Ik heb misschien extra vitamine D nodig

In het kort

In het kort

  • Vitamine D is belangrijk, vooral voor uw botten en gebit.
  • Vitamine D maakt u zelf aan wanneer de zon op uw huid schijnt.
  • Probeer 15-30 minuten per dag buiten te zijn, ook al is het bewolkt.
  • Er komt maar 10% van uw vitamine D uit voeding (vette vis, levertraan).
  • Bij wie helpt het om dagelijks extra vitamine D te nemen? Bij
    • kinderen jonger dan 4 jaar
    • volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar met een getinte of donkere huid
    • volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar die onvoldoende buiten komen
    • mensen die buiten altijd een sluier of burka dragen
    • vrouwen vanaf 50 jaar
    • mannen vanaf 70 jaar
  • Vitamine D hangt niet samen met klachten als vermoeidheid, duizeligheid en u niet lekker voelen.

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Video’s

Video’s

Waarvoor nodig?

Waar is vitamine D voor nodig?

Vitamines zijn stoffen die de mens nodig heeft om het lichaam gezond te houden.

Vitamine D is belangrijk voor:

  • de groei van een kind, de groei en sterkte van uw botten en van uw gebit.
    Uw botten zijn opgebouwd uit calcium en fosfaat. Vitamine D zorgt er voor dat calcium en fosfaat via de darm worden opgenomen in het bloed. Daarna zorgt vitamine D ervoor dat deze stoffen vanuit het bloed in het bot terecht komen.
  • de werking van uw nieren en de bijschildklier
  • de werking van uw spieren
  • uw afweer
  • de aanmaak van bloed
  • de aanmaak van insuline .

insuline

Insuline is een injectiemiddel voor mensen met diabetes die zelf geen of onvoldoende insuline aanmaken.

Er zijn verschillende soorten insuline verkrijgbaar: kortwerkend, middellangwerkend, langwerkend en combinaties hiervan.

Artsen schrijven het voor bij diabetes mellitus.

Bron: Apotheek.nl

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Hoe kom ik eraan?

Hoe kom ik aan vitamine D?

Vitamine D maakt u voor het grootste deel (90%) zelf met behulp van zonlicht.
Een klein deel (10%) komt uit uw voeding.

Zonlicht

Uw huid maakt vitamine D wanneer u buiten bent en de zon op uw huid schijnt. Ook als het overdag bewolkt is komt er zonlicht (UV-B stralen) op uw huid. Uw huid, bijvoorbeeld van uw gezicht en handen, moet dan wel onbedekt zijn.

In de zomer is er meer zon en is het ook warmer. Meestal komt u dan meer buiten en is uw huid minder bedekt. Daardoor heeft u in de zomer meer vitamine D in uw bloed dan in de winter.

Wanneer u veel buiten komt, heeft u meestal voldoende vitamine D.

Heeft u een witte huid (komen uw voorouders uit een westers land)?
Dan is gemiddeld 15 tot 30 minuten per dag buiten zijn voldoende om genoeg vitamine D aan te maken. Tussen 11.00 en 15.00 is de zon het sterkst.

Heeft u een getinte of donkere huid (komen uw voorouders uit een niet-westers land, bijvoorbeeld Turkije, Marokko, Indonesië of Suriname)?
Dan maakt uw huid (bij eenzelfde hoeveelheid zon) minder vitamine D aan dan iemand met een witte huid. 

Op oudere leeftijd (70 plus) maakt uw huid minder vitamine D aan.

Voeding

Vitamine D zit in:

  • vette vis (zoals zalm of makreel)
  • levertraan (visolie)
  • rundvlees
  • kaas
  • eieren

Vitamine D wordt in Nederland aan sommige voedingsmiddelen toegevoegd (dat staat dan op de verpakking), zoals:

  • margarine en halvarine
  • sommige oliën of vetten voor bakken en braden
  • flesvoeding voor baby’s.

