Ik heb herpes genitalis

In het kort

In het kort

  • Herpes genitalis is een seksueel overdraagbare aandoening (soa).
  • Het geeft branderige blaasjes op de huid en slijmvliezen van de penis, de vagina en de anus.
  • De blaasjes komen binnen een week na besmetting, soms al na twee dagen.
  • Niet iedereen die besmet is krijgt klachten.
  • Je bent vooral besmettelijk als de herpesblaasjes zichtbaar zijn, maar in de periode vlak ervoor of erna kan je het virus ook doorgeven.
  • Leg aan je seksuele partners uit wat je hebt.
  • Iemand met een soa heeft soms nog een tweede soa.
  • Vrij veilig. Stel het aanschaffen van condooms niet uit. Zorg dat je ze altijd bij je hebt.
  • Condooms beschermen tegen soa's, maar kunnen besmetting met herpes genitalis niet altijd voorkomen.
Beschrijving

Wat is herpes genitalis?

Herpes genitalis is een seksueel overdraagbare aandoening (soa). De oorzaak is een herpes (simplex) virus.

Bij een besmetting komen er blaasjes op de huid en slijmvliezen van de penis, de vagina en de anus. Maar niet iedereen die besmet is krijgt deze klachten.

Het virus blijft altijd in je lichaam aanwezig. Je kunt dan anderen besmetten tijdens onbeschermde seks.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van herpes genitalis?

  • De meeste mensen merken niets als ze het herpes virus oplopen.
  • Als je wel klachten krijgt is dat meestal binnen een week na de besmetting. Soms al na twee dagen.
  • De eerste keer dat je blaasjes krijgt, kan je je ziek voelen met koorts en spierpijn.
  • Mannen en vrouwen kunnen last krijgen van pijn en een branderig gevoel bij plassen. Vrouwen kunnen ook jeuk en afscheiding uit de vagina en opgezette klieren in de liezen krijgen. Op de huid en slijmvliezen ontstaan blaasjes gevuld met helder vocht.
  • Bij de vrouw zitten de blaasjes op de schaamlippen, de vagina, de baarmoedermond en in of rond de anus. Bij de man zitten ze aan de buitenkant van de penis en in of rond de anus.
  • De blaasjes zijn vaak heel pijnlijk. Ze gaan open en genezen zonder littekens.

Je kunt besmet zijn door iemand met herpes genitalis, er zelf niets van merken en het toch doorgeven aan iemand anders.

Ben je zwanger en krijg je vanaf de 34e week voor het eerst een herpes infectie? Dan bestaat het risico dat je het virus tijdens de bevalling op je baby overdraagt. De baby kan dan na de geboorte een infectie van bijvoorbeeld de huid of de ogen krijgen, maar soms ook een ernstige hersenontsteking.

Oorzaken

Hoe ontstaat herpes genitalis?

Het herpes virus zit vooral in de blaasjes. Door onbeschermd seksueel contact komt het virus op de penis, de vagina, de anus en de lippen. Het virus kan ook met de hand of vingers worden overgedragen. Als iemand een penis of vagina aanraakt waar het virus op zit en vervolgens in zijn of haar oog wrijft, kan het virus ook een oogontsteking geven.

De kans op besmetting is het grootst bij open blaasjes. Je kunt ook besmet worden als een besmet iemand nog geen blaasjes heeft, of wanneer de blaasjes net weg zijn. Het herpesvirus zit dan al of nog in het slijmvlies.

In de blaasjes van een koortslip zit ook het herpes simplex virus. Daarom kan orale seks met iemand met een koortslip ook een herpes infectie aan penis of vagina veroorzaken.

Risicogroepen

Partners informeren bij herpes genitalis

Laat de mensen met wie je seks hebt weten dat je herpes genitalis hebt.

