Ik ben vrouw en overweeg een vruchtbaarheidsonderzoek

In het kort

In het kort

  • Als u regelmatig onbeschermd vrijt, is de kans groot dat u binnen een jaar zwanger wordt.    
  • Wanneer dat niet lukt, kunt u vruchtbaarheidsonderzoek overwegen.
  • Door de temperatuur te meten of een urinetest te doen kunt u de eisprong controleren.
  • Bloedonderzoek toont aan of u een soa heeft gehad waardoor de eileiders dicht kunnen zitten.
  • Bepaalde medicijnen en schadelijke stoffen kunnen de vruchtbaarheid verminderen.
  • Problemen met vrijen kunt u met uw partner en uw huisarts bespreken.
Beschrijving

Wanneer vruchtbaarheidsonderzoek bij de vrouw?

Soms duurt het langer dan verwacht om zwanger te worden. Als het na een jaar regelmatig onbeschermd vrijen niet is gelukt, kunnen daar verschillende oorzaken voor zijn, zowel bij de man als bij de vrouw. U kunt dan het beste met uw partner op het spreekuur komen. 

Eileiders

Doorgankelijke eileiders

Om zwanger te kunnen worden, moeten de eileiders doorgankelijk zijn. De zaadcellen kunnen dan de eicel bereiken. Bij sommige vrouwen zitten de eileiders dicht. Dit is bijvoorbeeld mogelijk na een eileiderontsteking of een operatie in de onderbuik. U kunt ook ongemerkt een eileiderontsteking hebben gehad, bijvoorbeeld als gevolg van een seksueel overdraagbare aandoening (soa) zoals chlamydia.

Met bloedonderzoek kunt u laten testen of u een chlamydia-infectie heeft gehad. Als uit de test blijkt dat dat inderdaad zo is, dan bespreken we of u naar de gynaecoloog wilt gaan. Deze kan onderzoeken of de eileiders goed doorgankelijk zijn.

Baarmoeder en eierstokken

Eisprong

Eisprong

Om zwanger te worden moet er bij de vrouw een eicel uit een van de eierstokken vrijkomen (eisprong).

  • Als u regelmatig menstrueert, is er bijna zeker elke maand een eisprong. De eisprong is ongeveer 14 dagen vóór het begin van de menstruatie. Als u regelmatig menstrueert (bijvoorbeeld om de 28 dagen), dan kunt u voorspellen wanneer uw volgende menstruatie ongeveer komt. Uw eisprong is ongeveer 14 dagen voor die datum.
  • Als u onregelmatig menstrueert, dan is het lastig te schatten wanneer de volgende eisprong komt.
  • Als u niet zo vaak menstrueert (meer dan 35 dagen tussen de menstruaties) of als de menstruaties wegblijven dan is het onzeker of er wel een eisprong is.
  • Als u een halfjaar niet heeft gemenstrueerd, dan is er in die tijd waarschijnlijk ook geen eisprong geweest.

Meer helder slijm in uw vagina kan wijzen op een eisprong. Door dit slijm is het voor zaadcellen makkelijker om vanuit de vagina in de baarmoeder te komen. Tijdens de eisprong hebben sommige vrouwen ook pijn in de buik of een lichte bloeding. Zij weten daardoor precies wanneer er een eisprong is.

De kans op een eisprong kan verminderen, bijvoorbeeld door:

  • stress
  • heel intensief sporten of zware lichamelijke arbeid
  • sterk afvallen
  • een laag lichaamsgewicht
  • overgewicht
  • de overgang (het begin van de menopauze).

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Onderzoeken

Test of er een eisprong is

Menstrueert u onregelmatig en is het onzeker is of er wel een eisprong is? Dan kunt u zelf controleren of er wel een eisprong is. Dat doet u met een thermometer of met een urinetest.

Temperatuur meten

Meet iedere ochtend voor het opstaan uw lichaamstemperatuur (via de anus). Begin op de eerste dag van de menstruatie. Per dag schrijft u de gemeten temperatuur op. Als u op een ochtend opeens een wat hogere lichaamstemperatuur heeft (bijna een halve graad hoger), dan is het vrij zeker dat u een eisprong heeft. De temperatuur blijft daarna verhoogd tot aan het begin van de volgende menstruatie.

