Mijn naaste ligt aan een hart-long-machine (ECMO)

iemand ligt op de intensive care

In het kort

  • Een hart-long-machine (ECMO) neemt het werk over van de longen en soms ook het hart. Dat gebeurt soms als ze ernstig beschadigd zijn. Bijvoorbeeld door een ziekte of operatie.
  • Je naaste ligt tijdens de behandeling op de IC en is meestal in slaap gebracht met medicijnen.
  • Hoe lang de behandeling duurt, verschilt per persoon.
  • Het kan een zware tijd voor je zijn. Daarom is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen.

Wat is een hart-long-machine?

Een hart-long-machine neemt het werk over van de longen en soms ook het hart als die ernstig beschadigd zijn.

Normaal pompt je hart het bloed rond in je lichaam. Je longen geven zuurstof aan je bloed en halen koolzuur eruit. Een hart-long-machine kan deze dingen ook. En kan zo het hart en de longen helpen als die beschadigd zijn.

Artsen noemen een hart-long-machine ook wel ECMO. Dat betekent extracorporele membraanoxygenatie.

2 soorten hart-long-machines

Er zijn 2 soorten hart-long-machines:

  • VV-ECMO helpt alleen de longen. Dit apparaat zorgt ervoor dat er zuurstof in je bloed komt.
  • VA-ECMO helpt het hart en de longen. Dit apparaat pompt het bloed rond en zorgt ervoor dat er zuurstof in je bloed komt.

Verschil met beademing

Een hart-long-machine is iets anders dan beademing. Bij beademing krijg je zuurstof via een buisje in je luchtpijp. De zuurstof komt dan via je longen in je bloed. Je hart pompt de zuurstof zelf rond. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens een operatie.

Een hart-long-machine neemt het werk over van je longen en soms ook je hart. Een behandeling met een hart-long-machine krijg je alleen als je longen of je hart ernstig beschadigd zijn.

Waarom ligt je naaste aan een hart-long-machine?

Iemand die je goed kent, ligt aan een hart-long-machine omdat het hart of de longen ernstig beschadigd zijn. Bijvoorbeeld door:

  • een ziekte
  • een operatie
  • heel soms bij een ongeluk

Je naaste heeft hulp nodig om te overleven.

De hart-long-machine neemt het werk over van de longen en soms ook het hart. Zo kunnen de longen en het hart beter worden.

Hoe gaat een behandeling met een hart-long-machine?

Niet elk ziekenhuis heeft een hart-long-machine. Soms moet je naaste daarvoor naar een ander ziekenhuis.

Een behandeling met een hart-long-machine gaat zo:

Aansluiten van een hart-long-machine

  • De arts plaatst buisjes in het lichaam. Deze buisjes heten canules. De canules gaan door de huid naar een groot bloedvat, meestal in de lies. De lies is de plek tussen de buik en het bovenbeen.
  • Je naaste is meestal in slaap gebracht met medicijnen. Daardoor voelt je naaste niks van het aansluiten van de hart-long-machine.

De behandeling met een hart-long-machine

  • Door de canules gaat het bloed naar de hart-long-machine en weer terug. De machine zorgt ervoor dat er zuurstof in het bloed komt. En pompt soms ook het bloed rond.
  • Meestal blijft je naaste in slaap tijdens de behandeling. Zo merkt die er niets van.
  • Is je naaste wel wakker? Dan krijgt die medicijnen tegen de pijn en om rustig te blijven. Soms maakt de verpleegkundige de handen van je naaste vast. Zo gaan de canules niet los.

Hoe lang duurt een behandeling met een hart-long-machine?

Hoe lang een behandeling met een hart-long-machine duurt, is voor iedereen anders. Sommige mensen liggen een paar dagen aan de hart-long-machine. Andere mensen liggen er langer aan. Bijvoorbeeld een paar weken. De arts kan je vertellen hoe lang de behandeling bij je naaste ongeveer zal duren.

Wat zijn de risico's van een behandeling met een hart-long-machine?

Een behandeling met een hart-long-machine is erg zwaar en heeft risico's. Soms wordt je naaste niet helemaal beter. De arts bespreekt dit met jou. Samen kijken jullie of de voordelen groter zijn dan de risico’s voor je naaste.

Risico's tijdens de behandeling

Je naaste kan 1 of meer van deze dingen krijgen:

  • Tijdens de behandeling met een hart-long-machine wordt het bloed dunner gemaakt. Daardoor kan je naaste sneller een bloeding krijgen. Dit gebeurt bij ongeveer 4 van de 10 mensen.
  • Een virus of bacterie kan zorgen voor een ontsteking. Dit gebeurt bij ongeveer 4 van de 10 mensen.
  • Er kan een bloedpropje in een bloedvat komen (trombose).
  • Een bloedvat kan beschadigd raken.
  • De hersenen kunnen beschadigd raken.

