Ik wil iets doen om botbreuken en botontkalking te voorkomen

In het kort

In het kort

  • Wanneer u ouder bent dan 50 jaar en u breekt een bot, dan is de kans dat u weer iets breekt vergroot.
  • De kans op een botbreuk is ook groter wanneer u osteoporose heeft.
  • Osteoporose is botontkalking: de botten worden erg broos.
  • Osteoporose geeft zelf geen klachten.
  • Wanneer u gezond eet, dagelijks extra beweegt en veel buiten bent worden uw botten sterker.
  • Het voorkomen van vallen op oudere leeftijd is erg belangrijk gebruik de tips.
  • In sommige situaties kan het zinvol zijn kalk, vitamine D en eventueel medicijnen te nemen.

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Video's

Video's

Beschrijving

Kans op botbreuken en botontkalking

Kans op een botbreuk

Wanneer u ouder bent dan 50 jaar, is de kans op een botbreuk groter nadat u al eerder iets gebroken heeft of wanneer u botontkalking (osteoporose) heeft.

Wat is botontkalking?

In uw botten wordt voortdurend nieuw botweefsel aangemaakt en oud botweefsel afgebroken. Dat is normaal. Tijdens de groei is er meer aanmaak van botweefsel, op oudere leeftijd meer afbraak. Met het ouder worden worden uw botten daardoor brozer. Als ze erg breekbaar zijn, spreken we van botontkalking of osteoporose. Uw botten kunnen dan gemakkelijker breken en ruggenwervels kunnen inzakken.

In de eerste jaren na de overgang wordt het bot sneller afgebroken. Oudere vrouwen hebben daardoor meer kans op botontkalking dan mannen. Verder kunnen bepaalde ziekten en medicijnen botontkalking veroorzaken.

Voor de stevigheid van uw botten is het gedurende uw hele leven belangrijk dat:

  • u veel beweegt (ten minste een halfuur per dag);
  • u dagelijks een kwartier tot een halfuur naar buiten gaat en in het daglicht komt (met tenminste het gezicht en de handen onbedekt) zodat uw huid voldoende vitamine D kan aanmaken;
  • uw voeding voldoende kalk bevat (met gemiddeld 2 tot 3 porties melk en melkproducten en 1 à 2 plakken kaas per dag): Dit is nodig voor de aanmaak van botweefsel.

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Verschijnselen

Wat zijn de klachten bij botontkalking?

  • Botontkalking geeft zelf geen klachten. U heeft wel meer kans dat u iets breekt.
  • Botbreuken door botontkalking komen meestal pas voor op hogere leeftijd.
  • Zo kan er een ruggenwervel breken en/of inzakken, waardoor u krommer of kleiner wordt.
  • Een ingezakte of gebroken wervel geeft zelden pijnklachten. Soms doet het wel pijn en kunt u tijdelijk minder doen.
  • Lagerugpijn wordt zelden door botontkalking veroorzaakt.
Adviezen

Wat kan ik doen om botontkalking en botbreuken te voorkomen?

Botontkalking is niet de enige oorzaak waardoor oudere mensen vaker een bot breken. Op hogere leeftijd kunt u gemakkelijker vallen. Dat komt bijvoorbeeld door evenwichtsstoornissen of doordat u minder goed ziet.

De volgende adviezen zijn voor iedereen van belang om botontkalking tegen te gaan, vallen te voorkomen en de kans op een botbreuk te verminderen.

