Ik voel me eenzaam. Wat kan ik doen?
In het kort
- Eenzaamheid gaat meestal niet vanzelf over.
- Onderzoek waardoor je je eenzaam voelt. Wat mis je?
- Vaak kun je zelf al wat doen om je minder eenzaam te voelen. Vind je dat lastig? Vraag hulp.
- Het wijkteam of bijvoorbeeld je huisarts kan je helpen bij eenzaamheid. Je kunt ook online hulp krijgen.
Wat is eenzaamheid?
Eenzaamheid is: je niet verbonden voelen met anderen. Je mist mensen met wie je een sterke band hebt. Of je hebt minder contact met andere mensen dan je graag wilt.
Alleen zijn en je eenzaam voelen zijn niet hetzelfde. Je kunt veel contact hebben met anderen, maar je toch eenzaam voelen. Of je hebt weinig contacten, maar je voelt je niet eenzaam. Eenzaamheid voelt voor iedereen anders.
Er zijn verschillende soorten eenzaamheid. Het hangt af van wat je mist.
Emotionele eenzaamheid
Je voelt je emotioneel eenzaam als je een sterke band mist met iemand. Iemand die jou begrijpt en die er voor je is. Bijvoorbeeld een partner of een goede vriend of vriendin.
Sociale eenzaamheid
Je voelt je sociaal eenzaam als je minder contact hebt met anderen dan je graag wilt. Je mist een band met een bredere groep mensen met wie je kunt praten of leuke dingen kunt doen. Bijvoorbeeld met collega's, kennissen, buren of mensen met dezelfde hobby.
Gevoel dat je er uiteindelijk alleen voor staat
Soms kun je je lange tijd leeg, verloren of zonder doel voelen. Je voelt je niet verbonden met anderen en met de wereld. Je hebt het gevoel dat je er uiteindelijk alleen voor staat in het leven. Ook als je wel contact hebt met anderen. Deze vorm van eenzaamheid noemen we existentiële eenzaamheid.
Wat merk je als je je eenzaam voelt?
Eenzaamheid voelt voor iedereen anders.
Als je je eenzaam voelt, kun je 1 of meer van deze dingen bij jezelf herkennen. Of je hoort van andere mensen dat ze dit bij jou herkennen:
Hoe je je voelt
Dit kun je voelen:
- boos of verdrietig zijn
- het gevoel dat niets zin heeft
- je alleen gelaten voelen
- somber of leeg voelen
Hoe je denkt
Dit kun je aan je eigen gedachten merken:
- negatief denken over jezelf
- weinig zelfvertrouwen hebben
Je contacten
Je hebt geen groot sociaal leven. Bijvoorbeeld:
- weinig contact met anderen
- weinig bezoek van of aan familie of vrienden
- geen hobby's
- niet lid van een club of vereniging
Hoe je doet
Jij of anderen kunnen dit merken aan je gedrag:
- niet goed voor jezelf zorgen
- verlegen zijn
- gesprekken met mensen uit de weg gaan
- liever niet naar feestjes of drukke plekken gaan
- heel erg de aandacht vragen, of juist heel erg op jezelf zijn
Klachten in je lichaam
Je kunt ook iets merken aan hoe je lichaam voelt:
- erg moe zijn
- hoofdpijn hebben
- slecht slapen
- gespannen spieren
- weinig trek in eten
Deze dingen kunnen komen door eenzaamheid. Maar dat hoeft niet. Ze kunnen ook komen door iets anders, zoals een burn-out of een depressie.
Wanneer is eenzaamheid een probleem?
Periodes van eenzaamheid horen bij het leven. Het is pas een probleem als dit gevoel heel sterk is of erg lang duurt. Bijvoorbeeld als je er elke dag last van hebt. Of je er erg somber door voelt. Dan is het goed om te proberen er iets aan te doen. Als je dat lastig vindt, kun je daar hulp bij vragen.
Waardoor voel je je eenzaam?
Er kunnen veel redenen zijn waardoor je je eenzaam voelt. Vaak is het niet 1 oorzaak, maar zijn het meer dingen tegelijk. Bijvoorbeeld:
Contacten met anderen
Je ziet niet veel mensen. Door hoe je leven is gelopen, of door hoe jij of andere mensen zijn:
- Je vindt het moeilijk om contact te maken met mensen.
- Je hebt het gevoel dat je er niet bij hoort.
- Je hebt geen goede band met je kinderen of familie.
- Je hebt geen vrienden.
Gebeurtenissen en veranderingen in het leven
Wat er in je leven gebeurt en verandert, kan ervoor zorgen dat je minder mensen gaat zien. Bijvoorbeeld:
- Jij en je partner gaan uit elkaar of scheiden.
- Iemand die belangrijk voor je was, is overleden.
