Ik heb diarree

In het kort

In het kort

  • Diarree komt vaak door een virus.
  • Drink extra veel zodat u niet uitdroogt.
  • Drink bijvoorbeeld elke keer een glas water, thee of bouillon nadat u diarree had.
  • Diarree gaat meestal vanzelf over binnen 1 week.
  • Bel de huisarts of huisartsenpost bij koorts.
  • Bel ook de huisarts of huisartsenpost bij klachten van uitdroging, zoals weinig plassen, erg veel dorst, een droge mond, suf of duizelig zijn en flauwvallen.
Wat is het

Wat is diarree?

Diarree is dunne, waterige poep. De poep komt veel vaker per dag dan normaal.

Wat merk ik

Klachten bij diarree

U kunt de volgende klachten hebben bij de diarree:

  • pijn in uw buik
    U kunt pijn hebben die er de hele tijd is, of krampen. Bij krampen kunt u de poep moeilijk tegenhouden. U moet snel naar de wc.
  • misselijk zijn en overgeven
  • moe en slap voelen
  • soms: koorts
  • soms: hoofdpijn
Risico op uitdrogen

Hoe weet ik of ik uitdroog?

Bij diarree verliest u veel vocht.
U verliest extra veel vocht als u ook overgeeft, koorts heeft of als het warm is.

Als u veel vocht verliest en te weinig drinkt, kunt u uitdrogen. Vooral ouderen boven de 70 jaar en kinderen onder de 2 jaar kunnen snel uitdrogen. Bij gezonde volwassenen is de kans op uitdrogen erg klein.

Als u uitdroogt, kunt u 1 of meer van deze klachten krijgen:

  • U plast niet of weinig. Als u toch plast, is uw plas donker.
  • U heeft erg veel dorst.
  • U heeft een droge mond.
  • U voelt zich suf.
  • U voelt zich duizelig of valt flauw.

Bij ernstige uitdroging kunt u ook deze klachten krijgen:

  • U bent in de war.
  • Uw ademhaling gaat snel.
  • Uw hartslag gaat snel.
  • Uw armen en benen voelen koud.

Heeft u klachten die bij uitdroging kunnen passen? Bel dan de huisarts of huisartsenpost. En drink extra veel.

Oorzaken

Waar kan diarree door komen?

Als u diarree heeft, komt dit meestal door buikgriep. Soms komt het door bedorven voedsel. U krijgt dan diarree door een virus, bacterie of parasiet. Die komt via uw mond in uw darm.

  • Buikgriep
    • Meestal komt dit door een virus.
    • U kunt het krijgen via poep, braaksel of speeksel van iemand anders.
      Bijvoorbeeld als u naar dezelfde wc gaat en u wast uw handen daarna niet. Misschien eet u daarna met uw handen of doet u uw vingers in uw mond. Het virus komt dan via uw mond in uw darm.
      Of als u uit een gebruikt glas of flesje van iemand anders drinkt. Of als u ongewassen bestek van iemand anders gebruikt.
    • U kunt het ook krijgen via de lucht.
      Bijvoorbeeld als iemand in uw buurt het virus heeft en moet hoesten of niezen.
  • Bedorven voedsel (voedselinfectie)
    • Meestal komt dit door een bacterie in eten of drinken.
      U eet bijvoorbeeld kip of ander vlees dat niet goed gaar is.
      Of u eet voedsel dat te lang of te warm bewaard is.
      Misschien heeft u water gedronken dat niet gekookt of gezuiverd is.
    • Als u tijdens of direct na een reis diarree krijgt, heet dat reizigersdiarree. De diarree komt dan ook vaak door bedorven voedsel.

Via uw mond komt het virus, de bacterie of de parasiet in uw darm. Daar geven ze een ontsteking van de darm. De darm kan dan minder vocht opnemen. Er blijft veel vocht in de darm zitten. Uw poep wordt dan dunner.

Uw poep, braaksel of speeksel kan ook weer iemand anders besmetten. Bijvoorbeeld via de wc of ongewassen handen.

Andere oorzaken

Soms heeft diarree een andere oorzaak. Dat komt vaker voor bij mensen die langer dan 2 of 3 weken diarree hebben. Zoals bij:

  • gebruik van medicijnen, zoals medicijnen tegen bacteriën (antibiotica) of depressie
  • te veel zoete dranken drinken, zoals appelsap of light-dranken, zoals cola light
  • een prikkelbare darm
  • een ziekte waarbij uw darmen ontstoken zijn, zoals colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn

Bij deze oorzaken is de diarree niet besmettelijk.