Het kan zijn dat je partner herpes genitalis heeft en daar niets van merkt. Toch kan hij of zij jou dan besmetten. Dat kan dus ook zonder dat er (zichtbare) blaasjes zijn. Krijg jij herpes blaasjes? Waarschuw dan je partner en vertel dat hij of zij ook zonder blaasjes herpes genitalis kan hebben.

Condooms beschermen goed tegen de meeste soa's. Herpes genitalis is een uitzondering. Bij herpes genitalis beschermen condooms vaak wel maar niet altijd. Dat komt omdat het virus soms ook aan de buitenrand van de schaamlippen, aan de basis van de penis en aan de buitenrand van de anus zit. Het virus kan soms van huid op huid overgaan. Omdat het virus een tijdje op de (droge) huid overleeft kan het bijvoorbeeld ook met vingers worden overgebracht. Heb je herpes genitalis vertel je partner dan dus duidelijk dat een condoom niet altijd helpt.

Onderzoeken

Onderzoek bij herpes genitalis

De blaasjes en klachten van herpes genitalis zijn meestal makkelijk te herkennen door de huisarts. Verder onderzoek is dan niet nodig.

Bij twijfel kan je huisarts met een wattenstokje wat vocht uit de blaasjes afnemen. In het laboratorium wordt dat dan onderzocht. Bloedonderzoek in niet zinvol, omdat dat niets zegt over de besmettelijkheid van iemand.

Adviezen

Adviezen bij herpes genitalis

  • Raak de blaasjes niet aan. Was je handen als je ze toch hebt aangeraakt.
  • Vrij altijd veilig. Condooms beschermen tegen soa's, maar kunnen besmetting met herpes niet altijd voorkomen.  
  • Vrij tijdelijk niet als je last hebt van pijn of branderigheid. Zo geef je de blaasjes en wondjes de kans om te genezen.
  • Vrouwen met pijn bij het plassen, kunnen proberen om zittend in een badje met warm water te plassen. Dit is vaak minder pijnlijk.

Testen op andere soa's

Mensen met een soa kunnen tegelijk ook andere soa's hebben. Die loop je makkelijker op als je blaasjes hebt door herpes genitalis.

Laat je daarom ook op andere soa's onderzoeken als je voor het eerst herpes genitalis hebt. Ook je partner kan zich het beste laten onderzoeken op andere soa's.

 

Veilig vrijen

Veilig vrijen om soa's te voorkomen

Veilig vrijen is de beste manier om soa's te voorkomen. Het gaat erom contact tussen de slijmvliezen van de penis, vagina, anus en mond te vermijden.

  • Tongzoenen en elkaar met de vingers bevredigen is over het algemeen veilig. 
  • Zorg dat er geen bloed, sperma, voorvocht (vocht dat voor het klaarkomen uit de penis komt) of vaginaal vocht op het slijmvlies van de ander komt. Dat verhoogt de kans op overdracht van soa's.
  • Zit je bijvoorbeeld met je vingers in de vagina van je partner en daarna direct in je eigen vagina, dan kan dat wel soa overdragen.
  • Gebruik bij penis-vagina-seks en penis-anus-seks altijd steeds een nieuw condoom.
  • Als je tijdens het vrijen een dildo (of kunstpenis) uitwisselt doe er dan bij de wissel een nieuwe condoom omheen of gebruik ieder een eigen dildo.
  • Bij orale seks (contact tussen mond en geslachtsdelen: pijpen of beffen) geeft een condoom of een beflapje bescherming.
  • Neem geen risico's omdat een sekspartner dat graag wil. Kies je eigen weg.
  • Laat je niet overrompelen door je eigen geilheid. Denk er vooraf over na en zorg altijd voor condooms.
  • Lees van te voren hoe je een condoom op de juiste manier gebruikt.

