Ik wil meer weten over medicijnen en verkeersveiligheid

In het kort

In het kort

  • Sommige medicijnen maken u suf en slaperig. U reageert minder goed en minder snel. Een voertuig besturen is dan gevaarlijk (en strafbaar).  
  • U herkent deze medicijnen aan de gele sticker.  
  • Voorbeelden zijn slaap- en kalmeringsmiddelen, antidepressiva, antihistaminica, antipsychotica en zware pijnstillers.
  • Alcohol versterkt de versuffende werking. 
  • Als u toch wilt rijden, bespreek dit dan eerst met uw huisarts of apotheker. Soms kunt u het medicijn tijdelijk minderen, stoppen of vervangen.
Video's

Video's

Inleiding

Alertheid en veiligheid in het verkeer

In het verkeer komen elke seconde nieuwe indrukken op ons af. Gelukkig letten we meestal goed op en reageren we snel en op de juiste manier. Dat gaat vaak automatisch. Als bestuurder van bijvoorbeeld een auto, bus of vrachtwagen, maar ook op een fiets of bromfiets moet u snel kunnen reageren. Zo voorkomt u ongelukken.

Goed opletten en snel reageren kan ook in andere situaties belangrijk zijn, bijvoorbeeld als u gevaarlijke machines bedient (zoals een motorzaag, graafmachine, hijskraan of ploeg) of als u op een ladder of steiger staat.

Bijwerkingen

Welke bijwerkingen hebben medicijnen voor de verkeersveiligheid?

  • Sommige medicijnen hebben bijwerkingen waardoor u minder goed oplet en minder snel reageert. U rijdt dan minder veilig, terwijl u daar zelf niets van merkt. U voelt zich misschien niet suf of slaperig, maar u reageert toch minder goed en minder snel. De kans op een ongeluk in het verkeer of met een machine is dan groter.
  • Bij welke dosis, na hoeveel tijd, hoe erg en hoe lang het medicijn de rijvaardigheid vermindert, verschilt per medicijn en kan ook per persoon, leeftijd en ziekte verschillen.
  • Medicijnen die het reactievermogen verminderen hebben vaak ook andere bijwerkingen die gevaarlijk zijn in het verkeer: u ziet bijvoorbeeld minder scherp of dubbel, u bent duizelig of onhandig, uw armen voelen zwaar aan, of u merkt dat u bijna in slaap valt. De kans is groot dat u deze bijwerkingen zelf wél opmerkt.
  • Als u tegelijkertijd verschillende medicijnen gebruikt die uw reactievermogen verminderen, versterken ze elkaar. U reageert dan nog trager.
  • Samen met alcohol of drugs geven deze medicijnen een sterk verhoogd risico op ongelukken.
  • Het drinken van koffie helpt niet tegen de versuffende werking van medicijnen of alcohol.
  • Pas ook op voor de lange werking van sommige medicijnen. Door een slaappil of een kalmeringstablet kunt u de volgende dag of zelfs twee dagen later nog wat suf zijn.
  • Bij sommige medicijnen blijft het reactievermogen ook bij langdurig gebruik verminderd. Aan sommige andere medicijnen raakt u langzaam gewend waardoor u na langdurig gebruik minder last krijgt van de bijwerkingen. Gebruikt u bijvoorbeeld een medicijn tegen depressie, dan kunt u daar in het begin suf van zijn. Die sufheid kan geleidelijk minder worden. In hoeverre de sufheid vermindert verschilt per persoon.
Nadelen en risico's

Welke risico's hebben medicijnen voor de verkeersveiligheid?

Wanneer u medicijnen gebruikt die u suf en slaperig maken, kunt u minder goed opletten en minder snel en minder goed reageren. U rijdt dan minder veilig. De kans op een ongeluk in het verkeer of bij het bedienen van een machine is dan groter.

Rijden is strafbaar wanneer u een medicijn gebruikt waarvan u kunt weten dat dit de rijvaardigheid vermindert.

Medicijnen

Welke medicijnen hebben invloed op de verkeersveiligheid?

