Ik heb een verzakking

In het kort

In het kort

  • Een verzakking kan klachten geven bij plassen, poepen en/of vrijen.
  • De blaas, een deel van de darm en de baarmoeder zitten bij een verzakking niet meer goed op hun plaats.
  • Dat komt door zwakke bekkenbodemspieren.
  • Bij weinig klachten kunnen oefeningen voor de bekkenbodem helpen.
  • Een ring (pessarium) in de vagina kan helpen om de baarmoeder en andere organen op hun plaats te houden.
  • Uw huisarts controleert de ring elk half jaar.
  • Soms helpt een ring niet. Dan kan een operatie helpen.  
Video's

Video's

Beschrijving

Wat is een verzakking?

Bekken De blaas, het onderste deel van de darm (de endeldarm) en de baarmoeder worden met banden en spieren op hun plaats gehouden. Soms zijn deze  banden en spieren niet meer sterk genoeg. Dan  kan één of meer van deze organen verzakken en deels naar buiten komen. Dit heet een verzakking. Door de verzakking werken de organen niet goed meer. Dat kan klachten geven bij plassen, poepen en/of vrijen. Een verzakking komt vooral voor op oudere leeftijd. Soms hebben ook jongere vrouwen er last van. Van de 100 vrouwen van 45 jaar gaan er 2 met klachten van een verzakking naar de huisarts. Van de 100 vrouwen van 65 jaar en ouder gaan er 7 met klachten van een verzakking naar de huisarts.
Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen bij een verzakking?

Bij een verzakking kunnen verschillende klachten ontstaan.
  • Bij een verzakking van de blaas:
    • kan een uitstulping aan de voorkant van de vagina ontstaan.
    • kan het moeilijk zijn de urine op te houden.
    • is het juist soms moeilijk om de blaas goed leeg te plassen.
  • Bij een verzakking van de endeldarm:
    • kan een uitstulping aan de achterkant van de vagina  ontstaan.
    • kunt u vaak moeilijk poepen, ook al voelt u aandrang.
    • komt de ontlasting soms ineens tijdens het plassen.
    • kunt u na het poepen het gevoel hebben dat er nog iets achterblijft in de darm.
    • kan het laatste stuk van de dikke darm naar buiten komen. Dit gebeurt heel soms.
  • Bij een verzakking van de baarmoeder:
    • ziet of voelt u de baarmoedermond waarschijnlijk bij de ingang van de vagina.
    • kunt u een zwaar gevoel in de vagina hebben, alsof er iets naar buiten komt, alsof u een bal tussen uw benen heeft of ergens op zit.
    • kunt u een zeurderig gevoel of pijn in de onderbuik, benen of liezen hebben. De pijn kan uitstralen naar de rug, soms met enorme moeheid.
  • Zitten en fietsen kunnen problemen geven.
Vaak hebben vrouwen een combinatie van deze klachten. Dat komt omdat er dan verschillende organen (blaas, endeldarm en baarmoeder) tegelijkertijd verzakt zijn. De klachten verergeren vaak in de loop van de dag of na inspanning. Na rust worden ze meestal minder. Niet alle verzakkingen geven klachten. Als u geen klachten heeft, is behandeling niet nodig.
Oorzaken

Hoe ontstaat een verzakking?

Het bekken is de ruimte tussen uw heupen, het schaambeen en het stuitje. In het bekken liggen  organen, zoals de blaas, het onderste deel van de darm (de endeldarm) en de baarmoeder. De organen worden door banden op hun plaats gehouden. De bekkenbodemspieren ondersteunen de organen. Door uitgerekte of slappe bekkenbodemspieren werken de organen minder goed en verzakken.

Waardoor kunnen mijn bekkenbodemspieren verzwakt zijn?