- Je hebt geen kinderen en wilde dat wel graag.
- Je kinderen wonen ver weg, of je ziet ze niet vaak.
- Je werkt niet meer. Je kunt met pensioen zijn. Of bijvoorbeeld je baan zijn kwijtgeraakt.
- Je hebt problemen met je gezondheid.
- Je zorgt voor iemand (mantelzorg) en hebt hierdoor weinig tijd voor andere dingen.
- Je bent verhuisd naar een nieuwe plaats of naar een ander land.
- Je woont ver weg van alles en kunt niet makkelijk meedoen aan activiteiten.
- Je hebt weinig geld, waardoor je niet met alles mee kunt doen of minder makkelijk reist.
Verwachtingen
Het leven en de mensen daarin zijn anders dan je zou willen:
- Je bent teleurgesteld over hoe je leven nu is.
- Je verwacht veel van hoe vaak je contact hebt met mensen of hoe diep dat contact gaat. Maar dat valt steeds tegen.
- Jouw leven klopt niet met wat je leest, ziet en hoort. Bijvoorbeeld op social media.
Wanneer heb je een grotere kans om je eenzaam te voelen?
Iedereen kan zich eenzaam voelen. Maar er zijn groepen mensen bij wie de kans op eenzaamheid groter is. Bijvoorbeeld bij deze mensen:
- jongeren
- ouderen
- lhbtiq+ mensen
- mensen met een psychische ziekte
- mensen met een verstandelijke beperking
- mensen die een ziekte hebben die lang duurt
- mensen die de Nederlandse taal niet goed spreken
- mensen die vaak verhuizen
- mensen die niet veel geld hebben
- mensen die zorgen voor iemand anders (mantelzorg)
- mensen die dakloos zijn
Wat kun je zelf doen om je minder eenzaam te voelen?
Meestal kun je wel iets aan eenzaamheid doen. Maar het gaat niet vanzelf.
Er is niet 1 manier die voor iedereen werkt. Wat werkt hangt ook af van de oorzaak van je eenzaamheid. Je weet dat vaak zelf het beste.
Deze stappen kunnen helpen als je je eenzaam voelt:
Onderzoek waardoor je je eenzaam voelt
Wanneer en hoe is de eenzaamheid ontstaan? Wat mis je precies?
- Wil je vaker leuke dingen doen met anderen?
- Mis je diepere gesprekken met een vriend of vriendin over wat jou bezighoudt?
- Wil je je minder verloren voelen en meer verbonden met de wereld om je heen?
Kies iets wat jou kan helpen
Je moet meestal ook zelf iets veranderen om je minder eenzaam te voelen. Kies iets wat jou kan helpen en begin daar:
- Probeer je open te stellen en ga in op uitnodigingen.
Wie weet wordt het een leuke middag of avond.
Het is niet erg als het soms saai is of tegenvalt. Dat is normaal. Probeer het vaker, het wordt vast een keer gezellig. - Wil je vaker leuke dingen doen met anderen?
Bedenk dan wat je leuk vindt om te doen en wat bij jou past. En probeer dan bij een groepje of club te gaan. Bijvoorbeeld een wandelgroep of schildercursus.
Vind je dit lastig? Een maatje of buddy kan je hierbij helpen of met je meegaan. - Vind je het moeilijk om diepere gesprekken te hebben? Of om een vriendschap goed te houden?
Dan kan een cursus of training helpen.
Je kunt dit ook bespreken met bijvoorbeeld de praktijkondersteuner. - Wil je je meer verbonden voelen met de wereld?
Misschien kun je iets gaan doen voor anderen wat je een tevreden gevoel geeft.
Het kan ook helpen om hierover te praten met een geestelijk verzorger of psycholoog.
Kijk naar je verwachtingen
- Probeer je leven niet te veel te vergelijken met het leven van anderen.
- Kijk eens goed naar wat jij verwacht van contact met anderen.
- Bespreek eens met een bekende wat je van een vriendschap kunt verwachten. En hoe snel je vrienden met iemand kunt worden. Als je te veel verwacht, word je steeds teleurgesteld.
Blijf proberen
- Je voelt je niet opeens minder eenzaam. Het kost tijd en je moet vaak meerdere dingen proberen.
- Eenzaamheid is niet altijd op te lossen. Maar soms lukt het wel om je iets minder eenzaam te voelen. Of om te leren leven met de eenzaamheid. Bijvoorbeeld door te accepteren dat je je soms eenzaam voelt en dan iets te doen. Bijvoorbeeld een wandeling maken. Zo kan de eenzaamheid iets minder zwaar voelen.
Lees meer over adviezen en hulp voor jongeren die zich eenzaam voelen.
Lees meer over adviezen en hulp voor ouderen die zich eenzaam voelen.
Welke hulp is er als je je eenzaam voelt?
