Ik ben zwanger

In het kort

In het kort

  • Schrijf de datum op van de eerste dag van je laatste ongesteldheid. Tel de weken vanaf die datum. Zo reken je uit hoe lang je zwanger bent.
  • Neem liefst vóór 9 weken zwangerschap contact op met de verloskundige of huisarts.
  • Drink geen rauwe (ongepasteuriseerde) melk. Eet geen zachte kazen gemaakt van rauwe melk.
  • Zorg dat vlees en vis goed doorbakken is. En slik iedere dag 0,4 mg foliumzuur .
  • Gebruik geen alcohol of drugs als je zwanger bent, en stop met roken. 

foliumzuur

Foliumzuur wordt ook wel vitamine B11 genoemd. Het is vooral aanwezig in groenten en volkorenproducten.

Foliumzuur speelt een belangrijke rol in het lichaam. Het is bijvoorbeeld nodig voor de aanmaak van de rode bloedcellen en voor de werking van de zenuwen. Bovendien is het zeer belangrijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de ongeboren baby.

Ons lichaam kan foliumzuur niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen. Foliumzuur verlaat het lichaam in kleine hoeveelheden via de urine. Om gezond te blijven, is daarom telkens een nieuwe hoeveelheid foliumzuur via het voedsel nodig.

Het is te gebruiken om aangeboren afwijkingen te voorkomen bij zwangerschap en kinderwens, bij vitaminegebrek, bij bepaalde vormen van bloedarmoede en bij homocystinurie (een stofwisselingsziekte).

Bron: Apotheek.nl
Begeleiding

Wie begeleidt de zwangerschap?

Zodra je zwanger bent, is het belangrijk om dit aan je huisarts en apotheker te vertellen. Zij letten dan extra goed op, bijvoorbeeld bij het voorschrijven van medicijnen. 

Er zijn huisartsen die de zwangerschap zelf begeleiden, maar meestal ga je hiervoor naar een verloskundige.

Schrijf de datum op van de eerste dag van je laatste ongesteldheid. Tel de weken vanaf die datum. Zo reken je uit hoe lang je zwanger bent.

Neem liefst vóór 9 weken zwangerschap contact op met de verloskundige. Deze maakt afspraken met je voor onderzoek en begeleiding.

De huisarts en de verloskundige informeren elkaar. Zo nodig nemen ze contact op met elkaar. Zij schrijven belangrijke informatie over je zwangerschap op een kaart. Neem deze zwangerschapskaart steeds mee als je naar je huisarts of verloskundige gaat. Soms zijn er redenen om je naar een gynaecoloog te verwijzen, bijvoorbeeld als je een tweeling verwacht.

Als je ongewild zwanger bent geworden, kun je dat in vertrouwen met je huisarts bespreken.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Adviezen

Adviezen voor de zwangerschap

Over het algemeen kun je alles gewoon blijven doen. Er zijn wel enkele dingen waar je op moet letten. 

  • Eet gezond

  • Slik elke dag één tablet foliumzuur 0,4 mg bij voorkeur vanaf 4 weken voordat je mogelijk zwanger raakt. Ga hiermee door tot en met de 10de week van je zwangerschap. Foliumzuur vermindert de kans op een baby met een open rug. Foliumzuurtabletten kun je zonder recept bij je drogist of apotheek kopen.

  • Extra vitamine D ?
    Je lichaam kan zelf vitamine D aanmaken maar daarvoor is wel daglicht nodig. Daarom krijg je het advies om elke dag buiten te komen als het licht is. De Gezondheidsraad zegt dat zwangere vrouwen op zich geen verhoogde behoefte aan vitamine D hebben. Toch adviseert zij alle zwangeren 'voor de zekerheid' 10 microgram vitamine D per dag te gebruiken. Je kunt beslissen of je dit doet.
    Extra vitamine D slikken (10 microgram per dag) is vooral zinvol:

