Ik ga op reis. Hoe zorg ik dat ik niet ziek word door muggen?

In het kort

  • In veel landen kun je ziek worden door muggen. 
  • Bescherm je tegen muggen: Draag kleding die je huid bedekt. Gebruik DEET of icaridin. En slaap onder een klamboe.
  • Er zijn prikken die je beschermen tegen bijvoorbeeld knokkelkoorts en gele koorts.
  • Er zijn medicijnen die je beschermen tegen malaria.

Welke ziektes kun je krijgen door muggen als je op reis bent?

Als je naar een warm land reist, kun je ziek worden door een muggenbeet. Je kunt bijvoorbeeld deze ziektes krijgen:

Malaria

  • Je kunt malaria krijgen in landen in Afrika, Azië, Midden-Amerika en Zuid-Amerika.
  • Je kunt de ziekte krijgen door de malariamug. Deze mug bijt vooral 's avonds en 's nachts.
  • Bij een muggenbeet kan een parasiet in je bloed komen. Dit is een klein beestje dat een tijd in je lichaam kan blijven. Door deze parasiet kun je malaria krijgen.

Knokkelkoorts (dengue)

  • Je kunt knokkelkoorts (dengue) krijgen in landen in Afrika, Azië, Midden-Amerika, Zuid-Amerika en op de Caribische eilanden. Knokkelkoorts komt nu ook af en toe voor in Zuid-Europa.
  • Je kunt de ziekte krijgen door een mug die overdag bijt.

Westnijlvirus

  • Je kunt het westnijlvirus krijgen in landen in Afrika, Azië, Noord-Amerika en Europa. Ook in Nederland.
  • Je krijgt het als een mug met het virus je bijt.
  • De meeste mensen merken niks als ze het virus krijgen. 1 van de 5 wordt wel ziek.

Chikungunya

  • Je kunt chikungunya krijgen in landen in Afrika, Azië, Midden-Amerika, Zuid-Amerika en op de Caribische eilanden. Chikungunya komt nu ook af en toe voor in Zuid-Europa.
  • Je kunt de ziekte krijgen door een mug die overdag bijt.

Zikakoorts

  • Je kunt zikakoorts krijgen in landen in Zuid-Amerika en Midden-Amerika. Bijvoorbeeld in Suriname, Brazilië, Mexico, Colombia, Venezuela en op de Caribische eilanden. Zikakoorts komt ook voor in sommige landen in Azië en Afrika.
  • Je kunt de ziekte krijgen door een mug die overdag bijt.

Gele koorts

  • Je kunt gele koorts krijgen in sommige landen in Afrika en Zuid-Amerika.
  • In Afrika kun je gele koorts krijgen door een mug die overdag bijt. In Zuid-Amerika kun je de ziekte krijgen door een mug die overdag en 's nachts bijt.

Japanse encefalitis

  • Je kunt Japanse encefalitis krijgen in sommige delen van Azië en Australië.
  • Je kunt de ziekte krijgen door een mug die 's avonds en 's nachts bijt.

Hoe zorg je dat je niet ziek wordt door muggen als je op reis bent?

Deze dingen kun je doen om te zorgen dat je niet wordt gebeten door muggen:

Bedek je huid

  • Bedek je huid zoveel mogelijk met kleding: lange mouwen, lange broek, schoenen en sokken.
  • Doe dit 's avonds en 's nachts tegen malariamuggen en overdag tegen andere muggen. Doe het in Nederland vooral ook 's avonds als het bijna donker wordt. Want dan bijten muggen die het westnijlvirus kunnen hebben vaak.

Gebruik DEET of icaridin

DEET:

  • Smeer DEET op de plekken van je lichaam die niet bedekt zijn door kleding. Dit is een middel tegen insecten.
  • Er zijn sprays, lotions en crèmes waar DEET in zit.
  • DEET 30% tot 40% werkt het beste.
  • Zwangere vrouwen en kinderen onder de 2 jaar mogen geen sprays, lotions en crèmes gebruiken waar meer dan 30% DEET in zit.
  • Zorg dat je DEET niet in je mond of ogen krijgt. Smeer daarom bij kinderen geen DEET op de handen.

Icaridin:

  • Icaridin werkt net zo goed tegen muggen en teken als DEET. Maar zonder je huid en ogen te irriteren.
  • Icaridin geeft ongeveer 8 uur bescherming tegen de muggen die malaria geven.
  • Icaridin geeft ongeveer 4 uur bescherming tegen muggen die bijvoorbeeld gele koorts en dengue geven.
  • Zwangeren en kinderen onder de 13 jaar mogen niet alle icaridin-producten. Bekijk de bijsluiter.

Hou de ramen dicht en gebruik een klamboe

  • Hou de ramen in je kamer dicht en doe de airco aan. De airco werkt ook tegen muggen. Gebruik een ventilator als er geen airco is.
  • Kies voor een kamer met horren voor de ramen als je de ramen niet dicht wilt laten. Een hor is een stuk gaas dat insecten tegenhoudt.
  • Slaap onder een muskietennet (klamboe). Het is het beste als er een middel tegen muggen in zit, zoals permethrine of deltamethrine.
  • Koop je zelf een muskietennet? Controleer dan hoe lang het middel tegen muggen erin blijft zitten. Dit staat op de verpakking of op internet. Bij het ene net is het er al na een half jaar of 4 keer wassen uit. Bij andere netten bijvoorbeeld na 3 jaar of 20 keer wassen.

Prikken en medicijnen

Tegen de ziektes door muggen kun je jezelf beschermen. Dat gaat meestal met prikken. En bij malaria met medicijnen.

Prikken

Er zijn prikken die beschermen tegen knokkelkoorts, chikungunya, gele koorts of Japanse encefalitis. Vraag bij de GGD (of een andere plek waar je reis-prikken kunt krijgen) of je deze prikken nodig hebt. Of kijk op de site van het LCR.
Tegen de andere ziektes door muggen kun je in Nederland geen prik krijgen.
Tegen westnijl-koorts zijn er geen prikken.

Medicijnen tegen malaria

Als je naar een plek gaat waar de kans op malaria groot is, kun je pillen slikken tegen malaria. Meestal krijg je atovaquon met proguanil, mefloquine of doxycycline. Deze pillen maken de kans kleiner dat je malaria krijgt. Ze beschermen je niet helemaal. Daarom is het heel belangrijk dat je ook zorgt dat je niet gestoken wordt door muggen.

Je moet al met de medicijnen beginnen voordat je op een plek bent waar malaria is. Dit kan een paar weken van tevoren zijn, of een dag voordat je er bent. Gebruik de medicijnen zo lang als de arts of medewerker bij de apotheek zegt. Ook als je niet meer op de plek bent waar malaria is. De parasiet waardoor je malaria krijgt, kan namelijk nog langere tijd in je bloed blijven zitten.

Noodbehandeling voor malaria

Als je naar een plek gaat waar de kans op malaria klein is, hoef je niet elke dag pillen te slikken. In plaats daarvan krijg je soms een noodbehandeling mee. Lees wanneer en hoe je de noodbehandeling moet innemen.

Als je zwanger bent, heb je andere medicijnen nodig. Bespreek dit met je arts voordat je je reis boekt.

Meer informatie over ziektes op reis

Over deze tekst

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 2 nov 2026