  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging een halfuur per dag wandelen, fietsen of sporten. Lichaamsbeweging bevordert de aanmaak van botweefsel. Bovendien oefent u daarmee uw spieren. Door veel te bewegen reageert u ook beter, waardoor u minder gauw valt. Blijf dus vooral actief.
  • Zorg voor een gezonde voeding met gemiddeld 2 tot 3 porties melk en melkproducten en 1 à 2 plakken kaas. Zuivelproducten bevatten kalk (calcium) en vitamine D . Wanneer het u niet lukt om voldoende zuivel in te nemen, vertel dat dan aan de huisarts.
  • Vitamine D is nodig om kalk uit de voeding op te nemen. Als u dagelijks 15 tot 30 minuten buiten komt met in elk geval uw gezicht en handen onbedekt, maakt uw lichaam via zonlicht (ook op bewolkte dagen) voldoende vitamine D aan. Als u een donkere huidskleur heeft en/of zelden bij daglicht buitenkomt, of daarbij uw gezicht grotendeels bedekt, dan is het goed om dat met uw huisarts te bespreken.
  • Op hogere leeftijd is het verstandig enkele maatregelen te nemen om vallen te voorkomen.
    • Zorg dat er geen losliggende matjes of elektriciteitssnoeren op uw vloer liggen.
    • Zorg voor goede verlichting in huis. Laat ’s nachts een lichtje aan zodat u ook dan genoeg kunt zien.
    • Als u bij het opstaan soms duizelig wordt, ga dan eerst even op de rand van het bed zitten.
    • Zet uw leesbril af als u rondloopt, anders ziet u de vloer of de treden van de trap niet goed.
    • Heeft u een bril om mee in de verte te zien, zet die dan op voordat u gaat lopen. U heeft dan beter zicht op drempels, trappen en stoepranden.
    • Vaak kunnen bepaalde oefeningen (balans- en krachttraining) en hulpmiddelen (looprekje) ertoe bijdragen dat u steviger staat. Als u slaaptabletten gebruikt, probeer daar dan mee te stoppen of te minderen. Deze tabletten maken u (ook overdag) suf. Daardoor kunt u, vooral als u ’s nachts uit bed komt, gemakkelijk vallen.
    • Ook andere medicijnen, zoals antidepressiva kunnen de kans op vallen vergroten, evenals een te laag vitamine D.
  • Stop met roken.
  • Drink niet meer dan 1 glas alcohol per dag en liefst niet elke dag.

Kalktabletten?

Extra kalk (calcium) is meestal niet nodig. Als u de aanbevolen hoeveelheden zuivel inneemt, is dat genoeg. Wanneer het u niet lukt voldoende zuivel binnen te krijgen, bespreek dit dan met uw huisarts.
Koop geen kalktabletten zonder vitamine D. Neem kalktabletten altijd in overleg met uw huisarts. Iemand die te veel kalktabletten slikt, maakt een iets grotere kans op hart- en vaatproblemen, bijvoorbeeld een hartinfarct.

Extra vitamine D? 

Wanneer u dagelijks bij daglicht gedurende 15 tot 30 minuten buitenkomt, maakt uw lichaam voldoende vitamine D aan. Bedenk daarbij dat het zonlicht/daglicht alleen werkt op onbedekte huid.
Uw lichaam neemt een kleine hoeveelheid vitamine D op uit de voeding. Vitamine D zit bijvoorbeeld in vette zoutwatervis als makreel, zalm, sardines en ook paling. In de ouderwetse levertraan (visolie van met name schelvissoorten) zit veel vitamine D. Vitamine D is aan margarines en halvarines toegevoegd.

Voor sommige mensen kan inname van extra vitamine D nodig zijn om botontkalking te voorkomen:

  • als u een vrouw bent en u bent ouder dan 50 jaar of u bent een man ouder dan 70 jaar;
  • als u te weinig buiten in het daglicht komt;
  • als u een donkere huidskleur heeft of gesluierd gekleed gaat;
  • als u in een verpleeg- of verzorgingstehuis woont;
  • als u een verhoogde kans heeft op een botbreuk;
  • als u osteoporose heeft die met medicijnen (bisfosfonaten) wordt behandeld.

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder?

Bewegen, dagelijks naar buitengaan en gezonde voeding met voldoende kalk blijven gedurende uw hele leven belangrijk. Wilt u aan deze adviezen werken bespreek dat dan met uw huisarts.

Valt u gemakkelijk, dan is het goed om samen met uw huisarts te kijken of sommige medicijnen moeten worden gestopt, aangepast of veranderd. Het kan helpen om oefeningen te doen die u meer spierkracht en een beter evenwichtsgevoel geven. Een fysiotherapeut of oefentherapeut kan u daarbij helpen.

Meer informatie

Meer informatie over botontkalking en botbreuken

De informatie over botbreuken en osteoporose is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Fractuurpreventie.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.