Ik heb een gegeneraliseerde angststoornis

In het kort

In het kort

  • Een angststoornis veroorzaakt heftige angsten in het dagelijks leven, zonder dat er echt gevaar is.
  • Een angststoornis komt bij 8% van de mannen voor en bij 13% van de vrouwen.
  • Klachten zijn hartkloppingen, zweten, benauwdheid, misselijkheid of het gevoel te stikken.
  • Door de angst probeert u moeilijke en onbekende situaties te vermijden.
  • Het is verstandig spannende situaties juist niet te vermijden.
  • Het is goed om te weten dat angst meestal na 60 tot 90 minuten vanzelf minder wordt.
  • Het helpt om bewust aan geruststellende dingen te denken.
  • Gesprekken bij een psycholoog of medicijnen kunnen helpen.
Beschrijving

Wat is een angststoornis?

Iedereen is wel eens angstig. Angst is een normale reactie bij dreigend gevaar. Het leidt tot voorzichtigheid of tot vluchten, en kan dus nuttig zijn als je jezelf moet beschermen.

Soms is iemand bang terwijl daar weinig aanleiding voor is. Bij een angststoornis gaat dit nog verder:

  • De angst is groot.
  • De angst blijft onnodig lang.
  • De angst geeft veel last in het dagelijks leven.

U bent als het ware bang voor uw eigen angst en bang voor de situaties waarin uw angst naar boven komt. 
Een angststoornis komt bij 8% van de mannen voor en bij 13% van de vrouwen.

Wat is een gegeneraliseerde angststoornis?
Iemand met een gegeneraliseerde angststoornis maakt zich voortdurend erge zorgen. Zorgen over allerlei dingen uit het dagelijks leven, terwijl daar weinig aanleiding voor is. Vaak gebeurt dit onbewust. U bent bijvoorbeeld steeds erg bezorgd over uw werk, de kinderen, de vakantie, over wat u allemaal moet betalen of wat er in de toekomst zou kunnen gebeuren.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van een angststoornis?

Door een gegeneraliseerde angststoornis kunt u last hebben van:

  • piekeren;
  • rusteloosheid;
  • prikkelbaarheid;
  • slechte concentratie;
  • gespannenheid;
  • moeheid;
  • spierklachten;
  • slaapproblemen.

Op momenten dat de angst overheerst, heeft u bijvoorbeeld last van:

  • hartkloppingen, zweten, koude rillingen, duizeligheid, beven;
  • benauwdheid, een vervelend gevoel in de borst;
  • tintelingen of een doof gevoel in handen en/of voeten;
  • droge mond, misselijkheid, maagpijn, braken of diarree;
  • hoofdpijn, rood worden, flauwvallen;
  • verwarring: u weet niet meer goed wie of waar u bent;
  • het gevoel dat u de controle over uzelf verliest, gek wordt of doodgaat.

Vermijden van spanningen:

  • Mensen met een angststoornis kunnen slecht tegen spanning en onzekerheid. U merkt dat u nieuwe, onbekende situaties liefst wilt vermijden. U gaat bijvoorbeeld bij voorkeur dicht bij huis op vakantie, elk jaar naar dezelfde plek.
  • Spanningen in relaties bespreekt u liever niet. 
  • Confrontaties gaat u uit de weg. Als u bijvoorbeeld geldproblemen heeft, laat u uw rekeningen liever ongeopend liggen.

Vluchten voor spanningen

  • Sommige mensen met een angststoornis vluchten voor spanningen door in bed te gaan liggen.
  • Of ze proberen hun zorgen en angst te verdringen door veel te eten.
  • Anderen gebruiken alcohol, drugs of kalmerende middelen om zich minder gespannen te voelen. 
  • U kunt zo heftig tegen problemen opzien dat u maar het liefst wilt dat anderen ze oplossen.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Oorzaken

Hoe ontstaat een angststoornis?

Waarom iemand een angststoornis krijgt, is niet duidelijk. Wel zijn enkele factoren bekend:

  • In sommige families komen angststoornissen vaker voor. Erfelijkheid speelt daarbij een rol. Je zou kunnen zeggen dat de een meer kwetsbaar is dan de ander.
  • Waarschijnlijk beïnvloeden bepaalde stoffen (neurotransmitters) de gevoeligheid voor angst en paniek. Iedereen heeft neurotransmitters in het bloed en in het zenuwstelsel.
  • De manier waarop iemand met angst omgaat lijkt voor een deel ook aangeleerd. Opvoeding en ervaringen uit het verleden spelen daarbij een rol.

