In het kort
- Bij een rug-hernia heb je meestal pijn in je been of bil.
- De pijn komt doordat een zacht schijfje tussen de wervels van je rug tegen een zenuw aandrukt.
- Bij de meeste mensen gaat de pijn vanzelf over binnen 3 maanden.
- Blijven bewegen helpt tegen de pijn. Je spieren blijven sterk en soepel. Pijnstillers helpen tegen de pijn en om te blijven bewegen.
Wanneer bellen bij een rug-hernia?
Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je 1 of meer van deze dingen hebt:
- Je hebt opeens minder kracht in je been. Op je tenen of hakken staan lukt niet meer.
- Je hebt een doof gevoel bij je penis of vagina en anus (poepgat).
- Je kunt niet meer plassen.
- Je kunt je plas of poep niet meer ophouden.
Bel op werkdagen je huisarts voor advies of maak een afspraak in deze situaties:
- Je blijft erge pijn houden, terwijl je de juiste en genoeg pijnstillers gebruikt.
- Je hebt na een paar weken nog steeds veel pijn. En je kunt daardoor niet goed de dingen doen die je elke dag doet, zoals het huishouden of je werk.
Wat is een rug-hernia?
De botten in je rug heten wervels. Er lopen grote zenuwen doorheen.
Tussen de wervels van je rug zitten schijfjes met een zachte gel. Zo'n schijfje heet een tussenwervel-schijf. Soms heeft een schijfje een zwakke plek. De gel kan dan tussen de wervels uit komen en op een zenuw drukken. Dit heet een rug-hernia.
De druk op die zenuw voel je als pijn in je rug, maar vooral in je bil of been. En soms ook in je voet. Je kunt er ook minder gevoel in hebben, of een prikkend gevoel. Soms heb je minder kracht in je been.
Wat merk je bij een rug-hernia?
- Je hebt pijn in 1 bil of been. Het is een scherpe pijn. De pijn kun je tot in je onderbeen voelen, soms tot in je voet. Aan deze pijn kun je een hernia het beste herkennen.
- Je kunt een raar gevoel hebben in je been: alsof het brandt of prikt. Of juist een doof gevoel.
- Sommige houdingen of bewegingen maken de pijn vaak erger, bijvoorbeeld staan. Als je ligt, heb je meestal minder pijn.
- Je kunt pijn onderin je rug hebben.
- Soms heb je meer pijn als je hoest, niest of perst.
- Je kunt minder kracht hebben in je been. Of het gevoel hebben dat je been slaapt.
Waardoor krijg je een rug-hernia?
Het is niet duidelijk hoe een rug-hernia ontstaat.
Deze dingen hebben er misschien iets mee te maken:
- zwaar lichamelijk werk doen, zoals werk in de bouw
- te zwaar zijn (overgewicht)
- roken
- op je rug vallen of er een klap op krijgen
Hoe onderzoekt je huisarts of je een rug-hernia hebt?
Je huisarts stelt je vragen en doet een lichamelijk onderzoek. Meestal weet je huisarts daarna al of je waarschijnlijk een rug-hernia hebt.
Onderzoeken in het ziekenhuis zijn niet meteen nodig. Je hoeft geen röntgenfoto of MRI te krijgen. Het maakt voor de behandeling in de eerste weken niet uit wat er op een scan of foto te zien is.
Wat kun je zelf doen bij een rug-hernia?
Je kunt het beste afwachten bij een rug-hernia. De kans is groot dat je klachten vanzelf overgaan. Bij 3 van de 4 mensen gaat een rug-hernia binnen 3 maanden over.
In de maanden dat je pijn hebt, is het belangrijk om te blijven bewegen en op je houding te letten.
Bewegen
- Beweeg elke dag. Daardoor heb je minder pijn. En blijven je spieren sterk en soepel.
- Probeer elke dag een beetje meer te bewegen.
- Maak geen bewegingen die veel pijn doen.
- Probeer door te gaan met wat je elke dag doet. Ook met je werk als het kan.
- Je kunt pijnstillers gebruiken. Dan kun je beter en meer bewegen.
Oefentherapie
Soms kan fysiotherapie of oefentherapie helpen. Bijvoorbeeld in deze situaties:
- Je blijft veel pijn houden. En je vindt het moeilijk om te bewegen.
