Ik wil leren omgaan met dementie

In het kort

In het kort

  • Het is moeilijk, maar ook belangrijk om u voor te bereiden op de veranderingen door dementie. 
  • Als u andere mensen vertelt wat er met u is, kunnen zij het begrijpen en u ondersteunen. 
  • Regel tijdig financiële en juridische zaken, zodat u nog zelf kunt beslissen.
  • Vraag op tijd om hulp, voor uzelf en voor de mensen om u heen.
  • Bel uw huisarts als de dementie ineens erger wordt. 
Videos

Videos

Inleiding

Omgaan met dementie

Dementie is een ziekte waarbij verschillende hersenfuncties achteruitgaan. Daardoor ontstaan problemen met het geheugen, het herkennen van mensen, dingen en de omgeving, het spreken en begrijpen, het uitvoeren van handelingen, het plannen en organiseren. Ook het gedrag en de persoonlijkheid kunnen veranderen. Er ontstaan problemen in het dagelijks leven: in het huishouden, het werk, en in gesprekken met mensen.

Het is moeilijk met dementie om te gaan, en te merken dat sommige dingen niet goed meer lukken. Zowel voor u zelf, als voor de mensen in uw directe omgeving. Toch is het belangrijk om u zo vroeg mogelijk voor te bereiden op wat er gaat veranderen. Naarmate de dementie erger wordt, zult u minder zelf kunnen beslissen en moeten anderen meer van u overnemen. Het helpt als u met de mensen in uw omgeving bespreekt wat voor u belangrijk is. Het helpt ook als u bijvoorbeeld financiële en juridische zaken regelt als u daar nog zelf over kunt beslissen. 

Adviezen

Adviezen voor mensen met dementie

Informeer anderen
Probeer er met anderen over te praten als u merkt dat u problemen krijgt door dementie. Dan begrijpen zij waarom sommige dingen moeilijker gaan. Hulp en steun vanaf het begin van de ziekte is erg belangrijk, zowel voor u als voor de mensen in uw directe omgeving. Lees meer over dementie en bespreek dit samen.

Zorg voor voldoende beweging
Lichaamsbeweging is belangrijk. Een halfuur per dag intensief bewegen helpt om sterk en fit te blijven, en minder gauw te vallen. U voelt zich beter, u slaapt en eet beter en u kunt gemakkelijker naar het toilet. Als u fit bent blijft u langer in staat om zelfstandig dingen te doen, zoals aankleden, huishouden en boodschappen doen. Kies een vorm van bewegen die bij u past, zoals wandelen, tuinieren, zwemmen of dansen. Nodig iemand uit om met u mee te gaan, voor de gezelligheid of als u moeite heeft met het vinden van de weg. Bewegen kan ook in een groep, in een cursus onder leiding van een deskundige. Informatie over bewegen voor ouderen krijgt bij de gemeente (WMO-loket).

Wanneer het huishouden en u aan en uitkleden lastiger worden, kan een ergotherapeut dit samen met u oefenen. Ook kunt u adviezen krijgen over aanpassingen in huis (bijvoorbeeld een handvat aan de muur zodat u zelf van het toilet op kunt staan).

Blijf goed eten
Probeer regelmatig en gezond te blijven eten. Sla geen maaltijden over. Samen eten helpt vaak om goed te blijven eten, met uw partner of kind, of met een buurman of vriend. Ga af en toe op de weegschaal staan om te kijken hoe zwaar u bent. Valt u af, vertel dat dan aan uw huisarts. Een diëtist kan u helpen met het uitzoeken van eenvoudige gezonde recepten. Of informeer bij de gemeente (WMO-loket) hoe u maaltijden thuis bezorgd kunt krijgen. Soms is het mogelijk om in een restaurant van een zorginstelling bij u in de buurt te eten.

Belangrijke zaken tijdig bespreken en regelen
Probeer financiële, juridische en medische zaken tijdig te bespreken en te regelen, wanneer u nog goed in staat bent hierover mee te denken en te praten. Zorg dat uw partner, een van uw kinderen, vriend of huisgenoot geïnformeerd is over zaken als bankrekeningen, abonnementen, verzekeringen, wachtwoorden, pincodes en inlogcodes. U kunt, na zorgvuldig overleg bijvoorbeeld een formulier (machtiging) tekenen zodat uw vertrouwenspersoon geld van uw bankrekening mag opnemen of overschrijven om uw rekeningen te betalen. Een machtiging (of wilsverklaring) is alleen geldig als u deze tekent terwijl u nog in staat bent hierover mee te beslissen. Meer informatie over wilsbekwaamheid en rechtsbescherming vindt u op dementie.nl.

