Ik ben ouder dan 70 jaar en duizelig

Onderwerp
Synoniemen
Vertigo

In het kort

  • Verminderde spierkracht of verminderde lichamelijke conditie kan bij ouderen duizeligheid geven.
  • Andere oorzaken zijn slechter zien, spanningen, angst en minder bloed naar de hersenen. 
  • Sommige medicijnen kunnen duizeligheid geven.

Wat is duizeligheid bij ouderen?

Wanneer mensen over duizeligheid praten, kunnen ze verschillende dingen bedoelen. Bijvoorbeeld: alles draait om me heen, ik heb een licht gevoel in mijn hoofd, ik heb het gevoel dat ik wegraak, of ik heb een onvast gevoel in de benen. Duizeligheid is onaangenaam en hinderlijk. Het maakt onzeker.

Duizeligheid bij ouderen gaat vaak over een licht gevoel in het hoofd of onzekerheid bij staan en lopen.

Hoe ontstaat duizeligheid op oudere leeftijd?

Duizeligheid op oudere leeftijd heeft vaak meer oorzaken.

  • Op oudere leeftijd kan de kracht in uw spieren afnemen. Vaak is het evenwichtsgevoel in spieren minder goed. Dit komt vooral voor bij ouderen met diabetes mellitus (suikerziekte).
  • Uw lichaam past zich niet snel genoeg aan aan de nieuwe houding. Er stroomt even te weinig bloed naar uw hersenen. Dit heet 'orthostatische' duizeligheid.
  • Op oudere leeftijd gaan veel mensen wat minder zien. Veel oudere mensen hebben een leesbril of hebben last van staar. Ook diabetes mellitus komt meer voor op oudere leeftijd en kan zorgen voor een geleidelijke achteruitgang van de ogen. Wanneer u minder ziet, is het moeilijker uw evenwicht te bewaren.
  • Sommige brillen geven het gevoel alsof u onvast op uw benen staat. Als u met een leesbril op gaat rondlopen kunt u niet goed zien waar u uw voeten neer zet. Dat kan duizeligheid geven. Bij een dubbelfocusbril met een leesgedeelte gebeurt hetzelfde. 
  • Spanningen en angst kunnen een licht gevoel in het hoofd geven. Ook van somberheid of vermoeidheid kunt u zich duizelig of zweverig voelen. Bent u alleen en maakt u zich veel zorgen, dan kan de angst om te vallen een rol spelen. 
  • Oudere mensen die elke nacht een slaappil gebruiken, blijken overdag vaker te vallen dan leeftijdgenoten die geen slaappillen slikken. Andere medicijnen die duizelingen geven zijn: plaspillen, bloeddrukpillen, sommige antidepressiva, sommige pijnstillers en sommige antibiotica.

Wat zijn de verschijnselen van duizeligheid op oudere leeftijd?

Duizeligheid kan bij ouderen verschillende klachten geven:

  • U kunt het gevoel hebben dat u onvast op uw benen staat. U staat bijvoorbeeld op uit een lage stoel en merkt dat u na deze krachtsinspanning even wat wankelt.
  • Soms voelt het alsof u op watten loopt.
  • Wanneer u opstaat uit een stoel of uit uw bed, kunt u licht in het hoofd worden.
  • Sommige brillen geven u het gevoel alsof u onvast op uw benen staat.
  • Lopen met een leesbril geeft een onzeker gevoel. U kunt namelijk niet goed zien waar u uw voeten neer zet.
  • U voelt zich angstig, bent bang om te vallen. Angst kan allerlei klachten geven: een beklemmend gevoel, misselijkheid, hartkloppingen, tintelingen, snel en oppervlakkig ademen (hyperventilatie), hoofdpijn en duizeligheid. Van de duizeligheid kunt u weer angstig worden. Zo kunnen duizeligheid en angst elkaar versterken.

Adviezen bij duizeligheid op oudere leeftijd

De volgende adviezen kunnen helpen tegen duizeligheid:

  • Probeer uw conditie en spierkracht op peil te houden door dagelijks een half uur te wandelen of te fietsen.
  • Sta niet plotseling op uit uw bed of stoel, maar doe dit in stapjes of houd uzelf ergens aan vast.
  • Zorg dat u geen leesbril op heeft als u rondloopt.
  • Probeer geen slaapmiddelen te gebruiken.
  • Wilt u met slaapmiddelen stoppen, dan kan uw huisarts u daarmee helpen.
  • Gebruikt u bloeddrukpillen, dan helpt het wel eens als u verandert van middel.
  • Soms helpt het al als u de bloeddrukpillen ’s avonds inneemt in plaats van ’s ochtends.
  • Heeft u diabetes mellitus, zorg dan dat u regelmatig voor controle naar uw huisarts of praktijkondersteuner gaat.
  • Als u diabetes mellitus goed onder controle houdt is de kans op beschadiging van uw ogen kleiner.

Medicijnen tegen duizeligheid bij ouderen

Sommige mensen gebruiken tegen duizeligheid medicijnen, zoals cinnarizine. Of dit middel echt helpt is niet bewezen. Het kan zijn dat de duizeligheidsklachten hierdoor juist langer blijven bestaan.

Bij duizelingen door ernstige spanningen of angst schrijven artsen soms benzodiazepines voor. Dit zijn kalmerende middelen die verslavend werken. Daarom raden artsen ze meestal af of schrijven zij ze hooguit voor een korte periode voor (vijf tot zeven dagen). Bovendien kunnen kalmerende middelen soms juist duizeligheid veroorzaken.

Hoe gaat het verder met duizeligheid op oudere leeftijd?

  • Bij ziekten als diabetes mellitus is regelmatige begeleiding belangrijk.
  • Blijft de duizeligheid bestaan, dan is het van belang te voorkomen dat u valt en zich pijn doet.
  • Verwijder losse vloerkleedjes en overweeg scherpe onderdelen van uw meubilair af te schermen.
  • Richt uw huis zo in dat u overal gemakkelijk houvast heeft.
  • Gebruik eventueel een stok of een rollator als houvast bij het lopen.

Meer informatie over duizeligheid

De informatie over duizeligheid is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Duizeligheid.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 1 nov 2011