Ik voel me eenzaam (informatie voor ouderen)

alleen voelen
sociaal isolement
senior, lonely man looking away while sitting and leaning on walking stick

In het kort

  • Bij eenzaamheid voel je je alleen. Of je mist een diepe band met andere mensen.
  • Praat over je eenzaamheid met iemand die je vertrouwt. Of bel bijvoorbeeld met de Luisterlijn: 088 0767 000.
  • Eenzaamheid gaat niet altijd helemaal over. Soms helpt het dan om te leren hoe je er beter mee om kunt gaan.
  • Je kunt hulp vragen aan het wijkteam of bijvoorbeeld je huisarts.

Eenzaamheid bij ouderen

Je wereld wordt vaak kleiner als je ouder wordt. Je kunt dan mensen missen die je begrijpen en die er zijn voor jou. Ook als je wel contacten hebt, kun je je eenzaam voelen.

Eenzaamheid is je niet verbonden voelen. Er zijn verschillende soorten eenzaamheid. Het hangt af van wat je mist.

Emotionele eenzaamheid

Je voelt je emotioneel eenzaam als je een sterke band mist met iemand. Iemand die jou begrijpt en die er voor je is. Bijvoorbeeld de band met een partner of een goede vriend of vriendin.

Sociale eenzaamheid

Je voelt je sociaal eenzaam als je minder contact hebt met anderen dan je zou willen. Je mist bijvoorbeeld contact met buren of mensen met dezelfde hobby.

Gevoel dat je er uiteindelijk alleen voor staat

Soms kun je je lange tijd leeg, verloren of zonder doel voelen. Je voelt je niet verbonden met andere mensen en met de wereld. Je hebt het gevoel dat je er uiteindelijk alleen voor staat in het leven. Ook als je wel contact hebt met anderen. Deze vorm van eenzaamheid noemen we existentiële eenzaamheid.

Wat merk je als je je eenzaam voelt?

Eenzaamheid voelt voor iedereen anders.

Ouderen die eenzaam zijn, kunnen deze dingen herkennen:

  • Je voelt je somber.
    Je mist bijvoorbeeld iemand om mee te praten.
  • Je hebt nergens zin in.
    Je blijft bijvoorbeeld liever thuis dan dat je naar de markt of een activiteit in de buurt gaat. Vroeger deed je dit wel.
  • Je voelt je onzeker.
    Je denkt bijvoorbeeld dat niemand op jou zit te wachten of jou nog interessant vindt.
  • Je bent boos of teleurgesteld.
    Je vindt bijvoorbeeld dat je kinderen of vrienden te weinig langskomen. Of je voelt je vergeten.
  • Je bent verdrietig.
    Je mist bijvoorbeeld je partner, een goede vriend of vriendin of de gezelligheid van vroeger.
  • Je voelt je alleen gelaten.
    Je hebt bijvoorbeeld het gevoel dat niemand echt aan je denkt of voor je zorgt.
  • Je denkt veel na.
    Je vraagt je bijvoorbeeld af of je nog wel belangrijk bent en of je leven nog zin heeft.

Bij eenzaamheid kun je hier ook last van hebben:

  • erg moe zijn
  • hoofdpijn hebben
  • slecht slapen
  • gespannen spieren
  • weinig trek in eten

Deze dingen kunnen komen door eenzaamheid. Maar dat hoeft niet. Ze kunnen ook komen door iets anders, zoals een depressie. Of een beginnende ziekte, zoals dementie.

Wanneer is eenzaamheid een probleem?

Periodes van eenzaamheid horen bij het leven. Het is pas een probleem als dit gevoel heel sterk is of erg lang duurt. Bijvoorbeeld als je er elke dag last van hebt. Of je er erg somber door voelt. Dan is het goed om te proberen er iets aan te doen. Als je dat lastig vindt, kun je daar hulp bij vragen.

Waardoor voelen ouderen zich eenzaam?

Ouderen kunnen zich eenzaam voelen door verschillende dingen. Meestal is er niet 1 hele duidelijke oorzaak, maar zijn het meer dingen tegelijk.

Deze dingen kunnen ervoor zorgen dat je je eenzaam voelt:

Je mist mensen

  • Je partner is misschien overleden of heeft bijvoorbeeld dementie. Je mist dan iemand naast je.
  • Je kunt minder vrienden hebben dan vroeger. Of de vrienden die je hebt minder vaak spreken.
  • Misschien woon je alleen. Er is dan niemand thuis om even mee te praten of bijvoorbeeld samen te eten.
  • Of je bent verhuisd naar bijvoorbeeld een appartement zonder trappen. Of een verpleeghuis. Je mist dan misschien je buren en alle vertrouwde dingen die je deed in je oude buurt.

