In het kort

  • Herpes genitalis krijg je door seks. Het is een soa.
  • De meeste mensen merken niets van herpes.
  • Heb je wel klachten? Dan krijg je meestal pijnlijke blaasjes op je vagina, penis of anus.
  • Vertel je sekspartners dat je herpes hebt. En heb geen seks als je klachten hebt.

Film Herpes genitalis

Wat is herpes genitalis?

Herpes genitalis is een soa. Een soa is een ziekte die je krijgt door seks.

De oorzaak van herpes genitalis is een virus: het herpes-simplex-virus.

Vaak zeggen mensen alleen 'herpes'.

Hoe merk je dat je herpes hebt?

De meeste mensen merken niets van herpes.

Soms kun je wel klachten krijgen. Dit merk je meestal binnen 1 week nadat je het herpes-virus gekregen hebt. Artsen noemen dit de incubatie-tijd.

Symptomen bij de eerste keer herpes

Krijg je voor het eerst herpes genitalis? Dan kun je je ziek voelen, met koorts en spierpijn. Ook kun je blaasjes krijgen die pijn doen. De blaasjes zitten op of rond je geslachtsdelen:

  • Bij vrouwen bij de schaamlippen, vagina of anus (poepgat).
  • Bij mannen op de buitenkant van de penis of bij de anus.

De blaasjes zijn gevuld met vocht. Ze gaan vanzelf open en worden wondjes. Er komt dan meestal een korstje op.

Andere symptomen bij de eerste keer

Je kunt ook 1 of meer van deze dingen merken:

  • Je hebt pijn of een branderig gevoel als je plast.
  • Je voelt bulten onder de huid in je liezen. Dit zijn je lymfeklieren. Die zijn dan dikker dan anders.
  • Je kunt als vrouw pijn of jeuk bij je vagina krijgen. Of er komt meer vocht uit je vagina dan je gewend bent.

Vaker klachten door herpes

Je kunt vaker last krijgen door herpes. Dit komt omdat het virus in je lichaam blijft. De blaasjes komen dan weer terug. Vaak zijn de klachten wel minder erg dan de eerste keer.

Soms krijg je pas na jaren weer last.

Koortslip of oogontsteking

Door herpes genitalis kun je ook een koortslip of een oogontsteking krijgen. Dit kan gebeuren als het herpes-virus op je gezicht komt. Bijvoorbeeld als je met besmette handen je gezicht aanraakt. Of als je seks met je mond hebt met iemand die blaasjes heeft.

Hoe krijg je herpes?

Je kunt herpes krijgen als je seks hebt met iemand die het herpes-virus heeft. Dat kan iemand zijn zonder blaasjes of met blaasjes.
In blaasjes zit veel virus. Bij een kapot blaasje komt het virus makkelijk door de huid in je lichaam.

Je kunt het herpes-virus zo krijgen:

  • als de penis in de vagina of anus gaat
  • bij pijpen (penis in mond), beffen (mond tegen vagina)
  • als penis, vagina of anus elkaar raken
  • door direct na elkaar een dildo of vibrator te gebruiken
  • via vingers, zoals bij vingeren en aftrekken

Seks met koortslip kan herpes geven

Het herpes-virus zit ook in de blaasjes van een koortslip. Heb je een koortslip? Of heeft je sekspartner een koortslip? Dan kun je door pijpen, beffen, rimmen of zoenen ook herpes aan je penis, vagina, anus of lippen krijgen.

Wanneer is een test voor herpes nodig?

Meestal hoef je geen test te doen voor herpes. Je huisarts kan vaak aan de blaasjes zien of je herpes hebt.

Soms wel testen

Is het niet zeker dat je klachten door herpes komen? Dan kan je huisarts met een wattenstokje een beetje vocht uit de blaasjes halen. Het vocht wordt dan onderzocht in een laboratorium.

Bloedonderzoek naar herpes is meestal niet nodig. In deze 2 situaties kan je huisarts wel bloedonderzoek doen:

  • Je bent 27 weken of langer zwanger.
  • Je hebt voor het eerst klachten die door herpes kunnen komen.

Testen op andere soa's?

Heb je voor het eerst herpes? Dan kun je tegelijk ook andere soa's hebben. Bespreek met je huisarts of je je moet laten testen op andere soa's.

Is herpes gevaarlijk als je zwanger bent?

Ben je zwanger en krijg je voor het eerst herpes? Dan kan herpes gevaarlijk zijn: tijdens de bevalling kan je baby het herpes-virus krijgen. Daardoor kan je baby een ontsteking krijgen van de huid of ogen. Of een erge hersenvlies-ontsteking.

Voor de eerste keer herpes

Wat er voor jou nodig is, hangt af van hoelang je zwanger bent:

  • Ben je 34 weken of langer zwanger? Dan stuurt je verloskundige of huisarts je naar een arts in het ziekenhuis die veel weet over zwanger zijn (gynaecoloog). Meestal beval je dan met een snee in je buik. Dit heet een keizersnede.
  • Ben je korter dan 34 weken zwanger? Meestal kun je dan pillen tegen herpes krijgen. Je huisarts of verloskundige bespreekt dit met een arts in het ziekenhuis.

Al eerder herpes gehad

Als je eerder herpes hebt gehad, kun je meestal gewoon bevallen. Heb je opnieuw klachten? Zeg dit tegen je verloskundige of arts in het ziekenhuis.

Wil je zwanger worden en heb je herpes gehad? Dan heb je dezelfde kans om zwanger te worden als andere vrouwen. Herpes heeft geen invloed op zwanger worden.

Kun je seks hebben met herpes?