Adviezen

Adviezen bij diarree

Eten en drinken als u diarree heeft

  • Het is belangrijk dat u extra veel drinkt (2 tot 3 liter per dag).
    Hoe meer diarree, hoe meer u moet drinken om niet uit te drogen. Drink bijvoorbeeld elke keer een glas water, thee of bouillon nadat u diarree had.
    Drink geen frisdrank of energiedrankjes.
    Als u ook overgeeft of koorts heeft, is drinken extra belangrijk.
  • Drink kleine beetjes tegelijk als u overgeeft.
    Bijvoorbeeld elke 5 tot 10 minuten 1 of 2 slokken. Zo houdt u toch wat vocht binnen.
    Zodra u zich wat beter voelt, kunt u langzaam weer wat meer in 1 keer gaan drinken.
  • Een paar dagen niet of minder eten is niet erg.
    U hoeft uzelf niet te dwingen om te eten. Zodra u weer trek heeft, kunt u weer gaan eten waar u zin in heeft. Begin met kleine beetjes. Als u kunt eten, voelt u zich meestal meteen wat beter.
    Helemaal niet eten of een speciaal dieet is niet nodig.
  • Bij buikkrampen kunt u het beste kleine beetjes eten en drinken.
    Wanneer er iets in uw maag komt, merken uw darmen dat ook. Soms krijgt u dan weer een golf van diarree. Dat betekent niet dat u iets verkeerds gegeten heeft. Uw maag en darmen zijn nog gevoelig. Ook als u in 1 keer veel drinkt, kunt u meteen naar de wc moeten.
  • Drink geen zoete dranken als de diarree langer dan 1 week duurt of steeds terugkomt.
    Voorbeelden zijn appelsap, melk of cola light (en andere light-dranken).
    Soms kunnen de darmen tijdelijk minder goed tegen deze drank als u diarree heeft (gehad).

Als u koorts heeft en zich ziek voelt

  • Probeer veel te slapen en uit te rusten in bed.

Voorkom dat u anderen besmet

  • Was regelmatig uw handen met water en zeep. Droog ze erna goed af.
    Was en droog elke keer als u naar de wc bent geweest. En voordat u eten of drinken klaarmaakt.
    Droog na het wassen de handen goed af met een schone handdoek of papieren doekjes. Gooi de doekjes meteen weg.
  • Was gebruikte glazen, borden en bestek goed af.
  • Leg uit aan de mensen om u heen dat ze dezelfde adviezen moeten volgen. Vooral goed handen wassen en drogen na de wc en voor het eten of koken.
    De kans dat ze besmet worden is dan kleiner.
  • Bel met de bedrijfsarts als u in de horeca of zorg werkt.
    De kans dat u iemand anders besmet is extra groot. Het kan dan verstandig zijn om thuis te blijven tot de diarree over is. Bespreek dit met de bedrijfsarts.
Medicijnen

Medicijnen bij diarree

Diarree gaat meestal vanzelf over. Medicijnen zijn vaak niet nodig.

Er zijn 2 medicijnen die u soms kunt gebruiken:

Medicijnen tegen uitdroging bij heftige diarree

Bij heftige diarree kunt u ORS gebruiken zodat u niet uitdroogt. ORS is een drankje met speciale suikers (glucose) en zouten die het lichaam nodig heeft om vocht op te nemen en vast te houden.

Neem ORS als u meer kans heeft op uitdroging of al uitgedroogd bent. Bijvoorbeeld:

  • als u minstens 6 keer per dag poep heeft zo dun als water
  • als u meer dan 4 keer per dag moet overgeven
  • als u door overgeven of koorts extra veel vocht verliest, en u te weinig drinkt of veel dorst houdt
  • als u ouder bent dan 70 jaar

U kunt ORS zonder recept kopen bij de apotheek of drogist. Het is een drankje of een poeder waarmee u zelf het drankje maakt. Lees eerst de bijsluiter.
Haal voor kinderen kinder-ORS.

Meng ORS met water, niet met eten of ander drinken. Daarnaast mag u eten en drinken waar u zin in heeft. Maar geen frisdrank of energiedrank.

Medicijnen als 'stopmiddel' voor op reis

Gaat u op reis? Of moet u lang doorwerken zonder naar de wc te moeten? Dan kunt u loperamide gebruiken. Het is een soort 'stopmiddel'. Het zorgt ervoor dat u minder vaak moet poepen.

Loperamide zorgt er niet voor dat u sneller beter wordt.
Een bijwerking is dat het kan zorgen voor verstopping.

U kunt loperamide zonder recept kopen bij de apotheek of drogist. Neem het maximaal 2 dagen.

Gebruik het niet:

  • als u koorts heeft
  • als u bloed bij uw diarree heeft
  • als u zwanger bent of borstvoeding geeft
  • bij kinderen jonger dan 8 jaar

Pillen met koolstof (actieve kool) helpen niet bij diarree.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

loperamide

Loperamide vermindert diarree. Het wordt gebruikt bij acute en bij chronische diarree. Het wordt soms gebruikt bij het prikkelbaredarmsyndroom met veel diarreeklachten.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
Invloed medicijnen

Heeft diarree invloed op mijn andere medicijnen?

