Mijn naaste ligt op de IC en krijgt dialyse

iemand ligt op de intensive care

In het kort

  • Als je naaste ernstig ziek is, kunnen soms de nieren opeens niet meer goed werken. Dan is dialyse nodig.
  • Bij dialyse haalt een machine afvalstoffen uit het bloed.
  • Op de IC krijgt je naaste dan meestal 24 uur per dag dialyse.
  • Ook voor jou kan dit een moeilijke tijd zijn. Zorg goed voor jezelf. Praat erover met anderen.

Waarom krijgt je naaste dialyse op de IC?

Je naaste ligt op de IC omdat die ernstig ziek is. Bij iemand die ernstig ziek is, kunnen de nieren opeens niet goed werken. Dit kan komen door verschillende dingen. Bijvoorbeeld door een ziekte of ontsteking. Of als iemand na een operatie of door een ongeluk op de IC is gekomen.

Als de nieren niet goed werken, kunnen ze het bloed niet goed schoonmaken. Er blijven dan te veel afvalstoffen in het bloed. Daardoor kun je doodgaan.

Om te zorgen dat er minder afvalstoffen in het bloed blijven, heeft je naaste meteen behandeling met dialyse nodig. Bij dialyse haalt een machine afvalstoffen en vocht uit het bloed. De machine neemt dan de taak van de nieren over.

Hoe gaat dialyse op de IC?

Bij dialyse maakt een machine het bloed schoon. Bloed stroomt door een slangetje naar de dialyse-machine. De machine haalt afvalstoffen en vocht uit het bloed. Het schone bloed stroomt terug het lichaam in.

Meestal gaat dialyse op de IC 24 uur per dag door. Dit heet continue dialyse.

Soms gaat dialyse op de IC op dezelfde manier als dialyse in een dialyse-centrum. De dialyse is dan 3 keer of vaker per week en duurt meestal tussen de 3 en 4 uur per keer.

Aansluiten op de dialyse-machine

Om de bloedvaten aan te sluiten op de machine, krijgt je naaste een slangetje in de hals of lies. Dit slangetje komt via een bloedvat vlakbij het hart uit. Het slangetje wordt op de dialyse-machine aangesloten. De machine werkt 24 uur per dag om het bloed schoon te maken.

Tijdens de dialyse

Dit kunnen jij en je naaste merken tijdens de dialyse:

  • Meestal slaapt je naaste op de IC. Als je naaste wakker is, kan die minder goed bewegen door de slang aan de machine. Ook kan je naaste het koud hebben of duizelig zijn door de dialyse.
    De machine maakt de hele tijd geluid, dat kan vervelend zijn om te horen.
  • Je naaste krijgt extra medicijnen tijdens de dialyse om ervoor te zorgen dat het filter van de dialyse-machine niet verstopt raakt.
  • Regelmatig kijkt een verpleegkundige of de dialyse nog goed gaat. De machine kan ook een alarm geven als het niet meer goed gaat. De verpleegkundige kan dan snel reageren. Door bijvoorbeeld de machine anders in te stellen of een nieuw filter in de dialyse-machine te doen.
  • Soms kan het slangetje voor dialyse ontsteken of niet meer goed werken. De arts plaatst dan een nieuw slangetje. Soms zijn dan ook medicijnen tegen ontstekingen door bacteriën (antibiotica) nodig.

Wat kun je doen als je naaste op de IC ligt?

Als je naaste op de IC ligt, kun je je machteloos voelen. Misschien wil je graag iets voor je naaste doen. Meestal kan dat ook.

Vraag aan de verpleegkundige wanneer je langs kunt komen.

Tijdens je bezoek kun je deze dingen doen:

  • Raak je naaste aan. Bijvoorbeeld door een hand vast te houden.
  • Praat tegen je naaste. Die hoort je misschien.
  • Laat muziek horen. Veel mensen worden daar rustig van.
  • Hou een dagboek bij. Schrijf op wat er elke dag gebeurt met je naaste. Je kunt ook foto's maken en die in het boekje doen. Het kan fijn zijn om dit later terug te lezen en zien. Voor jou en je naaste.