Je kunt seks hebben als je geen blaasjes en andere klachten hebt. Gebruik wel altijd een condoom. Met een condoom is de kans kleiner dat je het virus doorgeeft.

Heb je een vaste partner? Dan kun je het virus al doorgegeven hebben. Ga naar je huisarts voor advies. Samen bespreek je of een bloedtest nodig is. Heeft je partner het virus ook? Dan hoef je geen condoom meer te gebruiken.

Wanneer geen seks bij herpes?

Heb geen seks in deze situaties:

  • Je hebt blaasjes en veel klachten door herpes. In blaasjes zit veel virus. Door een kapot blaasje komt het virus makkelijk bij je sekspartner.
    Ook genezen je blaasjes en wondjes makkelijker als je geen seks hebt.
  • Je hebt een koortslip. Pijp of bef je sekspartner niet. Via je mond kan het virus op de penis of vagina komen.

Andere adviezen om herpes niet aan anderen door te geven

Ook deze adviezen zijn belangrijk om herpes niet door te geven:

  • Raak de blaasjes en wondjes zo weinig mogelijk aan.
  • Heb je de blaasjes en wondjes toch aangeraakt? Was dan direct je handen.

Lees meer adviezen om soa's niet aan anderen door te geven.

Hoe gaat de behandeling van herpes?

Bij herpes heb je meestal geen medicijnen nodig. Je klachten gaan vanzelf weer weg.

Heb je veel last? Dan kunnen deze dingen helpen:

Crème bij blaasjes

Dit kun je doen als je last van de blaasjes hebt:

  • Smeer op de blaasjes een crème die uitdroogt. Bijvoorbeeld zinkzalf (). De blaasjes drogen dan sneller op. Doe dit met een wattenstaafje. Zo zorg je dat het virus niet op je vingers komt.
  • Of smeer op de blaasjes een crème die de pijn minder maakt. Zoals .

Deze crèmes koop je bij de apotheek of drogist.

Pillen bij veel blaasjes en wondjes

Bij herpes met veel blaasjes en wondjes kun je pillen slikken. Je huisarts geeft je hiervoor een recept, meestal het medicijn . Door de pillen gaan de blaasjes en wondjes sneller weg.

  • Slik 2 keer per dag 1 pil van 500 milligram. Doe dit 5 dagen.
  • Begin zo snel mogelijk met de pillen.
    Heb je al 5 dagen of langer last? Dan helpen pillen niet meer.
  • De pillen doden het herpes-virus niet. Het virus blijft in je lichaam.

Heb je veel pijn? Dan kun je ook pijnstillers slikken, zoals .

Behandeling als je vaak klachten hebt

Heb je 7 keer per jaar of vaker herpes? En veel klachten? Dan kun je de pillen misschien langer blijven slikken. De pillen zorgen ervoor dat je minder vaak klachten krijgt. Bespreek met je huisarts of dit bij jou kan.

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

valaciclovir

Valaciclovir is een virusremmer.

Artsen schrijven het voor bij herpes genitalis, gordelroos, een koortslip en andere virusinfecties. Soms om virusinfecties te voorkomen.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

zinkoxide op de huid

Zinkoxide beschermt de huid en werkt licht indrogend. Afhankelijk van de basis waarin het is verwerkt, werkt het ook jeukstillend en verkoelend.

Zinkoxide wordt bij veel huidaandoeningen gebruikt. De belangrijkste aandoeningen waarbij het kan worden toegepast zijn eczeem, jeuk, koortslip, wondverzorging, zoals bij doorligwonden en herpes genitalis en bij kapotte mondhoeken.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

lidocaïne op de huid

Lidocaïne maakt de huid gevoelloos.

Het wordt gebruikt bij pijn en jeuk, zoals jeuk bij wondjes en insectenbeten, pijn en branderigheid bij aambeien en anusscheurtjes, en bij zenuwpijn.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

Vertel je sekspartners dat je herpes hebt

Gaat herpes nog weg?

Heb je voor het eerst herpes? Meestal gaan de blaasjes en wondjes binnen 3 weken weg. Het virus blijft wel in je lichaam. Je merkt daar niets van. Maar echt weg gaat herpes niet.

Soms weer klachten

De blaasjes en wondjes kunnen terugkomen als je afweer minder goed is. Bijvoorbeeld bij stress, griep of als je ongesteld bent. Of door medicijnen, zoals chemotherapie.

Dit kun je dan merken:

  • Je huid prikt. Meestal op de plek waar je eerder blaasjes had.
  • Daarna komen er nieuwe blaasjes.
  • De blaasjes gaan vaak binnen 2 weken weg.

Meestal heb je minder last dan de eerste keer.

Wanneer bellen bij herpes?

Spoed: bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je herpes hebt en een rood oog hebt dat pijn doet. Dit kan een oogontsteking door herpes zijn.

Bel op werkdagen je huisarts in 1 of meer van deze situaties:

  • Je bent zwanger en je hebt herpes. Je kunt dan ook je verloskundige of arts in het ziekenhuis (gynaecoloog) bellen.
  • Je weet niet zeker of je klachten door herpes komen. Bijvoorbeeld bij wondjes bij je vagina of penis.
  • Je hebt veel last van je klachten.
  • Je hebt heel vaak herpes-klachten en je wilt weten of je pillen tegen herpes kunt slikken.

Bel op werkdagen je huisarts of de GGD in 1 of meer van deze situaties:

Meer informatie over herpes genitalis en soa's

Op deze websites vind je meer informatie over herpes genitalis en andere soa's:

Over deze tekst

NHG
Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 25 jun 2026