Medicijnen die het reactievermogen kunnen verminderen, hebben een gele waarschuwingssticker of een waarschuwingstekst op de verpakking. De apotheker heeft dit erop geplakt. Omdat u zelf niet goed merkt of uw reactievermogen verandert, is het heel belangrijk dat u op deze waarschuwing let.

Voorbeelden van medicijnen die het reactievermogen en daardoor de rijvaardigheid kunnen verminderen zijn:

Slaap- en kalmeringsmiddelen

Benzodiazepinen zoals temazepam , oxazepam , nitrazepam , diazepam , zolpidem en zopiclon .

Sommige van deze middelen worden soms ook als spierverslapper of voor epilepsie voorgeschreven.

Bijwerkingen: slaperigheid (ook een dag later), slechtere concentratie, prikkelbaarheid, duizeligheid, verwardheid, slappe spieren.

Antidepressiva

Middelen tegen somberheid (depressie), middelen tegen angst.

Bijwerkingen: slaperigheid, sufheid, duizeligheid, verwardheid, minder scherp zien, slechtere concentratie.

Antihistaminica

Middelen tegen hooikoorts en allergie, tegen jeuk of tegen reisziekte.

Bijwerkingen: hoofdpijn, slaperigheid, duizeligheid, verwardheid, verdoving, trillen.

Psychofarmaca

Middelen tegen verwardheid (psychose) of ernstige achterdocht.

Bijwerkingen: minder goed opletten, verwardheid, duizeligheid, sufheid, slaperigheid en slechter zien.

Sommige pijnstillers

Morfine , oxycodon , fentanyl , tramadol , codeïne .

Bijwerkingen: hoofdpijn, duizeligheid, verzwakking, verwardheid, niet weten waar u bent (desoriëntatie), slechter zien, dubbel zien, wazig zien, onrust.

nitrazepam

Nitrazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen.

Artsen schrijven het voor bij slaapstoornissen en bij bepaalde vormen van epilepsie.

Bron: Apotheek.nl

codeïne

Codeïne is een hoestprikkeldempend middel. Het vermindert de neiging tot hoesten. Verder heeft het een pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij hoest en pijn.

Bron: Apotheek.nl

zopiclon

Zopiclon is een slaapmiddel.

Artsen schrijven het voor bij slapeloosheid.

Bron: Apotheek.nl

tramadol

Tramadol is een morfineachtige pijnstiller (opiaat). Het heeft een sterke pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij plotselinge of langdurige hevige pijn en bij zenuwpijn. Soms schrijven artsen het voor bij artrose en bij seksuele stoornissen (voortijdige zaadlozing).

Bron: Apotheek.nl

oxazepam

Oxazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen.

Artsen schrijven het voor bij angstgevoelens en gespannenheid, slapeloosheid en alcoholontwenning.

Bron: Apotheek.nl

morfine

Morfine is de belangrijkste vertegenwoordiger van de morfineachtige pijnstillers (opiaten). Het heeft een sterk pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij plotselinge hevige pijn, zoals pijn na een operatie, ernstige verwonding, pijn na een hartinfarct of koliekpijn. Ook bij langdurige hevige pijn, zoals pijn bij kanker.

Artsen schrijven het ook voor bij ernstige benauwdheid door hartfalen en in de palliatieve zorg (zorg in de laatste levensfase).

Bron: Apotheek.nl

zolpidem

Zolpidem is een slaapmiddel.

Artsen schrijven het voor bij slapeloosheid.

Bron: Apotheek.nl

oxycodon

Oxycodon is een morfineachtige pijnstiller (opiaat). Het heeft een sterke pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij hevige pijn, zoals pijn na een operatie of pijn als gevolg van kanker. Artsen schrijven het ook voor bij ernstige zenuwpijn door diabetes en in de palliatieve zorg (zorg in de laatste levensfase).

Bron: Apotheek.nl

diazepam

Diazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen.

Artsen schrijven het voor bij angstgevoelens en gespannenheid, paniekstoornissen, slapeloosheid, alcoholontwenning, spierkrampen, epilepsie en onrust.

Bron: Apotheek.nl

fentanyl

Fentanyl is een morfineachtige pijnstiller (opiaat). Het heeft een sterke pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij plotselinge hevige pijn, zoals pijn na een operatie, ernstige verwonding, koliekpijn of pijn na een hartinfarct. Ook bij langdurige hevige pijn, zoals pijn bij kanker.