- Het lukt niet goed om de dingen te doen die je elke dag doet. Zoals het huishouden of je werk.
Je kunt zelf een afspraak maken bij een oefentherapeut of fysiotherapeut. Als je twijfelt, kun je het ook met je huisarts bespreken.
Staan, zitten en liggen
- Probeer niet in een houding te staan of te zitten die veel pijn doet.
- Als je gaat liggen, kies dan de houding die het minste pijn doet. Bijvoorbeeld op je rug met een paar kussens onder je knieën. Of op je zij met gebogen knieën.
- Heb je minder pijn als je ligt? Dan kun je dat een paar dagen wat meer doen. Maar hierdoor word je niet sneller beter. Ook worden je spieren slapper als je veel ligt. Probeer dus niet te veel te liggen.
Een rug-hernia en werken
Denk je dat je een rug-hernia hebt door je werk? Of kun je door de nek-hernia je werk niet goed doen? Bespreek dit dan met je werkgever en de bedrijfsarts. Misschien kun je tijdelijk anders of minder werken, zodat je minder pijn hebt.
Welke pijnstillers kun je gebruiken bij een rug-hernia?
Heb je veel pijn door de rug-hernia, dan kun je een pijnstiller nemen. Dan kun je meestal ook beter blijven bewegen.
- Begin met paracetamol . Dat geeft de minste bijwerkingen.
- Helpt dat niet genoeg, dan kun je soms een pijnstiller nemen zoals ibuprofen , naproxen of diclofenac (een NSAID). Niet iedereen kan deze medicijnen gebruiken. Ook kunnen ze vervelende bijwerkingen hebben. Kijk bij NSAID's of je deze pijnstillers kunt gebruiken.
- Je kunt een NSAID ook samen met paracetamol nemen. Als je ze samen slikt, heb je vaak minder ibuprofen, naproxen of diclofenac nodig. En dus een kleinere kans op bijwerkingen.
- Helpt dit ook niet genoeg? Bespreek met je huisarts of je een sterke pijnstiller kunt gebruiken.
diclofenac
Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.
Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten), ziekte van Bechterew en jicht (ontsteking in uw gewricht).
Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (het kraakbeen in uw gewrichten wordt dunner), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.
Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
ibuprofen
Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.
Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.
Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
naproxen
Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.
Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn. Ook bij ontstekingen van de gewrichten zoals reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij pijnlijke, stijve en versleten gewrichten (artrose), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.
Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
paracetamol
Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.
Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.
Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
Hoe gaat het verder met een rug-hernia?
Bij 3 van de 4 mensen gaat de pijn in het been vanzelf weer over binnen 3 maanden. De druk op de zenuw wordt vanzelf minder.
De rugpijn kan wel langer blijven. Of na een tijd terugkomen.
Wat als je klachten niet over zijn?
Zijn je hernia-klachten niet minder geworden? Maak dan een afspraak met je huisarts en bespreek wat je kunt doen. Je kunt verder afwachten of kiezen voor een behandeling in het ziekenhuis. Samen met je huisarts kies je wat het beste bij je situatie past.
Hoe bereid je het gesprek met je huisarts goed voor?
- Doe de keuzehulp voordat je naar je huisarts gaat. De keuzehulp helpt je bij het nadenken over wat het beste bij je past: wacht je langer af of kies je voor een behandeling?
- Neem iemand mee naar het gesprek met je huisarts. Bijvoorbeeld je partner of een vriend. Samen hoor je meer dan alleen.
Meer informatie over een rug-hernia
Wil je meer weten over een rug-hernia, kijk dan op Zorg voor beweging.
Informatie over ziekenhuizen die een rug-hernia behandelen vind je op ziekenhuischeck.nl.
Over deze tekst
Artsen en tekstschrijvers van Thuisarts hebben deze informatie gemaakt met:
- de richtlijn voor huisartsen over lage rugpijn
- de richtlijn voor huisartsen over een rug-hernia
- de richtlijn voor artsen over een rug-hernia
Lees wie de informatie van Thuisarts maakt.
Lees wat een richtlijn is en hoe die wordt gemaakt.
FMS
NHG
Heeft deze informatie je geholpen?
Deze tekst is aangepast op