Je hebt problemen met je gezondheid

  • Je kunt bijvoorbeeld minder goed lopen of bewegen. Je komt minder vaak buiten. Op bezoek gaan is dan moeilijk.
  • Je kunt je somber of bang voelen. Hierdoor durf je niet naar een activiteit. Of je denkt misschien dat je niet meer welkom bent.
  • Je vergeet steeds meer. Je vergeet bijvoorbeeld namen of afspraken. Dat maakt contact met anderen moeilijk.
  • Je kunt steeds minder zelf doen. Je hebt bijvoorbeeld hulp nodig bij boodschappen of koken. Daardoor heb je minder zelfvertrouwen.

Andere dingen

  • Je weet niet goed wat je moet doen met je dag. Je weet niet meer waar je het allemaal voor doet. Je mist het gevoel dat je nodig bent.
  • Misschien heb je weinig geld. Leuke dingen kunnen geld kosten. Een uitje of een terrasje is dan misschien te duur. Daardoor doe je dat niet meer of minder vaak.

Eenzaamheid bij lhbtiq+ ouderen

Lhbtiq+ ouderen zijn vaker eenzaam dan andere ouderen.

Eenzaamheid bij lhbtiq+ ouderen

Als lhbtiq+ oudere kun je je hier eenzaam door voelen:

  • Je voelt je anders dan anderen.
  • Je voelt dat mensen je niet begrijpen of accepteren.
  • Je groeide op in een tijd waarin je er niet over praatte.
    Misschien vind je het lastig om open te zijn over dat je lhbtiq+ bent. Daardoor kun je niet helemaal jezelf zijn. En dat kan het moeilijker maken om een diepere band met iemand te krijgen.
  • Je bent misschien vrienden en familie kwijtgeraakt na een coming-out of scheiding.
  • Mensen reageren vervelend op wie je bent.
  • Je kent weinig andere lhbtiq+ ouderen.

Eenzaamheid bij lhbtiq+ mensen van alle leeftijden

Deze dingen komen bij lhbtiq+ mensen van alle leeftijden vaker voor en kunnen je ook eenzaam maken:

  • geen kinderen of partner hebben
  • weinig of slecht contact met je familie
  • problemen met je gezondheid
  • pesten, bijvoorbeeld door andere bewoners in een seniorenflat of verpleeghuis
  • mensen die je lastigvallen op straat

Wat kun je zelf doen als je je eenzaam voelt?

Deze stappen kunnen helpen als je je eenzaam voelt:

Praat over eenzaam zijn

Praat over je eenzaamheid met iemand die je vertrouwt. Praten over hoe je je voelt kan moeilijk zijn, maar vaak voel je je daarna beter. Je kunt ook praten met je huisarts of bijvoorbeeld met een sociaal werker van een wijkteam. Of bel met de Luisterlijn: 088 0767 000.

Onderzoek waarom je je eenzaam voelt

Wanneer en hoe is de eenzaamheid ontstaan? Wat mis je precies?

  • Misschien had je tijdens je leven wel contacten, maar zijn die minder geworden.
  • Of je weet niet goed meer hoe je nieuwe contacten maakt. Of hoe je bestaande contacten goed houdt.
    Je kunt dit op latere leeftijd wat verleerd zijn. Bijvoorbeeld nadat je partner is overleden en je dit opeens alleen moet doen.
  • Of je wilt je minder verloren voelen en meer verbonden met de wereld om je heen.

Kies iets wat jou kan helpen

Je moet meestal ook zelf iets veranderen om je minder eenzaam te voelen. Kies iets wat jou kan helpen en begin daar:

  • Bedenk of er mensen zijn die je weer vaker wilt zien.
    Opnieuw contact maken met mensen die je al kent is vaak makkelijker dan contact maken met nieuwe mensen.
  • Probeer je open te stellen en ga in op uitnodigingen.
    Wie weet wordt het een leuke middag of avond.
    Het is niet erg als het soms saai is of tegenvalt. Dat is normaal. Probeer het vaker, het wordt vast een keer gezellig.
  • Wil je vaker leuke dingen doen met anderen?
    Bedenk wat je leuk vindt om te doen en wat bij jou past. En probeer dan bij een groepje of club te gaan. Bijvoorbeeld een wandelgroep of schilderclub.
    Vind je dit lastig? Een maatje of 'buddy' kan je hierbij helpen of met je meegaan.
  • Wil je je meer verbonden voelen met de wereld?
    Misschien kun je iets gaan doen voor anderen wat je een tevreden gevoel geeft.
    Het kan ook helpen om hierover te praten met een geestelijk verzorger of psycholoog.

Probeer te leven met de gevoelens van eenzaamheid

Als je ouder wordt, is de kans groter dat je mensen verliest die belangrijk voor je zijn. Zoals je partner of goede vrienden. Dit missen gaat vaak niet meer over. Als je dit weet, kun je proberen dit te accepteren. Je voelt je dan misschien nog steeds eenzaam, maar accepteert het als iets wat bij jouw leven hoort.