  • Bij een bevalling kunnen zenuwen die de bekkenbodemspieren aansturen beschadigd raken.
  • Bij een bevalling kan het bindweefsel van de  bekkenbodem uitrekken.
  • Op oudere leeftijd worden de bekkenbodemspieren zwakker.
  • Langdurige overbelasting kan de bekkenbodemspieren verzwakken, bijvoorbeeld door: 
    • lichamelijk zwaar werk
    • overgewicht
    • veel hoesten door roken of door een longaandoening.
  • Sommige vrouwen hebben van nature zwak bindweefsel. Dit is aangeboren.
    Behandeling

    Wat is de behandeling van een verzakking?

    De behandeling hangt af van hoe erg uw klachten zijn, hoe erg de verzakking is en welke behandeling u het liefst wilt.

    Trainen van de bekkenbodemspieren

    Bij weinig klachten kan het oefenen van de bekkenbodemspieren soms helpen. Wanneer een verzakking al langere tijd bestaat, helpt oefenen van de bekkenbodemspieren meestal niet. De bekkenbodemspieren zijn de spieren die als het ware uw urineblaas en baarmoeder dragen. Wanneer u uw plas of een wind tegenhoudt, spant u de bekkenbodemspieren aan. U kunt uw bekkenbodemspieren oefenen door de spieren zo aan te spannen en weer te ontspannen (in Stress-incontinentie vindt u meer adviezen voor bekkenbodemoefeningen). Lukt het thuis niet goed om dit te oefenen? Ga dan eens langs bij een fysiotherapeut die gespecialiseerd is in bekkenbodemspieren.

    Een ring of ander soort pessarium

    Een zachte buigzame ring (ringpessarium) kan helpen bij een verzakking. Daarmee lukt het vaak beter om bijvoorbeeld de plas op te houden tijdens het sporten. De ring komt diep in de vagina. Zo wordt een verzakte blaas of een verzakte baarmoeder weer op de juiste plaats teruggebracht. Als de ring goed past, voelt u deze niet zitten. Ook niet tijdens seks. Niet elke vrouw met een verzakking kan met een ring geholpen worden. Dit hangt onder andere af van het soort verzakking en de stevigheid van de bekkenbodem. Als de ring niet bevalt, kunt u eventueel kiezen voor een ander soort pessarium. Een pessarium kan soms klachten geven:
    • vaginale afscheiding
    • drukplekken in de wand van de vagina
    • bloedverlies
    • verergering van urineverlies
    Soms duwt het pessarium de urineleider dicht. Hierdoor blijft er een beetje urine in de blaas zitten na het plassen.

    Een operatie

    Als een ring niet helpt, helpt een operatie vaak wel. Uw huisarts kan u dan naar een gynaecoloog verwijzen. 
    Hoe gaat het verder?

    Hoe gaat het verder met een verzakking?

    • Kiest u voor bekkenbodemoefeningen? Dan merkt u na 6 tot 8 weken of ze helpen of niet.   
    • Kiest u voor een ring en helpt die goed? Dan kunt u de ring jaren blijven gebruiken. U moet de ring wel iedere 3 tot 6 maanden laten schoonmaken door uw huisarts. Uw huisarts controleert dan ook uw vagina. Hij kijkt bijvoorbeeld of er drukplekken zijn ontstaan door de ring.
    • Als de ring niet bevalt, kunt u eventueel kiezen voor een ander soort pessarium.
    • U kunt er ook voor kiezen om door te leven met uw klachten. 
    • Een operatie door de gynaecoloog is een andere mogelijkheid. 
    • Er is een kleine kans dat u na een ring alsnog een operatie nodig heeft.
    • Ook kan het gebeuren dat de klachten na een operatie weer terugkomen. Dan kan nog een operatie nodig zijn. 
    Wanneer contact?

    Wanneer contact opnemen bij een verzakking?

    Ga naar uw huisarts als u klachten heeft die door een verzakking kunnen komen.Door uw klachten, het gesprek en het lichamelijk onderzoek wordt vaak al duidelijk of u last heeft van een verzakking. Soms zal de huisarts u naar een gynaecoloog verwijzen voor meer onderzoek, zoals een echo. 
    Meer informatie

    Meer informatie over verzakking

    Op de site van de gynaecologen (NVOG) vindt u meer informatie over een pessarium bij verzakking en wat u kunt verwachten bij een operatie.
    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.