    • als je zwanger bent en een donkere huidskleur hebt. Een donkere huid moet namelijk langer in de zon zijn om voldoende vitamine D aan te maken.
    • als je weinig buiten in de zon komt (minder dan een half uur per dag).
    • als je vaak gesluierd bent.
    • als je huid niet met de zon in aanraking komt (bijvoorbeeld doordat je make-up met een beschermingsfactor tegen de zon op hebt).
    • als je huid niet met de zon in aanraking komt.
      Ook in voeding zit vitamine D, bijvoorbeeld in vette vis, zoals zalm of makreel, en in vlees en eieren. Bedenk wel dat de hoeveelheid vitamine D uit voeding onvoldoende is om in je dagelijkse behoefte te voorzien.
  • Extra andere vitaminen zijn niet nodig. Let op dat je geen extra vitamine A inneemt. Te veel vitamine A is schadelijk voor je kind.

  • Medicijnen gebruiken of stoppen? Bespreek het altijd eerst met je arts. Dit geldt ook voor medicinale crèmes of -pleisters en vrij verkrijgbare of alternatieve geneesmiddelen. Deze kunnen schadelijk zijn voor je kind. Laat ook aan je apotheker en aan (tand-)artsen die je behandelen, weten dat je zwanger bent. De pijnstiller paracetamol is in de zwangerschap toegestaan. Een verdoving voor een behandeling bij de tandarts is geen probleem.

  • Gebruik geen alcohol of drugs als je zwanger bent. Alcohol kan al in kleine hoeveelheden schadelijk zijn voor je kind.

  • Stop met roken en vermijd rokerige ruimtes. Vraag ook aan je partner en huisgenoten om niet te roken. Als je rook inademt, krijgt je kind minder zuurstof en kan het minder goed groeien. Je huisarts geeft graag advies bij stoppen met roken, alcohol of drugs. Het Trimbos instituut heeft een filmpje over stoppen met roken en zwangerschap.

  • Draag handschoenen wanneer je in de tuin werkt of de kattenbak verschoont. Contact met kattenpoep kan besmetting met toxoplasmose veroorzaken en dat kan schadelijk zijn voor je kind.

  • Probeer contact met bepaalde chemische stoffen te vermijden, zoals verf op terpentinebasis, bestrijdingsmiddelen of foto-ontwikkelvloeistoffen. Van haarverf is tot nu toe geen schadelijke werking op het kind bekend.

  • Laat geen röntgenfoto's maken, omdat de straling schadelijk kan zijn voor je kind. MRI onderzoek is veilig. Van beeldschermen en magnetrons is geen schadelijkheid aangetoond.

  • De meeste dingen zoals werken, sporten, fitness, fietsen, vrijen en seks, kun je gewoon blijven doen, voor zover je je er prettig bij voelt. Als je bij inspanning vaak 'harde buiken' krijgt, kan dat een teken zijn dat je het rustiger aan moet doen. Sporten waarbij je makkelijk valt of met anderen botst, kun je beter vermijden. Duiken met zuurstofflessen mag ook niet. Of saunabezoek schadelijk is, is niet bekend. Vermoedelijk kan het geen kwaad. 

  • Als je naar verre landen wilt reizen, informeer dan ruim van te voren (bij je huisarts en bij de GGD) welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen. Zeg daarbij duidelijk dat je zwanger bent. Vliegen kan medisch geen kwaad, maar na 32 weken zwangerschap kan de vliegmaatschappij je weigeren. Vraag dit dus eerst na.

  • Word je in je werk blootgesteld aan trillingen, straling of chemische stoffen? Heb je lichamelijk zwaar werk of werk je in nacht- en ploegendiensten? Bespreek dan met je werkgever of het mogelijk is de werkomstandigheden of de werkzaamheden gedurende je zwangerschap aan te passen. Heb je door je werk kans op bepaalde infecties? Bijvoorbeeld in de zorg of kinderopvang? Bespreek dan of het nodig is om bloedonderzoek te doen om te zien of je de vijfde ziekte al hebt gehad. Lees meer over mogelijke risico's tijdens je zwangerschap die te maken hebben met werk

foliumzuur

Foliumzuur wordt ook wel vitamine B11 genoemd. Het is vooral aanwezig in groenten en volkorenproducten.