Omdat er in onze voeding maar weinig vitamine D zit, blijft het belangrijk om dagelijks buiten te komen. Bedenk daarbij dat het zonlicht alleen werkt op onbedekte huid.

Vitamine D is belangrijk voor de opname van calcium uit de voeding.

Calcium zit vooral in melk(producten), ook een beetje in groente, noten en peulvruchten.  
U krijgt voldoende calcium binnen bij een gezonde voeding met bijvoorbeeld 4 porties zuivel per dag. Een portie zuivel komt overeen met een glas melk, karnemelk, yoghurt, kwark of vla, of een plak kaas van 20 gram (beleg voor één boterham).
Bespreek het met uw huisarts als u geen of weinig melkproducten (zuivel) gebruikt. Uw huisarts kan u naar een diëtist verwijzen voor een persoonlijk voedingsadvies. In sommige gevallen zal uw huisarts calciumtabletten voorschrijven. Neem calciumtabletten alleen in overleg met uw huisarts. Iemand die te veel kalktabletten slikt, maakt een iets grotere kans op hart en vaatproblemen, bijvoorbeeld een hartinfarct.

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Oorzaken

Waardoor heeft iemand te weinig vitamine D?

Een tekort aan vitamine D heeft vaak meerdere oorzaken:

  • Uw huid krijgt te weinig zonlicht, bijvoorbeeld door
    • overdag te weinig buiten komen
    • een land of seizoen waarbij de dagen kort zijn of de zon laag en minder sterk
  • Een getinte of donkere huid die minder vitamine D aanmaakt.
  • Een geheel bedekte huid zoals door het dragen van een sluier of burka.
  • Oudere leeftijd waarbij de huid minder vitamine D kan aanmaken.
  • Weinig vitamine D in de voeding. Dit speelt meestal maar een kleine rol.

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Verschijnselen

Problemen door te weinig vitamine D

Is er te weinig vitamine D , dan geeft dat vooral een probleem met de botten. Bij kinderen gaat het vooral om groeiafwijkingen en bij ouderen om verzwakking van de botten waardoor deze gemakkelijker breken.

  • Een kind met een ernstig tekort aan vitamine D en calcium krijgt steeds zwakkere botten. Dit heeft ook invloed op de groei. Deze kinderen zijn kleiner, hebben slappere spieren, kromme scheenbenen, een uitstekend voorhoofd en knobbels langs de ribben. We noemen dit Rachitis of Engelse ziekte.
  • Bij volwassenen kan een soort verweking van de botten optreden met bot- en spierpijn in de bovenbenen en heupen, moeilijk uit een stoel kunnen opstaan, waggelend lopen en gemakkelijk brekende botten. Dit heet osteomalacie.
  • Tekort aan vitamine D en calcium kan ook botontkalking veroorzaken, met name bij vrouwen na de overgang. Dit heet osteoporose. Bij botontkalking hebben deze brozere botten een grotere kans op breken. Op oudere leeftijd kunnen daardoor wervels inzakken.

Vitamine D hangt niet samen met klachten als vermoeidheid, duizeligheid en u niet lekker voelen.

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Extra vitamine D

Hoe kom ik aan voldoende vitamine D?

Eet gezond en zorg dat u gemiddeld een halfuur per dag buiten bent, met uw gezicht en handen onbedekt. Dan heeft u al gauw voldoende vitamine D .

Neem daarnaast elke dag extra vitamine D als u tot een groep behoort met een verhoogde kans op een tekort aan vitamine D, zoals:

  • kinderen jonger dan 4 jaar (óók baby’s die borst- of flesvoeding gebruiken)
  • volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar die onvoldoende buiten komen
  • volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar met een getinte of donkere huid (met voorouders uit een niet-westers land, zoals Turkije, Marokko of Suriname)
  • mensen die buiten volledig bedekkende kleding dragen (sluier of burka)
  • vrouwen vanaf 50 jaar (na de overgang)
  • mannen vanaf 70 jaar
  • bewoners van verpleeg- of verzorgingshuizen
  • mensen met botontkalking (osteoporose) en een verhoogde kans op vallen

Hoeveel vitamine D moet u (of uw kind) per dag innemen?