Voel je je op momenten erg eenzaam? Dan kan het helpen om iets te doen waardoor je er minder aan denkt. Maak een wandeling, fiets een stukje of werk even in de tuin als dat nog lukt. Je denkt er dan wat minder aan. Zo voelt de eenzaamheid vaak iets minder zwaar.

Zorg goed voor jezelf

Als je goed voor je lichaam zorgt, voel je je vaak ook beter. Ga bijvoorbeeld elke dag even naar buiten. En probeer regelmatig te bewegen en gezond te eten. Goed slapen is ook belangrijk om je goed te voelen.

Welke hulp is er voor ouderen die zich eenzaam voelen?

Als je je eenzaam voelt, kun je hier hulp krijgen:

Inloopplek

Wil je graag mensen ontmoeten? Of gewoon even praten met iemand over wat je bezighoudt? In heel Nederland zijn er buurthuizen, bibliotheken en andere inloopplekken, sommige speciaal voor ouderen. Ze organiseren ook activiteiten. Je kunt er bijvoorbeeld koffie drinken, de krant lezen, leren omgaan met een laptop of tablet, samen eten of een cursus doen.

Welzijns-organisatie

Elke gemeente heeft een eigen welzijns-organisatie. Deze organisaties hebben overal weer andere namen. Je kunt hier gratis mensen ontmoeten en samen activiteiten doen. En ze kunnen helpen bij vrijwilligerswerk. Je kunt ook een gesprek hebben met een maatschappelijk werker of een maatje of 'buddy' aanvragen.

Wijkteam of buurtteam

Het sociaal wijkteam bij jou in de buurt kan ook helpen.
De mensen in dit wijkteam zijn vaak medewerkers van de welzijns-organisatie. Ze kijken samen met jou naar de oorzaak van je eenzaamheid. Ze denken mee over wat jou het beste kan helpen. Ze weten goed wat er in jouw gemeente allemaal is aan hulp. Je kunt het wijkteam bellen, mailen of bij ze langsgaan.

Online hulp

Je kunt bellen, mailen of chatten met getrainde vrijwilligers of hulpverleners. Bijvoorbeeld via de Luisterlijn of de MIND Hulplijn. Ben je niet zo handig online? Er zijn cursussen om dat te leren. Bijvoorbeeld via het Ouderenfonds of bij een buurthuis.

Huisarts of praktijkondersteuner

Je huisarts kan je ook advies geven als je je eenzaam voelt of bijvoorbeeld somber bent. De huisarts kan zelf met je praten of je doorsturen naar iemand die je verder kan helpen. Bijvoorbeeld een psycholoog of maatschappelijk werker. Bij veel huisartsen-praktijken werkt ook een praktijkondersteuner. Die kan ook met je praten en je helpen.

Hulp bij vragen over je leven

Soms heb je vragen over je leven. Vragen waar je steeds aan moet denken, maar waar je geen antwoord op hebt. Bijvoorbeeld:

  • Heeft mijn leven nog zin?
  • Waarom overkomt mij dit?
  • Hoe ga ik verder nu mijn partner er niet meer is?
  • Waar doe ik het allemaal nog voor?

Je kunt dan hulp krijgen van een geestelijk verzorger. Die is er voor iedereen. Lees wat een geestelijk verzorger voor je kan doen.

Meer informatie voor ouderen die zich eenzaam voelen

Activiteiten en mensen ontmoeten

  • Ouderenfonds: organiseert activiteiten om andere mensen te ontmoeten en leuke dingen te doen.
  • Welkom Online van het Ouderenfonds: gratis cursus voor ouderen over zoeken op het internet, beeldbellen en social media.
  • MAX Meeting Point: mailen, chatten en activiteiten voor mensen van 50 jaar en ouder. Je moet lid zijn van Omroep MAX.
  • Klup: samen leuke dingen doen voor mensen van 50 jaar en ouder. Je betaalt voor het lid zijn.
  • De PlusBus voor ouderen: met een groep met de bus naar bijvoorbeeld supermarkt, museum of strand. Er gaan vrijwilligers mee om te helpen. Je betaalt een kleine bijdrage.
  • Roze50+: voor tips om andere lhbtiq+ ouderen te ontmoeten.
  • Humanitas: voor een bezoek aan huis van een vrijwilliger en activiteiten om mensen te ontmoeten.
  • Een tegen Eenzaamheid: voor informatie, hulp, cursussen, trainingen en activiteiten tegen eenzaamheid.

Hulp

  • Luisterlijn: bel 088 0767 000 of chat of mail met vrijwilligers die naar je luisteren.
  • MIND Hulplijn: bel 0900 1450 of chat of mail met bijvoorbeeld een maatschappelijk werker of psycholoog.

Over deze tekst

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 15 sep 2026