Foliumzuur speelt een belangrijke rol in het lichaam. Het is bijvoorbeeld nodig voor de aanmaak van de rode bloedcellen en voor de werking van de zenuwen. Bovendien is het zeer belangrijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de ongeboren baby.

Ons lichaam kan foliumzuur niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen. Foliumzuur verlaat het lichaam in kleine hoeveelheden via de urine. Om gezond te blijven, is daarom telkens een nieuwe hoeveelheid foliumzuur via het voedsel nodig.

Het is te gebruiken om aangeboren afwijkingen te voorkomen bij zwangerschap en kinderwens, bij vitaminegebrek, bij bepaalde vormen van bloedarmoede en bij homocystinurie (een stofwisselingsziekte).

Bron: Apotheek.nl

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl

vitamine A

Vitamine A is nodig voor:

  • Het functioneren van het netvlies en het hoornvlies van het oog.
  • De huid en slijmvliezen.
  • De groei en de botontwikkeling bij kinderen.
  • Het afweersysteem tegen ziekteverwekkers.
  • De voortplanting en de ontwikkeling van een ongeboren baby.

Ons lichaam kan vitamine A niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen. Vitamine A komt voor in lever, vis, melkproducten, boter, margarine, eierdooier, donkergroene bladgroenten, koolsoorten en geeloranje gekleurde groenten en fruit. Vitamine A verlaat het lichaam in kleine hoeveelheden. Om gezond te blijven, is daarom telkens nieuw vitamine A via het voedsel nodig.

Vitamine A is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij infecties met virussen, zoals mazelen.

Bron: Apotheek.nl

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met de zwangerschap?

Bij een van je eerste bezoeken wordt bij je bloed afgenomen: om een aantal kenmerken van je bloed te bepalen en om te controleren of je bepaalde infectieziekten hebt (gehad).

Je krijgt een echo-onderzoek om precies te zien hoe lang je zwanger bent. Hierbij is ook te zien of het hartje van je kind klopt en of je een tweeling verwacht.

Al vroeg in de zwangerschap kun je extra onderzoek laten doen naar mogelijke afwijkingen bij je kind. De huisarts of verloskundige bespreekt dit met je.

Bij controle wordt de bloeddruk opgemeten en wordt gekeken of je kind goed groeit.

Neem contact op met de huisartspraktijk als iemand in je omgeving een kinderziekte heeft zoals rode hond, waterpokken of de vijfde ziekte en je deze ziekte zelf nog niet hebt gehad. Of als je meer dan 34 weken zwanger bent en iemand in je omgeving heeft kinkhoest.

Tijdens je zwangerschap kun je een prik krijgen tegen kinkhoest. Dit heet de 22 wekenprik. Daarmee zorg je dat je baby al tegen kinkhoest is beschermd als pasgeboren baby. De kans dat je baby kinkhoest krijgt en daar ernstig ziek van wordt is dan heel klein. De prik heeft geen bijwerkingen of risico's voor jezelf of voor je zwangerschap. 

Alle zwangere vrouwen in Nederland kunnen deze prik gratis krijgen. Dat kan vanaf 22 weken zwangerschap tot het eind van de zwangerschap. Hoe vroeger hoe beter. Je krijgt de prik op het consultatiebureau.

Meer informatie

Meer informatie over zwangerschap

Informatie over zwangerschap, controles en bloedonderzoek lees je ook in de folder Zwanger van het RIVM. De informatie is ook in het Engels vertaald. In deze folder vind je ook sites voor meer informatie over belangrijke onderwerpen in de zwangerschap.

Allesoverzwanger.nl geeft informatie over zwangerschap, bevalling en kraamtijd. En over hoe de geboortezorg in Nederland georganiseerd is.   

AlcoholenZwangerschap.nl gaat over hoe schadelijk alcohol is tijdens de zwangerschap.

De informatie over zwangerschap is gemaakt met de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Zwangerschap en kraamperiode.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u een tip hoe wij Thuisarts.nl kunnen verbeteren?