Zorg dat je altijd veilig vrijt. Als je dit lastig vindt, probeer dan bij jezelf na te gaan wat je belemmert:

  • ik heb geen zin om te praten over condoomgebruik.
  • ik durf geen condooms te kopen.
  • ik heb geen ervaring met condooms.
  • seks voelt anders met een condoom.
  • ik schaam me voor het gehannes met een condoom.
  • het is de verantwoordelijkheid van hem.
  • het is de verantwoordelijkheid van haar.
  • ik ga toch niet met condooms op zak lopen.
  • als ik geil ben denk ik verder nergens meer aan.

Van tevoren hier toch samen over praten maakt het misschien wat gemakkelijker om samen toch veilige maatregelen te nemen.

Heb je  een nieuwe vaste relatie? Gebruik minstens drie maanden condooms. Willen jij en je partner na die drie maanden zonder condooms verder, laat je dan allebei testen.

Medicijnen

Medicijnen bij herpes genitalis

  • Bij geringe klachten van herpes genitalis helpt een indrogende crème op de blaasjes. Voorbeelden zijn: zinkoxidevaselinecrème of zinksulfaatvaselinecrème. Breng de crème blaasje voor blaasje aan met een wattenstaafje.
  • Heb je pijn? Dan kun je paracetamol nemen. Of een NSAID (diclofenac , ibuprofen of naproxen ). Lees voor gebruik goed de bijsluiter. Van NSAID’s kan je maagklachten krijgen en ze kunnen de werking van andere medicijnen veranderen.
  • Er zijn nog geen medicijnen die het virus doden.
  • Bij een eerste infectie met herpes genitalis én bij ernstige klachten kunnen tabletten die het virus remmen helpen. Bijvoorbeeld valaciclovir of famciclovir of bij zwangerschap aciclovir. Je kan dan het beste zo snel mogelijk hiermee starten (binnen 5 dagen na begin van de klachten). De kuur duurt meestal vijf dagen. De verschijnselen worden dan minder heftig en gaan iets sneller over. Maar het virus blijft wel in je lichaam en de blaasjes zullen af en toe terug komen. In dat geval krijg je eventueel een ander medicijn.

naproxen

Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

diclofenac

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht.

Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

ibuprofen

Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

famciclovir

Famciclovir is een virusremmer.

Artsen schrijven het voor bij herpes genitalis, gordelroos en andere virusinfecties.

Bron: Apotheek.nl

valaciclovir

Valaciclovir is een virusremmer.

Artsen schrijven het voor bij herpes genitalis, gordelroos, een koortslip en andere virusinfecties.

Bron: Apotheek.nl

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder bij herpes genitalis?

Als je voor het eerst besmet bent, genezen de blaasjes meestal binnen drie weken.

Als je eenmaal een herpes-infectie hebt, raak je het virus niet meer kwijt. Het virus dringt vanuit de slijmvliezen door tot in de gevoelszenuwen. Het blijft daar sluimerend aanwezig. Je merkt daar niets van.

Het virus kan weer actief worden als je minder weerstand hebt. Bijvoorbeeld bij stress, griep of tijdens de menstruatie. Je kan dan weer blaasjes krijgen. De verschijnselen zijn dan niet zo heftig als bij de eerste keer. Eerst heb je een tintelend, prikkend gevoel in de huid, daarna verschijnen de blaasjes. Die blaasjes verdwijnen binnen twee tot tien dagen. 

Veilig vrijen blijft belangrijk.  Gebruik een condoom. Heb je een vaste relatie dan hoef je niet per se een condoom te blijven gebruiken. Bespreek en besluit dat samen.

Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen bij herpes genitalis?

Ben je zwanger en krijgt je vanaf de 34e week voor de eerste keer een herpes infectie met blaasjes? Dan moet je dit direct aan je huisarts, verloskundige of gynaecoloog melden. Je krijgt dan het advies een keizersnede te laten doen, om de kans op infectie van de baby te verkleinen.

Meer informatie

Meer informatie over herpes genitalis

Voor meer informatie over herpes genitalis en andere soa's kun je ook terecht bij Soa Aids Nederland.

De informatie over herpes genitalis is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Het SOA-consult.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.