Als je je eenzaam voelt, kun je hier hulp krijgen:
Online hulp
Bel, chat, mail of app met getrainde vrijwilligers of hulpverleners. Bijvoorbeeld via de MIND Hulplijn of de Luisterlijn.
Inloopplek
Wil je graag mensen ontmoeten? Of gewoon even praten met iemand over wat je bezighoudt? In heel Nederland zijn er buurthuizen, bibliotheken en andere inloopplekken. Ze organiseren ook activiteiten. Je kunt er bijvoorbeeld koffie drinken, een krantje lezen, samen eten of een cursus doen.
Welzijns-organisatie
Elke gemeente heeft een eigen welzijns-organisatie. Deze organisaties hebben overal weer andere namen. Je kunt hier mensen ontmoeten en samen activiteiten doen. En ze kunnen helpen bij vrijwilligerswerk. Je kunt ook een gesprek hebben met een maatschappelijk werker of een maatje of buddy aanvragen.
Wijkteam of buurtteam
Het sociaal wijkteam bij jou in de buurt kan ook helpen.
De mensen in dit wijkteam zijn vaak medewerkers van de welzijns-organisatie. Ze kijken samen met jou naar de oorzaak van je eenzaamheid. Ze denken mee over wat jou het beste kan helpen. Ze weten goed wat er in jouw gemeente allemaal is aan hulp. Je kunt het wijkteam bellen, mailen of bij ze langsgaan.
Werk
Voel je je eenzaam op je werk? Dan kun je misschien praten met een collega of je leidinggevende. Of met een vertrouwenspersoon. Soms zijn er via je werk ook andere mogelijkheden. Je kunt dan bijvoorbeeld praten met een coach. Of een cursus of programma volgen om je beter te voelen of makkelijker contact te maken.
Huisarts of praktijkondersteuner
Je huisarts kan je ook advies geven als je je eenzaam voelt. De huisarts kan zelf met je praten of je doorsturen naar iemand die je verder kan helpen. Bijvoorbeeld een coach of maatschappelijk werker. Bij veel huisartsen-praktijken werkt ook een praktijkondersteuner. Die kan ook met je praten en je helpen.
Hulp bij vragen over je leven
Soms heb je vragen over je leven. Vragen waar je steeds aan moet denken, maar waar je geen antwoord op hebt. Bijvoorbeeld:
- Heeft mijn leven nog zin?
- Waarom overkomt mij dit?
- Hoe ga ik verder nu mijn partner er niet meer is?
- Waar doe ik het allemaal nog voor?
Je kunt dan hulp krijgen van een geestelijk verzorger. Die is er voor iedereen. Lees wat een geestelijk verzorger voor je kan doen.
Meer informatie over eenzaamheid
- Een tegen Eenzaamheid: voor informatie, hulp, cursussen, trainingen en activiteiten tegen eenzaamheid.
- MIND Hulplijn: bellen, appen, chatten of mailen met een maatschappelijk werker of psycholoog.
- Luisterlijn: bellen, chatten of mailen met vrijwilligers die tijd en aandacht hebben voor jouw verhaal.
Voor jongeren
- In je bol: bellen, chatten en een online en live community om beter in je vel te zitten.
- Join Us Community: een online en live community om andere jongeren te ontmoeten.
- Transformers Community: Je leert hoe je in balans blijft en omgaat met de mindere kanten van het leven.
Voor ouderen
- Ouderenfonds: organiseert activiteiten om andere mensen te ontmoeten en leuke dingen te doen.
- Welkom Online van het Ouderenfonds: gratis cursus voor ouderen over zoeken op het internet, beeldbellen en social media.
- MAX Meetingpoint: mailen, chatten en activiteiten voor mensen van 50 jaar en ouder. Je moet lid zijn van Omroep MAX.
- Klup: samen leuke dingen doen voor mensen van 50 jaar en ouder. Je betaalt voor het lid zijn.
- De PlusBus voor ouderen: met een groep met de bus naar bijvoorbeeld supermarkt, museum of strand. Er gaan vrijwilligers mee om te helpen. Je betaalt een kleine bijdrage.
- Humanitas: voor een bezoek aan huis van een vrijwilliger en activiteiten om mensen te ontmoeten.
Iemand helpen die eenzaam is
- Op Een tegen Eenzaamheid vind je tips voor als je iemand wilt helpen die eenzaam is.
Over deze tekst
Artsen en tekstschrijvers van Thuisarts hebben deze informatie gemaakt met:
- informatie van Movisie over eenzaamheid
- Een tegen Eenzaamheid van het ministerie van VWS
Lees wie de informatie van Thuisarts maakt.
Lees wat een richtlijn is en hoe die wordt gemaakt.
Heeft deze informatie je geholpen?
Laatst gewijzigd: 15 sep 2026