Ik heb alvleesklierkanker en krijg een operatie

In het kort

In het kort

  • Een operatie is mogelijk als de alvleesklierkanker niet te ver is doorgegroeid en u geen uitzaaiingen heeft.
  • Bij ongeveer 20 van de 100 mensen met alvleesklierkanker is een operatie mogelijk.
  • Na een operatie is de kans groot dat de alvleesklierkanker terugkomt. Een operatie geeft maar een kleine kans op genezing.
  • Na de operatie kunt u voor chemotherapie kiezen.
  • Chemotherapie kan uw kans om langer te leven vergroten en de kans op terugkeer van de kanker verlagen.
  • Chemotherapie heeft ook veel bijwerkingen. 
Wat is het

Wat is alvleesklierkanker?

De alvleesklier bestaat uit verschillende soorten cellen. Uit deze cellen kunnen verschillende soorten kanker ontstaan:

  • exocriene tumor (waaronder een adenocarcinoom);
  • neuro-endocriene tumor;
  • andere zeldzame tumoren.

In 95% van de gevallen is alvleesklierkanker een adenocarcinoom. Dit is kanker van de afvoerbuisjes van de alvleesklier. De informatie op Thuisarts.nl gaat alleen over deze vorm van alvleesklierkanker. 

Alvleesklierkanker kan op verschillende plekken in de alvleesklier zitten:

  • bij 75 van de 100 mensen met kanker in de kop van de alvleesklier;
  • bij 15-20 van de 100 in het middengedeelte van de alvleesklier;
  • bij 5-10 van de 100 in de staart van de alvleesklier.

Alvleesklierkanker is vaak al doorgegroeid of uitgezaaid op het moment van ontdekking. Doorgroeien kan naar de organen om de alvleesklier heen. De meeste uitzaaiingen zijn in de lever, de lymfeklieren of de longen.

Alvleesklierkanker komt iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Meestal zijn mensen met alvleesklierkanker 65 jaar of ouder.

Wat merk ik

Wat zijn klachten van alvleesklierkanker?

Kanker in de alvleesklier zit er vaak al lang voordat u daar iets van merkt. Er ontstaan meestal pas klachten als de tumor zo groot is dat er druk ontstaat op een ander orgaan, of als de tumor doorgegroeid is in een ander orgaan, in zenuwen of bloedvaten rondom de alvleesklier.

U kunt bijvoorbeeld de volgende klachten hebben:

  • gele huid en geel oogwit (geelzucht)
  • donkere urine en beige ontlasting
  • jeuk
  • afvallen
  • minder zin om te eten
  • pijn boven of midden in de buik
  • pijn boven of midden in de rug
  • moeite met poepen door verstopping
  • vettige ontlasting
  • opgeblazen gevoel
  • boeren
  • slikproblemen
  • moeheid
  • misselijkheid
Kans op genezing

Kans om te genezen door een operatie bij alvleesklierkanker

Een operatie is mogelijk als de alvleesklierkanker niet te ver is doorgegroeid en u geen uitzaaiingen heeft. 

Een operatie geeft een kleine kans om te genezen.
Soms blijkt pas tijdens de operatie dat de kanker toch niet verwijderd kan worden, terwijl dit op de foto's wel mogelijk leek. De kanker blijkt dan toch uitgezaaid of doorgegroeid in andere weefsels. Dit overkomt 30 van de 100 mensen die een operatie krijgen. 

Voorbereiding op operatie

De voorbereiding op een operatie bij alvleesklierkanker

De chirurg kan voorstellen dat u voor de operatie eerst chemotherapie of chemoradiotherapie krijgt. Chemoradiotherapie is bestraling en chemotherapie in dezelfde periode. 

De voorbehandeling is erop gericht om de tumor kleiner te laten worden, zodat de chirurg de kanker beter kan weghalen. Ook kan het de kans verminderen dat de kanker na de operatie terugkomt.  

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
De operatie

Hoe gaat een operatie bij alvleesklierkanker?

De operatie kan op 2 manieren: via een snee in uw buik of met een kijkoperatie. Hoe de operatie gaat hangt ook af van de plek van de tumor in de alvleesklier.

Een operatie bij alvleesklierkanker in de kop van de alvleesklier (Whipple operatie)

Tijdens deze operatie verwijdert de chirurg:

  • de kop van de alvleesklier waarin de kanker zit;
  • de twaalfvingerige darm;
  • de galblaas;
  • het onderste deel van de galbuis;
  • de lymfeklieren rond de alvleesklier;
  • soms de sluitspier van de maag.

Meestal kan de chirurg ervoor zorgen dat u uw maag houdt. De chirurg kan ook de sluitspier van de maag sparen. Deze sluitspier zit op de overgang van de maag naar de dunne darm. Verwijdert  de chirurg de sluitspier wel? Dan sluit hij de maag direct aan op de dunne darm.
De arts sluit ook de overgebleven delen van de alvleesklier en de galwegen aan op de dunne darm.
De patholoog bekijkt al het weggenomen weefsel onder de microscoop. Zo kan hij zien of de alvleesklierkanker compleet is verwijderd en of er uitzaaiingen in de lymfeklieren zijn.

Een operatie bij alvleesklierkanker in het midden of de staart van de alvleesklier

De chirurg verwijdert het middengedeelte en de staart van de alvleesklier en vaak ook de milt.

Zonder milt heeft u meer kans om ontstekingen te krijgen. Daarom krijgt u dan vaccinaties tegen griep en diverse bacteriën (pneumococcen, haemophilus influenzae en meningococcen).

Nadelen en risico's

Mogelijke problemen na een operatie bij alvleesklierkanker

Bij een operatie voor alvleesklierkanker zijn er nieuwe verbindingen gemaakt tussen de alvleesklier, dunne darm, de galwegen en de maag.