Vitamine D kunt u zonder recept bij uw apotheek of drogist kopen. Kijk goed op de verpakking hoeveel u moet nemen. Er zijn bijvoorbeeld tabletten van 5 microgram en druppels van 1 microgram. Gebruik de dosis die bij uw situatie past:

  • Kinderen onder de 4 jaar krijgen meestal 10 druppels per dag (1 microgram per druppel).
  • Kinderen vanaf 4 jaar en volwassenen uit de hierboven genoemde groepen nemen 10 microgram per dag.
  • Vanaf 70 jaar neemt u 20 microgram per dag.
  • Sommige mensen hebben een verhoogde kans op een botbreuk, bijvoorbeeld door botontkalking. Wanneer de huisarts dit vaststelt krijgt u het advies 20 microgram vitamine D per dag in te nemen.

Zwangerschap

U maakt zelf vitamine D aan, wanneer de zon op uw huid schijnt. Ga daarom elke dag een halfuur naar buiten als het licht is, met uw gezicht en handen onbedekt.
De Gezondheidsraad zegt dat zwangere vrouwen op zich geen verhoogde behoefte aan vitamine D hebben. Toch adviseert zij alle zwangeren om voor de zekerheid 10 microgram vitamine D per dag te gebruiken. U kunt zelf beslissen of u hiervoor kiest.
In de zwangerschap extra vitamine D (10 microgram per dag) slikken is vooral zinvol als: 

  • u een getinte of donkere huid hebt (doordat uw voorouders uit een niet-westers land komen zoals bijvoorbeeld Turkije, Marokko of Suriname)
  • u weinig buiten in de zon komt (minder dan een halfuur per dag),
  • u vaak gesluierd bent
  • uw huid niet met de zon in aanraking komt, bijvoorbeeld omdat u make-up met een beschermingsfactor tegen de zon op hebt.

Borstvoeding

Als u borstvoeding geeft is dat op zich geen reden om vitamine D in te nemen. Maar gebruikt u langdurig vitamine D (10 microgram per dag), bijvoorbeeld omdat u een getinte of donkere huid heeft of een sluier draagt? Dan krijgt u het advies dit gedurende de zwangerschap of borstvoeding te blijven gebruiken. In deze periode mag u dezelfde dosis vitamine D blijven innemen.

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Onderzoek

Onderzoek naar tekort aan vitamine D in uw bloed

Onderzoek naar de hoeveelheid vitamine D in uw bloed is zelden nodig.
Als u de adviezen opvolgt en zo nodig extra vitamine D inneemt, dan heeft u meestal voldoende vitamine D.

In enkele gevallen zal uw huisarts wel bloedonderzoek willen doen om de hoeveelheid vitamine D in uw bloed te bepalen. Bijvoorbeeld:

  • als uw huisarts twijfelt of u voldoende in het zonlicht komt
  • als u botontkalking heeft of een verhoogde kans op vallen en u genoeg calcium inneemt (1200 mg per dag)
  • als u klachten heeft van osteomalacie (bot- en spierpijnen in de bovenbenen en heupen, moeite met overeind komen, waggelend lopen).

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Behandeling

Behandeling bij een tekort aan vitamine D

Heeft uw huisarts uw bloed laten onderzoeken en is de hoeveelheid vitamine in uw bloed te laag? Dan schrijft uw huisarts vitamine D voor.

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Meer informatie

Meer informatie over vitamine D

Meer informatie over vitamine D vindt u bij het Voedingscentrum.

De informatie over vitamine D is gebaseerd op de LESA Laboratoriumdiagnostiek Vitamine D-deficiëntie en het rapport van de gezondheidsraad: Evaluatie van de voedingsnormen voor Vitamine D.

De informatie over vitamine D is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, Vitamine D-deficiëntie (LESA Laboratoriumdiagnostiek).

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.