Vragen stellen

Stel al je vragen aan de arts of verpleegkundige. Begrijp je iets niet? Vraag het dan nog een keer. Het is normaal dat je dingen niet goed onthoudt als je stress en zorgen hebt.

Wat kun je doen voor jezelf?

Het kan zwaar zijn als je naaste op de IC ligt. Je bent vaak in het ziekenhuis en hebt misschien veel stress. Het is dan extra belangrijk om goed voor jezelf te zorgen.

Deze dingen kunnen helpen:

  • Praat over je zorgen met iemand die je goed kent. Zoals iemand uit je familie of een goede vriend.
  • Schrijf op wat je meemaakt. Het kan fijn zijn om dit later terug te lezen.
  • Probeer gezond te eten.
  • Probeer goed te slapen. Dat kan moeilijk zijn. Deze slaaptips kunnen je helpen.
  • Het kan fijn zijn om te praten met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Zij begrijpen vaak heel goed hoe je je voelt. Via IC Connect kun je deze mensen leren kennen.
  • Maak een afspraak met je huisarts. Vraag welke hulp je kunt krijgen. Je huisarts kan je als het nodig is doorsturen naar een maatschappelijk werker of psycholoog.

Hoe gaat het verder met je naaste als die dialyse krijgt op de IC?

Een arts kijkt elke dag of de dialyse nog nodig is. Bijvoorbeeld door te kijken naar het bloed en de plas (urine) van je naaste.

Het kan zijn dat je naaste kort dialyse op de IC nodig heeft, bijvoorbeeld een paar dagen. Soms is er wel een paar weken dialyse op de IC nodig. Dit hangt af van hoe snel de nieren van je naaste weer goed gaan werken. Hoe snel de nieren weer goed gaan werken, hangt ook af van waarom de dialyse nodig was.

Dialyse na de IC

Als je naaste na de IC geen dialyse meer nodig heeft, is het meestal nog wel nodig dat de nieren worden gecontroleerd. Bijvoorbeeld in het ziekenhuis of bij de huisarts. De arts bespreekt dit met je naaste.

Soms blijft je naaste dialyse nodig hebben, ook als die niet meer op de IC ligt. De nieren werken dan niet goed genoeg meer. Het kan zijn dat de nieren nooit meer goed gaan werken en dat altijd dialyse nodig blijft. De arts zal dit met je naaste bespreken:

Sterker worden na de IC

De periode dat je op de IC ligt, is heftig. Voor iemand die zelf op de IC ligt en voor jou als naaste.

Je naaste kan na de IC klachten krijgen. Bijvoorbeeld problemen met het lichaam, zoals zwakke spieren en snel moe zijn. Maar ook psychische problemen zoals bang zijn, depressief zijn of snel boos reageren. En problemen met denken en onthouden. Ongeveer de helft van de mensen die op de IC hebben gelegen, krijgen deze problemen. Dit heet het Post Intensive Care Syndroom (PICS). Kijk wie je naaste hierbij kan helpen en wat die zelf kan doen om weer sterker te worden na de IC.

Als je naaste niet meer beter wordt

Het kan zijn dat je naaste zo ziek is, dat die niet meer beter wordt en doodgaat.

Hoe gaat het verder voor jou als je naaste dialyse krijgt op de IC?

Ook als je naaste niet meer op de IC ligt, kun je klachten krijgen. Je bent bijvoorbeeld somber of denkt steeds terug aan de periode op de IC.
Al deze klachten samen noemen we het Post Intensive Care Syndroom-Familie (PICS-F).

Je kunt hier ook hulp bij krijgen. Lees hoe je om kunt gaan met klachten als je naaste op de IC ligt of heeft gelegen.

Als je naaste niet meer beter wordt

Het kan zijn dat je naaste zo ziek is, dat die niet meer beter wordt en doodgaat. Een naaste verliezen is erg verdrietig. Het kost tijd om te rouwen en hiermee te leren omgaan. Je kunt hier hulp bij vragen. Bijvoorbeeld aan je huisarts.

Meer informatie over dialyse op de IC

Over deze tekst

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 18 mrt 2026