u weinig of kort klachten heeft, kunt u 1 week afwachten. Zo nodig kunt u een paar dagen een pijnstiller slikken. Bijvoorbeeld paracetamol : 3 tot 4 keer per dag 2 pillen van 500 mg tegelijk. 
      2. Antibiotica slikken: door antibiotica zijn uw klachten sneller over. Ook is de kans iets kleiner dat u nierbekkenontsteking krijgt. Antibiotica kunnen bijwerkingen geven, bijvoorbeeld vaginale schimmelinfectie, misselijkheid of braken. Ook kunnen bacteriën ongevoelig worden voor antibiotica
      3. Een 'uitgesteld recept' voor antibiotica: de huisarts geeft u alvast een recept voor antibiotica mee. Maar u gaat de antibiotica niet meteen slikken. U kijkt eerst een paar dagen of de blaasontsteking vanzelf overgaat.
        Blijven de klachten of worden ze erger? Dan haalt u de antibiotica bij de apotheek en gaat u de antibiotica slikken.

      Voorbeelden van antibiotica zijn:

      • nitrofurantoïne : slik 2 keer per dag 1 pil van 100 mg. (Of 4 keer per dag 1 pil van 50 mg). Slik dit 5 tot 7 dagen.
      • fosfomycine : slik 1 keer 1 zakje voor het slapen. Zorg dat u eerst plast en 2 uur van tevoren niet eet.
        Let op: neem fosfomycine niet als u borstvoeding geeft.
      • trimethoprim : slik 1 keer per dag 1 pil van 300 mg, voordat u gaat slapen. Slik dit 3 tot 7 dagen.

      Blijf de pillen slikken tot ze op zijn. Ook als u geen klachten meer heeft. Anders kunnen bacteriën in de blaas blijven en krijgt u weer blaasontsteking. 

      Soms heeft u bij blaasontsteking meer kans op ontsteking van het nierbekken. Dan krijgt u altijd antibiotica.
      Bijvoorbeeld als u blaasontsteking heeft en

      • u bent zwanger
      • u heeft minder weerstand: door diabetes of medicijnen die de afweer verminderen
      • u heeft een blaasziekte of nierziekte
      • u heeft al een keer nierbekkenontsteking gehad

      nitrofurantoïne

      Nitrofurantoïne is een antibioticum. Het werkt tegen infecties met bacteriën.

      Artsen schrijven het voor bij blaasontstekingen.

      Bron: Apotheek.nl

      fosfomycine

      Fosfomycine is een antibioticum. Het werkt tegen infecties met bacteriën.

      Artsen schrijven het voor bij blaasontstekingen, luchtweginfecties, beenmergontsteking en hersenvliesontsteking.

      Bron: Apotheek.nl

      trimethoprim

      Trimethoprim is een antibioticum. Het werkt tegen infecties met bacteriën.

      Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals blaasontsteking en luchtweginfecties.

      Bron: Apotheek.nl

      paracetamol

      Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

      Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

      Bron: Apotheek.nl

      ORS

      ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

      Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

      Bron: Apotheek.nl
      Hoe gaat het verder?

      Hoe gaat het verder bij een blaasontsteking (vrouw)?

      Bij de helft van de vrouwen is een blaasontsteking binnen 1 week vanzelf over. Als uw klachten over zijn, hoeft u uw urine niet opnieuw te brengen. 

      Slikt u antibiotica? Dan zijn uw klachten meestal na een paar dagen minder of weg. Soms kan het na het slikken van alle pillen antibiotica nog 2 dagen duren voordat de klachten helemaal weg zijn. Dat is niet erg, de antibiotica hebben wel geholpen.

      Blijft u toch langer klachten houden? Bel uw huisarts en breng dan weer een potje plas naar uw huisarts. Soms zijn de bacteriën in uw blaas niet gevoelig voor de antibiotica die u slikt. U krijgt dan andere antibiotica.

      Heel soms komt er ook een ontsteking van het nierbekken bij. Meestal krijgt u dan ook koorts, u voelt zich erg ziek en/of heeft pijn in uw zij. Bel dan dezelfde dag uw huisarts of huisartsenpost.

      Heeft u vaak blaasontsteking? Kijk voor informatie en adviezen bij Ik heb vaak blaasontsteking

      Wanneer bellen?

      Wanneer bellen bij een blaasontsteking (vrouw)?

      Bel dezelfde dag uw huisarts of huisartsenpost als u blaasontsteking heeft én 1 van deze dingen klopt voor u:

      • U heeft koorts (38 graden of hoger), Meet de temperatuur via de anus (poepgat).
      • U voelt zich ziek.
      • U heeft pijn in uw zij. 
      • U bent zwanger.
      • U heeft diabetes of een ziekte van uw nieren of blaas.

      Bel op werkdagen uw huisarts als u blaasontsteking heeft en 1 van deze dingen klopt voor u:

      • U heeft veel last en wilt niet afwachten.
      • U heeft afgewacht en de klachten zijn na 1 week niet minder.
      • U heeft 2 dagen na het slikken van de laatste pil antibiotica nog steeds klachten.

      Neem weer een potje verse urine mee. Dat wordt weer onderzocht.

      Meer informatie
      Laatst herzien op

      Vond u deze informatie nuttig?

      Vond u deze informatie nuttig?
      Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
      Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.