Ik heb urineverlies bij inspanning (inspannings-incontinentie)

In het kort

In het kort

  • Bij inspanning kunt u wat urine verliezen, o.a. bij niezen, lachen of springen.
  • De oorzaak is oprekking / verzwakking van de bekkenbodemspieren. 
  • Dit komt vooral voor in de zwangerschap, na een bevalling, na de overgang of bij een verzakking.
  • Met oefeningen traint u uw bekkenbodemspieren en de sluitspier van de blaas.
Beschrijving

Wat is inspannings-incontinentie?

Incontinentie voor urine wil zeggen dat u uw plas niet goed kunt ophouden.

Bij inspannings-incontinentie verliest u zonder aandrang te voelen ineens wat urine: bij inspanning zoals hoesten, niezen, lachen, bukken, tillen, traplopen, rennen of springen.

Urineverlies bij inspanning gaat soms samen met urineverlies bij aandrang. U kunt dan (ook) bij aandrang om te plassen de plas niet ophouden tot het toilet.

Plas ophouden

Hoe houdt u de plas op?

De plas wordt opgehouden door een sluitspier rond de uitgang van de blaas (in de plasbuis). Bovendien werken de bekkenbodemspieren als een afsluiting rond de plasbuis. De bekkenbodemspieren vormen een soort strakke hangmat waar uw blaas op steunt.

Bij het opslaan van de urine wordt uw blaas opgerekt. Bij 150 tot 200 milliliter vulling van de blaas krijgt u aandrang om te plassen. U stelt het plassen uit door de sluitspier en de bekkenbodemspieren aan te spannen.

Door het aanspannen van de spieren in de blaaswand en het ontspannen van de sluitspier en de bekkenbodemspieren, kunt u plassen. Gewoonlijk plast u ongeveer eens in de 3 á 4 uur.

Oorzaken stressincontinentie

Hoe ontstaat inspannings-incontinentie?

Inspannings-incontinentie ontstaat als de afsluiting van de blaas niet goed werkt doordat de bekkenbodemspieren opgerekt en verzwakt zijn. Bijvoorbeeld door een zwangerschap of bevalling, door afname van vrouwelijke hormonen na de overgang, of gewoon door het ouder worden. Ook door langdurig hoesten kunnen de bekkenbodemspieren oprekken. Als de bekkenbodemspieren slapper worden en de blaas volloopt, is de sluitspier soms niet sterk genoeg om de urine tegen te houden. Bij extra druk in de buik kunt u dan urine verliezen.

  • Door hoesten, niezen, lachen, bukken, tillen, traplopen, rennen of springen, neemt de druk in de buik toe. Dat geeft druk op de blaas, waardoor u ongewild urine kunt verliezen.
  • Ook bij overgewicht neemt de druk in de buik toe.
  • Verstopping van de darmen (obstipatie) en persen kan ook extra druk in de buik geven.
Onderzoek

Onderzoek bij inspannings-incontinentie

De huisarts onderzoekt u om te controleren of de blaas, de baarmoeder en de spieren daaromheen normaal aanvoelen. Bij het inwendig onderzoek (via de vagina) vraagt de arts of u de bekkenbodemspieren kunt aanspannen en weer ontspannen. Dit zijn de spieren die u gebruikt wanneer u de plas ophoudt of juist laat lopen. Zo kan de arts beoordelen of u de juiste spieren kunt aanspannen en ontspannen om controle over de blaas te houden. De huisarts beoordeelt ook of de baarmoeder verzakt is.

Plasdagboek bij inspannings-incontinentie

Soms vraagt de huisarts u om gedurende 3 dagen een plasdagboek bij te houden, bijvoorbeeld om in te schatten hoe ernstig de klachten zijn. De huisarts spreekt dan met u af wat u in het dagboek moet invullen.
Wanneer u het dagboek na de behandeling opnieuw invult, ziet u of de klachten zijn verminderd. 

Adviezen

Adviezen bij inspannings-incontinentie

  • Gebruikt u medicijnen (voor een andere aandoening)? Vraag dan aan uw huisarts of u een medicijn gebruikt dat plasklachten kan veroorzaken of verergeren. Als dat zo is, kijkt de huisarts of u dit medicijn kunt verminderen of vervangen door een ander medicijn.
  • Als u veel te zwaar bent kan afvallen helpen de druk in de buik te verminderen. De sluitspier kan hierdoor beter werken.
  • Zorg dat u genoeg blijft drinken (anderhalve liter vocht per dag). Minder drinken is niet verstandig en helpt niet tegen urineverlies.
  • Kunt u alleen bij bepaalde bezigheden uw plas niet ophouden, bijvoorbeeld tijdens sporten? Sommige vrouwen brengen dan van tevoren een grote tampon in. De tampon ondersteunt de blaas vanuit de vagina. Dit kan helpen om de urine op te houden. Draag de tampon alléén op die momenten dat de kans op urineverlies groot is. Het is zeker niet de bedoeling dat u voortdurend een tampon draagt.
Verzorging