Bron: Apotheek.nl

temazepam

Temazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend en vermindert angstgevoelens.

Artsen schrijven het voor bij slapeloosheid en tijdens een psychose.

Bron: Apotheek.nl
Adviezen

Adviezen bij medicijnen en verkeersveiligheid

  • Als u een medicijn gebruikt of gaat gebruiken en u wilt autorijden, controleer dan of er een gele sticker of waarschuwingstekst op de verpakking zit.
  • Voor medicijnen met een gele sticker of waarschuwingstekst op de verpakking is het advies: geen voertuig besturen en geen andere dingen doen waarbij u goed moet opletten.
  • Gaat u wél rijden, dan is dat uw eigen verantwoordelijkheid.
  • Neem contact op met de huisartspraktijk of uw apotheek als u meer wilt weten over de invloed van uw medicijn(en) op uw rijvaardigheid. Bespreek zo nodig of er ook andere mogelijkheden zijn.
Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen bij medicijnen en verkeersveiligheid?

Als u een medicijn gaat gebruiken (of al gebruikt) dat de rijvaardigheid vermindert, dan is het belangrijk de bijwerkingen goed te kennen. U moet weten wanneer uw medicijnen zijn uitgewerkt en wanneer u weer kunt rijden. Lees de bijsluiter. Neem contact op met de praktijk of de apotheek om te bespreken hoe u met uw medicijnen moet omgaan.

  • We bespreken of de invloed van het medicijn op de rijvaardigheid licht, matig of ernstig is (de invloed verschilt per medicijn, soms ook per hoeveelheid van het medicijn)
  • We bespreken hoelang na het innemen de medicijnen en de bijwerkingen zijn uitgewerkt (daarna zou u weer kunnen rijden).
  • We bekijken opnieuw of het medicijn nodig is bij uw klacht of ziekte.
  • We bekijken of we voor een ander medicijn of behandeling kunnen kiezen die minder of geen invloed heeft op de rijvaardigheid.
  • We bekijken of we de hoeveelheid (dosis) van het medicijn kunnen verminderen.
  • We bespreken of we de tijd van inname kunnen aanpassen zodat het medicijn tijdens het rijden al is uitgewerkt.
  • We laten u het medicijn eerst uitproberen (niet in het verkeer) omdat de versuffende werking per medicijn en per persoon verschilt.
  • We laten u eerst aan het medicijn wennen (bij sommige medicijnen verdwijnt bijvoorbeeld de sufheid op den duur).
  • We proberen te voorkomen dat u verschillende medicijnen die versuffend werken, met elkaar combineert.

Aandachtspunten

Wanneer u na bespreken van de verschillende mogelijkheden overweegt om toch te rijden, dan is dat voor eigen risico. Let dan op de volgende punten:

  • U rijdt op eigen verantwoordelijkheid, waarbij u niet alleen uzelf, maar ook anderen in gevaar kunt brengen. Bij eventuele schade bent u aansprakelijk.
  • Gebruik geen alcohol (of drugs) als u gaat rijden. Deze middelen kunnen samen met de medicijnen die u gebruikt de kans op ongelukken sterk verhogen.
  • Rijd niet als u slecht ziet, duizelig, slaperig of suf bent, of als het denken of het concentreren moeilijker gaat dan normaal.
  • Stap uit als u ergens rijdt en niet meer weet hoe u daar gekomen bent.
  • Rijd zo min mogelijk en beperk het rijden tot korte stukjes (maximaal een uur achter elkaar).
  • Rijd niet in het donker of met slecht weer. 

Meer informatie

Meer informatie over uw medicijnen en de verkeersveiligheid

Meer informatie over medicijnen en de invloed op de rijvaardigheid vindt u op www.rijveiligmetmedicijnen.nl.

Als u langdurig medicijnen moet blijven gebruiken die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, dan is het verstandig om te laten beoordelen in hoeverre uw rijvaardigheid wordt beïnvloed. Dat kan bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). U kunt bij het CBR een ‘rijgeschiktheidsverklaring’ aanvragen.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.