Rijbewijs
Heeft u een rijbewijs en wilt blijven autorijden? Dan moet u aan het Centraal Bureau Rijvaardigheid melden dat u dementie heeft. Hiervoor kunt u het formulier ‘Eigen verklaring’ invullen. Dit formulier is te koop is bij de gemeente of via de website van het CBR. Als u dit niet doet, bent u onverzekerd bij een verkeersongeval.
Het CBR nodigt u uit voor een medisch onderzoek en eventueel een (gratis) rijtest. Als die rijtest goed gaat en dementie licht is, krijgt u een verklaring dat u een bepaalde periode mag blijven rijden. Zonder die verklaring mag u helaas niet meer autorijden.

Wonen

Een veilige woonomgeving voor mensen met dementie

Een veilige en vertrouwde woonomgeving is erg belangrijk bij dementie. Helaas kan het zo zijn dat het eigen huis, dat ooit zo veilig en vertrouwd was, juist een onveilig gevoel geeft. Bijvoorbeeld doordat er te veel geluidprikkels zijn. Dit kan angst, achterdocht of somberheid veroorzaken. Er zijn allerlei aanpassingen aan uw huis mogelijk om het gevoel van veiligheid weer te vergroten.

Tips voor de omgeving
Zorg voor een rustig en regelmatig (maar niet te saai) leven in een vertrouwde omgeving.

  • Verander de inrichting van het huis zo min mogelijk.
  • Het kan nuttig zijn om naamplaatjes in huis te gebruiken, bijvoorbeeld 'Toilet' op de deur van het toilet. Zo kunt u ook de badkamer, de slaapkamer en de keuken aanduiden.
  • Ook bezoekers en hulpverleners kunnen een naamplaatje dragen.
  • Op een apparaat kunt u een korte gebruiksaanwijzing plakken.
  • Hang bij de kraan een bordje met 'Kraan uit'.
  • Bij het toilet een bordje met 'Doortrekken'.

Het lijkt overdreven maar kan wel helpen.

Veiligheid
Let op de veiligheid. Er zijn allerlei hulpmiddelen beschikbaar die ongelukken voorkomen (vallen, snijden, branden). Een elektrische waterkoker of een kookplaat die vanzelf afslaat is bijvoorbeeld veiliger dan koken op gas. Dan is de kans op brand in huis kleiner.

Meer informatie staat op hulpmiddelenwijzer.nl, dementie.nl en ouderenwinkel.nl.

Verhuizen
Er kan een moment komen dat (volledig) thuis wonen niet meer mogelijk is. Dan kan een verhuizing nodig zijn, bijvoorbeeld naar een aangepaste woning of een woonvorm met speciale dementiezorg. Dit is voor iedereen een ingrijpende gebeurtenis. De casemanager dementie (vaste begeleider) van uw naaste kan u helpen een aangepaste woonvorm te vinden. Een woonvorm die past bij zijn of haar situatie en wensen. De volgende woonvormen zijn mogelijk:

  • Kleinschalig groepswonen.
  • Grootschalig wonen met kleinschalige zorg.
  • Een eigen appartement met de mogelijkheid van dag- en nachtopvang en de mogelijkheid samen met de partner te blijven wonen.
  • Specifieke vormen zoals zorgboerderijen, luxe appartementen en villa's.

Bij het zoeken naar een woonvorm kunt u letten op de sfeer, veiligheid, privacy, dagbesteding, bewegingsvrijheid en comfort.

Hulp regelen

Meer informatie over zorg en ondersteuning

Een overzicht van hulpmiddelen voor dagelijkse activiteiten, lopen, fietsen of de persoonlijke verzorging vindt u op Hulpmiddelenwijzer.

Regelhulp.nl biedt u informatie over zorg regelen, mantelzorg en hulp in het dagelijks leven. Regelhulp.nl is een digitale wegwijzer van de overheid.

Meer informatie

Meer informatie over dementie

Meer informatie over dementie en lotgenotencontact:

  • Alzheimer Nederland, patiëntenvereniging voor mensen met dementie
  • Alzheimer cafés en gespreksgroepen: lokale afdelingen van Alzheimer Nederland
  • AlzheimerTelefoon: 0800 5088, gratis, bereikbaar 7 dagen per week van 9 tot 23 uur
  • Dementie.nl, voor mantelzorgers van mensen met dementie
  • Ontmoetingscentradementie.nl, voor bijeenkomsten over omgaan met dementie. De bijeenkomsten worden gegeven door zorgverleners bij u in de buurt.

Films waarin u het leven ziet van mensen met dementie en hun partners: Innovatiekringdementie.nl

Informatie over spraakproblemen: Logopedie.nl

De informatie over dementie is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Dementie en op de Zorgstandaard Dementie

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.