Sommige mensen hebben meer kans op een angststoornis. Bijvoorbeeld:

  • mensen die alleen wonen
  • mensen zonder werk
  • mensen met weinig inkomen
  • mensen met een lagere opleiding
  • mensen die depressief zijn (geweest)
  • mensen met een verslavingsprobleem
  • mensen die een hele heftige gebeurtenis hebben meegemaakt (psychotrauma)
  • mensen met een chronische ziekte, zoals hartproblemen, reuma of een longziekte

Het is niet altijd duidelijk of de angststoornis de oorzaak of het gevolg is van de bovenstaande punten. U kunt bijvoorbeeld een angststoornis krijgen doordat u alleen woont. Maar u kunt ook alleen gaan wonen omdat u een angststoornis heeft. 

Adviezen

Adviezen bij een angststoornis

Als u moeilijke situaties blijft vermijden, leert u niet met spanning om te gaan en hem te verminderen. De angst voor onzekere of nieuwe situaties blijft of wordt zelfs erger.

U kunt zelf veel doen om uw klachten te verminderen. Op angstige momenten denkt u waarschijnlijk automatisch aan dingen die de angst versterken en paniek veroorzaken.
Het is belangrijk dat u die gedachten leert te veranderen. Zo voorkomt u dat de angst gaat overheersen. U leert met uw angsten om te gaan en ze onder controle te houden; de angst beheerst uw leven dan niet meer.

Opschrijven
Begin bijvoorbeeld met het bijhouden van een dagboekje. Schrijf op wat er precies gebeurt op angstige momenten. Waar denkt u dan aan? Waar bent u bang voor? Wat voelt u? Hoe reageert u hierop? En wat doet u dan?

Geruststellende gedachten oproepen
Kijk eens kritisch of uw angstige gedachten wel kloppen. Is er wel reden voor zo veel onzekerheid, zorgen en gepieker? Bedenk vervolgens welke positieve, geruststellende gedachten u kunnen helpen. Zo leert u rustig na te denken, zonder dat onzekerheid en angst de overhand krijgen.
Vaak lukt het dan beter de angstige momenten te doorstaan en rustig te blijven tot u zich beter voelt. Schrijf deze positieve gedachten op zodat u ze op moeilijke momenten kunt nalezen.

Ontspanning zoeken
Noteer ook wat u op angstige momenten voortaan kunt doen. Bijvoorbeeld rustig ademen om te ontspannen. Even wandelen of iemand opbellen. Zoek steun bij mensen die u vertrouwt. Leg aan hen uit waar u last van heeft. De meeste mensen hebben hier begrip voor. Laat ze eventueel ook deze tekst lezen.

Het is goed om te weten dat angst meestal na 60 tot 90 minuten vanzelf minder wordt. Het geeft u misschien de moed om de situaties waar u bang voor bent niet te vermijden. Als u de moed kunt vinden om een angstige situatie te doorstaan, zult u soms merken dat er niet zoveel reden was om bang te zijn. Zo kan uw angst langzaam uitdoven. 

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Behandeling

Behandeling bij een angststoornis

De behandeling is afhankelijk van uw voorkeur en de ernst van uw klachten.

  • Gesprekken met uw huisarts, de praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ) of een psycholoog kunnen het gevoel van angst verminderen.
  • Medicijnen kunnen ook goed helpen.
  • Bij sommige mensen werkt een behandeling door middel van gesprekken én medicijnen het best. 

Vaak is behandeling mogelijk in de huisartsenpraktijk zelf. U bespreekt samen met uw huisarts de mogelijkheden. De huisarts kan u ook verwijzen naar een psycholoog of gedragstherapeut. Bij ernstige problemen door de angststoornis kan specialistische behandeling door een psychiater nodig zijn.

Meer informatie over de hulpverlening vindt u in het onderwerp Psychische klachten.

Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen bij een angststoornis?

Vaak lukt het om de angsten goed onder controle te krijgen.

Een terugval is echter wel mogelijk. Als u merkt dat de klachten terugkomen, denk dan niet dat ze vanzelf wel weer overgaan.

  • Wacht niet te lang en maak een afspraak met uw huisarts of neem contact op met de psycholoog die u geholpen heeft.

Gebruikt u antidepressiva en geven die ernstige bijwerkingen? Of wilt u de dosering van uw medicijnen veranderen of met het medicijn stoppen? 

Meer informatie

Meer informatie over een angststoornis

De informatie over angststoornissen is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Angst.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.