Urinetest

U kunt zelf in uw urine testen of u een eisprong heeft. Deze test kunt u bij de apotheek kopen.

Eén keer de eisprong aantonen is voldoende. Dan is het heel waarschijnlijk dat u regelmatig een eisprong heeft. Het heeft geen zin dit vaker te controleren. Om zwanger te worden moet u vrijen vlak vóórdat u een eisprong krijgt. Het meten van de lichaamstemperatuur en de eisprong/urinetest helpen niet om zwanger te worden: op het moment dat ze aangeven dat er een eisprong is, is de meest vruchtbare periode (in de zes dagen voor de eisprong) om te vrijen alweer voorbij.

Vruchtbare dagen

Op welke dagen bent u vruchtbaar?

De meeste zwangerschappen ontstaan door te vrijen in de 6 dagen voor de eisprong.

Het is genoeg om eens in de twee tot drie dagen te vrijen. Vaker mag, maar is niet nodig. In de baarmoeder blijven de zaadcellen een paar dagen leven.

Andere oorzaken

Andere oorzaken van verminderde vruchtbaarheid

Er zijn bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld tegen epilepsie of kanker) en schadelijke stoffen (bijvoorbeeld oplosmiddelen en bestrijdingsmiddelen) die de vruchtbaarheid kunnen verminderen.

Problemen met vrijen

Zijn er problemen met het vrijen?

Als het vrijen niet goed lukt, bespreek dat dan met uw partner. De ervaring leert dat praten helpt. U kunt met dit soort problemen ook altijd op het spreekuur komen.

Als u samen heel graag kinderen wilt, kan het vrijen soms wat minder leuk worden. Bijvoorbeeld omdat u vindt dat u steeds in de vruchtbare dagen vrijen ‘moet'. Ook als u eigenlijk geen zin heeft. Uw vagina kan droog blijven. Een glijmiddel (gel) kan dan helpen.

Soms lukt het niet om de spieren rond de vagina te ontspannen. Daardoor kan het vrijen pijnlijk of onmogelijk worden. Het kan zijn dat u al langer weinig of geen seks samen heeft. Dat maakt vrijen om zwanger te worden misschien extra moeilijk.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder als de zwangerschap uitblijft?

Als er regelmatig een eisprong is en de eileiders doorgankelijk zijn, dan is de kans groot dat u vruchtbaar bent. Bij vrouwen speelt de leeftijd een belangrijke rol. Vanaf uw 30ste jaar wordt de kans op zwangerschap jaarlijks kleiner.

Door te kijken naar uw leeftijd en de kwaliteit van het zaad van uw partner kunnen we inschatten hoe groot de kans op een zwangerschap is in het komende jaar:

  • Is die kans groter dan 40%, dan raden we aan nog eens 6 maanden tot 1 jaar regelmatig te vrijen en af te wachten. Ook de gynaecoloog adviseert in dit geval 6 maanden tot 1 jaar af te wachten.
  • Is de kans op zwangerschap kleiner dan 30%, dan kunt u overwegen naar de gynaecoloog te gaan voor verder onderzoek.

Als u al eerder zwanger bent geweest, dan is de kans op zwangerschap veel groter dan bij vrouwen van uw leeftijd die nog nooit zwanger zijn geweest.

Naar de gynaecoloog

Wanneer naar de gynaecoloog?

In sommige situaties kunt u doorverwezen worden naar de gynaecoloog:

  • Als u 38 jaar of ouder bent en al een jaar probeert zwanger te worden.
  • Als het onduidelijk is of er een eisprong is, bijvoorbeeld als u een halfjaar niet heeft gemenstrueerd.
  • Als de eileiders mogelijk dichtzitten, bijvoorbeeld doordat u in het verleden een chlamydia-infectie of een operatie in de onderbuik heeft gehad. Dan kan de gynaecoloog onderzoeken of uw eileiders nog doorgankelijk zijn. Kijk voor meer informatie over dit onderzoek bij de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie, de NVOG.

In veel gevallen blijft de oorzaak van onvruchtbaarheid onbekend.

Meer informatie

Meer informatie over vruchtbaarheidsonderzoek?

Voor meer informatie kunt u ook bij de patiëntenvereniging Freya; voor mensen met vruchtbaarheidsonderzoek terecht.

De informatie over vruchtbaarheidsonderzoek is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Subfertiliteit.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.