Bij 10 tot 20 van de 100 mensen gaan deze nieuwe verbindingen lekken. Vaak stopt dat vanzelf. Maar u kunt hierdoor ook een ontsteking in de buik krijgen. Dit is gevaarlijk.

  • U krijgt dan een slangetje (een drain) in de buik. Via het slangetje kan het wondvocht er uit. Door dit slangetje kan de arts het ontstekingsgebied eventueel ook schoonspoelen.
  • Soms is een nieuwe operatie nodig om de buik schoon te maken.

Zoals bij iedere operatie heeft u ook kans op de volgende problemen:

  • een ontsteking van de operatiewond
  • een bloedstolsel
  • longontsteking
  • een nabloeding in het gebied van de operatie

U kunt dan bijvoorbeeld last krijgen van :

  • roodheid bij de wond, of het dikker worden van de wond
  • koorts
  • benauwdheid
  • pijn bij ademhalen
Na de operatie

Na een operatie bij alvleesklierkanker

  • U kunt het beste de eerste 6 weken na de operatie geen zware dingen tillen of zwaar huishoudelijk werk doen. Zo vermindert u de kans op problemen na de operatie.
  • In de weken na de operatie kunt u nog erg moe zijn en minder energie hebben om dingen te doen. Het kan helpen om overdag ook even te gaan rusten. Wanneer u moe bent, kunt u zich misschien minder goed concentreren en u somber voelen. Dat is normaal vlak na de operatie. Meestal verbetert dit ongeveer 2 à 3 maanden na de operatie.
Voedingsadviezen

Voeding na een operatie bij alvleesklierkanker

De eerste dagen na de operatie lukt het misschien nog niet om normaal te eten. Waarschijnlijk krijgt u eerst voeding via een infuus of via een sonde. Een sonde is een slangetje van uw neus naar uw maag waar de voeding doorheen stroomt. 
Het is wel belangrijk dat u zo snel mogelijk weer gaat eten via uw mond. Eerst krijgt u dan voeding die u kunt drinken. Langzaam neemt u steeds meer vastere voeding.

Als u weer naar huis gaat, krijgt u ook een afspraak met een diëtist mee. De diëtist geeft u adviezen zodat u voldoende voedingsstoffen en calorieën binnenkrijgt, en zo min mogelijk last heeft van problemen.

Misselijkheid

Na de operatie kan het zijn dat uw maag zich langzamer leegt. Dit kan zorgen voor een opgeblazen gevoel en misselijkheid.
Heeft u hier last van?

  • Eet dan kleinere en niet te vette maaltijden.
  • Eet rustig en kauw goed.

Meestal verdwijnt deze klacht vanzelf weer na 2 à 3 maanden.

Vetdiarree

De alvleesklier maakt sappen die helpen om voedsel te verteren. Als u een deel van uw alvleesklier mist na de operatie, gaat bijvoorbeeld de vertering van vet minder goed. U kunt dan last krijgen van dunne, vettige ontlasting. Dat heet vetdiarree.
Heeft u last van vetdiarree?

  • Blijf gewoon gezond eten. Ga niet vetarm eten. U valt dan teveel af.
  • Uw arts kan u medicijnen (alvleesklierenzymen) voorschrijven die helpen bij de vetvertering.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Chemotherapie na operatie

Chemotherapie na een operatie bij alvleesklierkanker

Bent u genoeg hersteld van de operatie en is uw gezondheid goed? Dan kunt u kiezen voor chemotherapie. Gemiddeld genomen verlengt chemotherapie de overlevingsduur iets, en heeft u ook minder kans dat de kanker terugkomt.

U krijgt de eerste kuur dan 6 tot 8 weken na de operatie. Een kuur bestaat uit 1 of een paar dagen medicijnen via een infuus in het ziekenhuis en daarna 3 weken geen medicijnen.

Bijwerkingen van de chemotherapie zijn :

  • moeheid
  • haaruitval
  • plasklachten
  • diarree
  • spierpijn
  • hoofdpijn
  • huiduitslag
  • koorts
  • geelzucht
  • misselijkheid en overgeven
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder na de operatie bij alvleesklierkanker?

Na de operatie blijft u meestal 10 tot 14 dagen in het ziekenhuis.

Soms blijkt tijdens de operatie dat de kanker toch is uitgezaaid of doorgegroeid in andere weefsels. Dan zijn er behandelingen mogelijk om de kanker te remmen en uw klachten te verminderen, zoals chemotherapie, het plaatsen van een stent in de galwegen of bestraling tegen pijn.

In de tijd na de operatie komt u regelmatig bij uw specialist voor controle. U bespreekt dan hoe u zich voelt en welke klachten u heeft. Zo nodig krijgt u verder onderzoek bij klachten.

Van de 100 mensen die geopereerd zijn, leven na 5 jaar nog ongeveer 20 mensen. Deze getallen gelden voor een grote groep mensen met alvleesklierkanker. Hoe uw eigen vooruitzichten zijn kunt u het beste met uw arts bespreken. 

Wanneer bellen?

Wanneer contact opnemen na een operatie voor alvleesklierkanker?

Neem contact op met uw arts als u thuis de volgende klachten krijgt:

  • koorts;
  • benauwdheid of pijn bij de ademhaling;
  • bloed bij de ontlasting (helderrood of zwart);
  • bloed of ander vocht uit uw operatiewond;
  • zwelling van de buikwond;
  • misselijkheid met overgeven;
  • diarree of vettige ontlasting;
  • geelzucht;
  • als u erg veel afvalt.
Meer informatie
Laatst herzien op
FMS

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u een tip hoe wij Thuisarts.nl kunnen verbeteren?