Incontinentiemateriaal en verzorging

  • Er bestaan speciale hulpmiddelen, zoals incontinentieverband en absorberend ondergoed. Deze nemen de geur van urine op en houden de huid redelijk droog. De apotheek of wijkverpleegkundige helpt u bij de keuze en legt uit hoe u het gebruikt. Incontinentiemateriaal koopt u bij de apotheek. U kunt dit ook via internet bestellen. Vraag aan uw zorgverzekeraar of dit wordt vergoed. Voor gebruik af en toe kunt u ook terecht bij drogist en supermarkt.
  • Smeer eventueel een beschermende zalf (siliconis crème of zinkzalf) op plekken waar urine met de huid in aanraking kan komen. Dit kunt u zonder recept kopen.
Behandeling

Behandeling van inspannings-incontinentie

Bij de behandeling van inspannings-incontinentie kunt u kiezen tussen oefeningen doen of het dragen van een vaginale ring (pessarium). Alleen bij ernstige klachten kunt ook direct een operatie overwegen waarbij een bandje om de plasbuis wordt aangebracht. 

Het is niet goed te voorspellen welke behandeling bij u het beste zal helpen. De huisarts helpt u bij de keuze.

Oefeningen

U kunt oefeningen doen om de bekkenbodemspieren en de sluitspier van de blaas sterker te maken. U kunt deze oefeningen zelf doen of met begeleiding. Wanneer u deze oefeningen een langere periode dagelijks doet, kunt u geleidelijk weer meer controle over uw blaas krijgen. U verliest dan minder gauw urine bij inspanning. Na 6 weken kunt u al enige verbetering verwachten. U moet de oefeningen wel regelmatig blijven doen, anders komen de klachten terug.

Lees verder in Ik ga bekkenbodemoefeningen doen.

Is het urineverlies tijdens de zwangerschap of na de bevalling ontstaan? Dan kunt u kiezen tussen afwachten en oefeningen doen. Van de vrouwen die eerst afwachten heeft ruim de helft (55%) na een halfjaar geen klachten meer. Van de vrouwen die bekkenbodemoefeningen doen is bijna driekwart (70%) na een halfjaar genezen.

Pessarium (vaginale ring)

U kunt een (ring) pessarium in de vagina dragen. Dit ondersteunt de sluitspier van de blaas.
Dit helpt meteen, vaak even goed als na een langere periode oefenen. Vooral bij een verzakking van de baarmoeder helpt een pessarium meestal goed. U kunt een pessarium zelf in de vagina inbrengen en weer verwijderen.
U kunt het pessarium ook alleen tijdens bepaalde activiteiten (zoals sporten) in doen.
(Soms is het voldoende om voor deze momenten een grote tampon in te doen, zie Advies).

Lees verder in Ik heb urineverlies en krijg een pessarium (vaginale ring)

Bandje om de plasbuis

Heeft u ernstige klachten en geeft dat veel problemen? Dan kunt u overwegen een bandje om de plasbuis te laten aanbrengen. Dit ondersteunt het afsluiten van de blaas. Dit kan alleen via een operatie in het ziekenhuis (met ruggenprik of onder narcose). Het is belangrijk eerst de voor- en nadelen van deze behandeling af te wegen.  
Bij de meeste vrouwen helpt dit goed. Maar de klachten kunnen na een paar jaar terugkomen. Ook is er een kleine kans dat u na de operatie weer (andere) plasklachten krijgt.

Lees verder in Ik heb urineverlies en krijg een bandje om de plasbuis 

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Medicijnen

Medicijnen bij inspannings-incontinentie

Er zijn geen medicijnen voor de behandeling van inspannings-incontinentie.
Hormonen zoals oestrogenen (pillen of crème) hebben bijwerkingen en werken onvoldoende. 

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder bij inspannings-incontinentie?

Samen met uw huisarts kunt u kiezen voor een van de behandelingen. De huisarts spreekt dan af wanneer u weer voor controle moet komen. 

Wanneer contact?

Wanneer naar de huisarts bij urineverlies?

Maak een afspraak bij uw huisarts als u last heeft van urineverlies en de klachten wilt verminderen. 

Neem in ieder geval contact op met uw huisarts:

  • als u heel veel of heel vaak moet plassen
  • als u pijn of een branderig gevoel heeft bij het plassen
  • als er bloed in de urine zit
  • als u bij een hernia van de rug ineens last krijgt van urineverlies
  • als u urine verliest zonder inspanning of aandrang
Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.