Risico's na de behandeling

Na de behandeling kan je naaste ook andere problemen krijgen, zoals:

Deze problemen komen veel voor bij mensen die op de IC hebben gelegen. Dit heet het Post Intensive Care Syndroom (PICS). Ongeveer de helft van de mensen die op de IC hebben gelegen, krijgt dit.

Wat kun je doen als je naaste op de IC ligt?

Als je naaste op de IC ligt, kun je je machteloos voelen. Misschien wil je graag iets voor je naaste doen. Meestal kan dat ook.

Vraag aan de verpleegkundige wanneer je langs kunt komen.

Tijdens je bezoek kun je deze dingen doen:

  • Raak je naaste aan. Bijvoorbeeld door een hand vast te houden.
  • Praat tegen je naaste. Die hoort je misschien.
  • Laat muziek horen. Veel mensen worden daar rustig van.
  • Hou een dagboek bij. Schrijf op wat er elke dag gebeurt met je naaste. Je kunt ook foto's maken en die in het boekje doen. Het kan fijn zijn om dit later terug te lezen en zien. Voor jou en je naaste.

Vragen stellen

Stel al je vragen aan de arts of verpleegkundige. Begrijp je iets niet? Vraag het dan nog een keer. Het is normaal dat je dingen niet goed onthoudt als je stress en zorgen hebt.

Wat kun je doen voor jezelf?

Het kan zwaar zijn als je naaste op de IC ligt. Je bent vaak in het ziekenhuis en hebt misschien veel stress. Het is dan extra belangrijk om goed voor jezelf te zorgen.

Deze dingen kunnen helpen:

  • Praat over je zorgen met iemand die je goed kent. Zoals iemand uit je familie of een goede vriend.
  • Schrijf op wat je meemaakt. Het kan fijn zijn om dit later terug te lezen.
  • Probeer gezond te eten.
  • Probeer goed te slapen. Dat kan moeilijk zijn. Deze slaaptips kunnen je helpen.
  • Het kan fijn zijn om te praten met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Zij begrijpen vaak heel goed hoe je je voelt. Via IC Connect kun je deze mensen leren kennen.
  • Maak een afspraak met je huisarts. Vraag welke hulp je kunt krijgen. Je huisarts kan je als het nodig is doorsturen naar een maatschappelijk werker of psycholoog.

Hoe gaat het verder met je naaste na de behandeling?

Als het hart en de longen van je naaste weer goed genoeg werken, maakt de arts de hart-long-machine los. Je naaste blijft dan nog een tijdje op de IC. Later gaat je naaste naar een verpleegafdeling om verder beter te worden.

Naar huis

Je naaste mag naar huis als die weer sterk genoeg is. Waarschijnlijk heeft je naaste dan thuis nog veel hulp nodig.

Naar een verpleeghuis of revalidatie-centrum

Soms kan je naaste niet naar huis. Bijvoorbeeld als er thuis niet voldoende hulp is. Je naaste kan dan naar een verpleeghuis of revalidatie-centrum om sterker te worden.

Als je naaste niet meer beter wordt

Het kan zijn dat het hart en de longen van je naaste zo erg beschadigd zijn, dat je naaste niet meer beter wordt en doodgaat.

Een naaste verliezen is erg verdrietig. Het kost tijd om te rouwen en hiermee te leren omgaan. Je kunt hier hulp bij vragen. Bijvoorbeeld aan je huisarts.

Hoe gaat het verder met jou na de behandeling van je naaste?

Het kost tijd om te leren omgaan met wat er is gebeurd. En iedereen doet dat anders.

Door alles wat je hebt meegemaakt, kun je last krijgen van 1 of meer van deze dingen:

  • Je voelt je angstig.
  • Je voelt je somber.
  • Je denkt steeds aan de gebeurtenissen op de IC.
  • Je hebt nachtmerries.

Al deze dingen samen worden het Post Intensive Care Syndroom-Familie (PICS-F) genoemd. Soms krijg je deze klachten meteen. En soms krijg je er later last van, bijvoorbeeld na een paar weken of maanden. Vraag hulp als je lange tijd klachten houdt. Bijvoorbeeld aan je huisarts.

Ook kinderen kunnen deze dingen krijgen. Dat heet PICS-F bij kinderen.

Meer informatie over een hart-long-machine

Meer informatie over een hart-long-machine kun je lezen op IC Connect.

Over deze tekst

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 9 mrt 2026