Sommige medicijnen kunnen door diarree minder goed of helemaal niet werken. Bijvoorbeeld de pil (anticonceptie-pil). Vrij dan met een condoom. Andere voorbeelden zijn:

  • bloedverdunners (antistollingsmiddelen)
  • medicijnen tegen epilepsie
  • medicijn bij een stemmingsstoornis (lithium)
  • medicijn voor het hart (digoxine)

Gebruikt u deze medicijnen en heeft u diarree? Bel dan uw huisarts om het te bespreken.

Geeft u over binnen 4 uur nadat u uw medicijnen heeft genomen? Dan kan uw medicijn ook minder goed werken.

Heeft u diabetes (suikerziekte)? Dan kan uw bloedsuiker hoger of lager zijn bij diarree. Het is ook extra belangrijk dat u voldoende drinkt.

Gebruikt u plaspillen of medicijnen tegen hoge bloeddruk? Dan verliest u extra veel vocht. Bespreek dit met uw huisarts. Soms raadt uw huisarts aan daar tijdelijk mee te stoppen.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder bij diarree?

Diarree gaat meestal vanzelf over binnen 4 tot 7 dagen.
Na 10 dagen is het weg bij 9 van de 10 mensen.
Duurt de diarree langer? Dan is de kans groter dat het door een parasiet komt.

Als u de adviezen volgt, is de kans het grootst dat het weggaat. En dat u geen anderen besmet.
Blijf vaak uw handen wassen. Nadat u naar de wc bent geweest. En voor het eten of koken.

Blijf letten op klachten die kunnen betekenen dat u uitdroogt.
Denkt u dat u uitdroogt? Bel dan meteen uw huisarts of de huisartsenpost. Bij uitdroging is snel een behandeling nodig.

Hoe voorkomen?

Hoe kan ik diarree voorkomen?

Voorkom dat u weer diarree krijgt.

  • Ga veilig om met voedsel:
    • Bewaar resten van uw maaltijd altijd in de koelkast. Niet langer dan 2 dagen.
    • Resten van afhaalmaaltijden kunt u beter niet bewaren.
    • Neem elke dag een schone vaatdoek.
    • Gebruik alleen schone messen en snijplanken.
    • Gebruik aparte messen en snijplanken voor rauw vlees.
    • Lees meer adviezen om diarree door bedorven voedsel te voorkomen.
  • Was regelmatig uw handen met water en zeep. Droog ze ook goed af.
    Was en droog elke keer als u naar de wc bent geweest. En voor en na het koken. Vooral na het aanraken van rauw vlees.
    Droog na het wassen uw handen goed af met een schone handdoek of papieren doekjes. Gooi de doekjes meteen weg.
  • Gaat u op reis? Lees over hoe u de kans op diarree kleiner maakt. Of vraag het uw huisarts of GGD.
    Dat is vooral belangrijk in warme landen. Of landen waar de hygiëne minder is.
    U heeft dan meer kans op diarree. Bijvoorbeeld via bedorven water of voedsel. Of via de wc, als er geen stromend water is om uw handen te wassen.
    Kijk ook bij: Ik ga op reis en wil diarree voorkomen.
Wanneer bellen?

Wanneer de huisarts bellen bij diarree?

Spoed: bel direct de huisarts of huisartsenpost als u bij diarree ook 1 of meer van deze klachten heeft:

  • U gaat zich suf voelen.
  • U raakt in de war.
  • U heeft het gevoel dat u gaat flauwvallen.

Bel dezelfde dag met de huisarts of huisartsenpost bij diarree in deze situaties:

  • U heeft langer dan 3 dagen minstens 6 keer per dag poep zo dun als water.
  • U gebruikt plaspillen of medicijnen tegen hoge bloeddruk.
  • U heeft diabetes.
  • U blijft overgeven.
  • U drinkt niet of weinig.
  • U heeft erg veel dorst.
  • U heeft 1 dag niet meer geplast.
  • U heeft de hele tijd buikpijn.
  • Er zit bloed of slijm bij uw poep.
  • De diarree is na een week niet minder geworden.
  • U bent 70 jaar of ouder en u heeft 1 of meer van deze klachten:
    • U heeft 1 dag of langer diarree.
    • U heeft koorts bij uw diarree.
    • U heeft langer dan 8 uur niet geplast.

Bel ook met uw huisarts als u diarree heeft en 1 of meer van deze medicijnen gebruikt:

  • bloedverdunners (antistollingsmiddelen)
  • medicijnen tegen epilepsie
  • medicijn bij een stemmingsstoornis (lithium)
  • medicijn voor uw hart (digoxine)

Heeft u een kind met diarree? Lees dan daar verder.

Meer informatie

Meer informatie over diarree

Wij hebben de tekst over diarree gemaakt met de richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Acute diarree.

Deze tekst is aangepast op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u een tip hoe wij Thuisarts.nl kunnen verbeteren?