Ik heb een paniekaanval gehad

In het kort

In het kort

  • Spanning en angst kunnen lichamelijke klachten veroorzaken.
  • Bijvoorbeeld hartkloppingen, een snelle ademhaling, duizeligheid of wazig zien. 
  • Als de angst u gaat overheersen, dan heeft u een paniekaanval. 
  • Een paniekaanval kan een paar minuten tot anderhalf uur duren.
  • De lichamelijke verschijnselen kunnen geen kwaad. 
  • Als u vaker dan één keer een paniekaanval krijgt, dan heeft u een paniekstoornis. 
Videos

Videos

Beschrijving

Wat is een paniekaanval?

Spanning en angst kunnen verschillende lichamelijke verschijnselen geven. Uw lichaam maakt dan een stresshormoon (adrenaline) aan. Het lichaam bereidt zich voor om snel te reageren op een mogelijk gevaar.

  • Uw hart gaat sneller kloppen.
  • U gaat sneller ademen. 
  • U kunt een gejaagd gevoel krijgen. 
  • U kunt een licht gevoel in het hoofd krijgen of benauwd worden. 
  • U kunt ook opeens gaan trillen of transpireren.

Soms duurt dit lang of worden de klachten steeds erger. Uw hart gaat steeds sneller kloppen, u heeft uw ademhaling niet meer onder controle, u kunt duizelig worden of wazig gaan zien. Het voelt alsof uw lichaam het niet meer aan kan. Dat maakt de angst nog groter en u raakt in paniek. U voelt zich dan ellendig en weet niet meer wat u moet doen. Nadenken lukt niet meer goed. U wilt het liefst vluchten, schreeuwen, huilen of wegkruipen.

Als de angst als het ware de baas wordt over u, dan heeft u een paniekaanval. Een paniekaanval kan een paar minuten tot anderhalf uur duren.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van een paniekaanval?

Bij een paniekaanval kunt u allerlei klachten krijgen. Sommige mensen hebben maar een of twee van die klachten. Anderen krijgen meer klachten tegelijk. De meest voorkomende klachten zijn:

  • snelle hartslag, zweten, koude rillingen, duizeligheid, beven
  • benauwdheid, een vervelend gevoel in de borst
  • tintelingen of een doof gevoel in handen of voeten
  • droge mond, misselijkheid, maagpijn, braken of diarree
  • het gevoel dat de omgeving er anders uitziet
  • het gevoel dat u de controle over uzelf verliest, gek wordt of doodgaat.

Als een paniekaanval over is, kunt u nog hevig natrillen of in huilen uitbarsten.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Oorzaken

Hoe ontstaat een paniekaanval?

Een paniekaanval kan in verschillende situaties ontstaan. Bijvoorbeeld:

  • Als u door een gevaarlijke situatie zo heftig schrikt, dat u niet meer weet wat u moet doen. Bijvoorbeeld als in uw huis ineens brand uitbreekt.
  • Als u denkt dat iets gevaarlijk is terwijl dat eigenlijk niet zo is. 
  • Als u iets spannend vindt en door de verschijnselen die horen bij spanning (snelle hartslag, snel ademen, zweten) denkt dat u een ernstige ziekte heeft of een hartaanval krijgt. 

Er zijn verschillende omstandigheden die de kans op een paniekaanval groter maken:

  • Stress en vermoeidheid. U krijgt sneller een paniekaanval wanneer u overbelast of oververmoeid bent.
  • Erfelijkheid. In sommige families komen paniekaanvallen vaker voor.
  • Stoffen zoals cafeïne kunnen de lichamelijke verschijnselen van angst versterken. Bij sommige mensen kan dit een paniekaanval uitlokken. 

Als u eenmaal een paniekaanval heeft gehad, kunt u daarna bang zijn dat het nog eens gebeurt. Dat geeft soms zoveel spanning dat u daardoor juist weer een paniekaanval kunt krijgen.

    Adviezen

    Wat kunt u zelf doen bij een paniekaanval?

    Tips voor als u een paniekaanval krijgt:

    • Het helpt als u weet dat de lichamelijke verschijnselen die u voelt geen kwaad kunnen en vanzelf overgaan. Ze worden door angst veroorzaakt en niet door een ernstige ziekte. Probeer uzelf gerust te stellen. 
    • Het is goed om te weten dat angst meestal na 60 tot 90 minuten vanzelf minder wordt.
    • Als u een aanval heeft of voelt aankomen, probeer dan rustig te ademen en te ontspannen.
    • Zoek afleiding. Neem bijvoorbeeld een slok water, loop even naar buiten, doe wat oefeningen (zoals kniebuigingen) of ga hardop lezen.
    • Doe iets actiefs: ga een eind fietsen, rennen of wandelen.

    Probeer na een paniekaanval te bedenken waarom u de paniekaanval kreeg. Was de situatie echt bedreigend?

    • Heeft u last van stress en spanningen, misschien zonder dat u zich daarvan bewust bent?
    • Zijn er bepaalde situaties die spanningen bij u oproepen? Zo ja, waarom?
    • Schrijf eventueel op in welke situaties u angstig bent en welke lichamelijke verschijnselen u dan krijgt.
    Hoe gaat het verder?

    Hoe gaat het verder na een paniekaanval?

    Een paniekaanval gaat vanzelf over. Het kan zijn dat u maar een keer in uw leven een paniekaanval krijgt en daarna nooit meer. 

    Na een paniekaanval kunt u wel bang zijn dat u er opnieuw een krijgt. Door die angst gaat u bepaalde situaties misschien vermijden. Ga dan naar uw huisarts om dit te bespreken.

    Vaker paniekaanvallen

    Sommige mensen krijgen wel vaker een paniekaanval. Zij hebben een paniekstoornis. 

    Heeft u vaker paniekaanvallen? Maak dan een afspraak met de huisarts. Heeft u opgeschreven in welke situaties u in paniek raakt? Neem dan uw aantekeningen mee. Samen kijkt u welke behandeling het beste bij u past.

    Bel de huisarts of huisartsenpost als u een paniekaanval krijgt en het u niet lukt om deze onder controle te krijgen.

    Meer informatie

    Meer informatie over paniekaanvallen

    • Meer informatie vindt u op MINDblue.nl.
    • Op mentaalvitaal.nl vindt u tips over uw mentale gezondheid en kunt u zelf aan de slag om goed in balans te blijven.
    • Op snelbeterinjevel.nl kunt u trainingen doen: Minder stress, Minder Piekeren of Beter slapen. U krijgt oefeningen en kunt bijhouden of ze u helpen (via een eigen account).

    De informatie over paniekaanvallen is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Angst en op de Zorgstandaard Angstklachten en angststoornissen.

    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.