Ik heb last van dikke benen door slechte aderen

In het kort

In het kort

  • Slecht werkende aderen kunnen leiden tot vocht in uw benen. 
  • In het begin zijn alleen uw enkels dik, vooral 's avonds.
  • Later kunnen uw benen de hele dag dik blijven, vooral de enkels en onderbenen.
  • Er blijft een 'putje' in uw been staan als u op de huid drukt.
  • Zwachtelen en meer bewegen zijn de belangrijkste maatregelen.
  • Als de zwelling is verdwenen, kunt u elastische kousen gaan dragen.
  • Er zijn geen medicijnen die de werking van de aderen verbeteren.
Beschrijving

Verschijnselen bij dikke benen

Als uw aderen niet meer goed werken krijgt u geleidelijk dikkere benen. In het begin zijn het alleen de enkels die vooral ’s avonds dik zijn.

Als de aderen verder verslechteren, dan blijven uw benen de hele dag dik, vooral uw enkels en onderbenen. Als u met een vinger in de zwelling drukt, blijft er even een ‘putje’ in staan. U krijgt een moe, zwaar of gespannen gevoel in uw benen. Ze kunnen gaan jeuken en doen soms ook pijn. ’s Nachts krijgt u misschien kramp in uw benen.

Bloedvaatjes kunnen langzaam gaan opzwellen en uitgroeien tot spataderen. De huid van uw enkels en onderbenen kan:

  • verkleuren van licht- tot heel donkerbruin, soms dieprood of blauwig;
  • gaan schilferen en er kunnen harde plekken in ontstaan;
  • gemakkelijk beschadigd raken. Dan kan een wond ontstaan die maar heel moeilijk weer dichtgaat. Dit noemen we een open been.
Oorzaken

Hoe ontstaan slechte aderen in uw benen?

Slagaderen brengen het bloed van uw hart naar alle lichaamsdelen. Via aderen stroomt het bloed weer terug naar uw hart. Drie dingen zorgen ervoor dat het bloed uit uw benen terugstroomt naar het hart:

  • de druk van de (kuit)spieren op de aderen; 
  • de spanning in de vaatwand;
  • de kleppen in de aderen. 

Als de wand van de aderen slapper wordt en de kleppen in de aderen niet meer goed sluiten, dan blijft het bloed als het ware in uw benen ‘staan’.

  • De druk in de aderen neemt dan toe. 
  • Daardoor kan er vocht door de aderwand ‘lekken’. 
  • Er komt meer vocht in uw benen en die zwellen daardoor op.
Risicogroepen

Risicogroepen voor dikke benen

Beweging helpt de kuitspieren om het bloed weer uit de benen naar boven te pompen. Als u weinig beweegt, gebeurt dit minder goed. De kans is dan groter dat uw aderen slechter werken.

Als u een keer een stolsel in de aderen heeft gehad (trombose), kan ook dat de terugvoer van bloed belemmeren.

Adviezen

Adviezen bij dikke benen door slechte aderen

De behandeling bestaat uit zwachtelen en regelmatig bewegen. Zo verbetert u de terugstroom van bloed uit de benen naar het hart.   

Zwachtelen

Als er veel vocht in uw benen zit, dan moeten uw benen regelmatig worden ingezwachteld. Meestal doet de wijkverpleging dit. De zwachtels verminderen de zwelling. Ze blijven dag en nacht zitten. Uw been moet in het begin dagelijks, later drie keer per week opnieuw worden gezwachteld. Totdat uw been niet meer dik is.

Elastische kousen

Als uw benen niet meer gezwollen zijn, kunt u elastische steunkousen gaan dragen. Elastische kousen drukken op de aderen en ondersteunen zo de terugstroom van bloed naar het hart. De klachten in uw benen zullen hierdoor verminderen. Ze helpen goed om een open been te voorkomen.

  • De steunkousen moeten nauw om uw benen sluiten en precies passen. Daarom worden ze aangemeten door een deskundige (een bandagist) van een thuiszorgorganisatie. De steunkousen zijn er in een confectie- en in een maatuitvoering. De apotheek kan ze voor u bestellen.
  • Draag ze elke dag, meteen als u opstaat totdat u weer naar bed gaat.  
  • Het aan- en uittrekken van de steunkousen kan lastig zijn. De wijkverpleging zal uitleggen hoe u dit moet doen. Kijk of iemand u in het begin kan helpen.
  • Voor het aan- en uittrekken van de steunkousen hoeft u niet afhankelijk te zijn van anderen. Er zijn handige hulpmiddelen verkrijgbaar bij een thuiszorgwinkel, speciaalzaak of via internet.
  • Op warme dagen kunnen de kousen irritatie of jeuk geven, zeker als de huid van uw benen droog is. Was een droge huid minder vaak met zeep en smeer er voor de nacht een dun laagje vette crème op.
  • De elastische kousen moet u elke zes tot negen maanden vervangen, omdat het elastiek na die tijd te slap wordt.
  • Controleer bij uw zorgverzekeraar hoe het staat met de vergoeding van steunkousen en eventuele hulpmiddelen.

Lopen en bewegen

Zorg dat u regelmatig loopt, oefent en beweegt, vooral als u zwachtels en later de elastische kousen aan heeft. Door uw beenspieren te gebruiken en door de druk van de zwachtels of kousen ‘pompt’ u als het ware het vocht terug naar het hart. Uw klachten, zoals moeheid in de benen, kunnen hierdoor verminderen.

  • Probeer per dag een halfuur extra te bewegen. Ga bijvoorbeeld wandelen of fietsen. Neem de trap in plaats van de lift.
  • Voorkom lang staan of zitten. Als u toch moet staan, sta dan afwisselend op uw ene en andere been. Probeer ieder uur een paar minuten te lopen.
  • U kunt ook oefeningen doen: Ga op uw tenen staan en dan weer op uw hielen, steeds op en neer. Zo oefent u de kuitspieren. Terwijl u zit of ligt, kunt u dezelfde oefening doen door met uw voeten op en neer te bewegen.
  • Als u een staand beroep heeft, bespreek dan of uw werkplek of uw taken aangepast kunnen worden.

De benen hoog leggen

  • Door de benen omhoog te leggen als u zit vermindert de druk in de aderen. Ga bijvoorbeeld dwars op een bank zitten met een kussen onder uw benen, zodat deze hoger liggen dan uw zitvlak. 
  • Doe ook als u gaat liggen een kussen onder uw benen, of zet het voeteneinde van het bed iets omhoog.
Medicijnen

Helpen medicijnen bij dikke benen?

Nee, medicijnen kunnen de werking van de aderen niet verbeteren.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met dikke benen?

Blijf de elastische kousen dragen en regelmatig bewegen. Zo verbetert u de terugstroom van bloed uit uw benen naar het hart.

Heeft of krijgt u moeite met het aan- en uittrekken van de kousen? Vraag of iemand u erbij kan helpen of schakel de wijkverpleging in.

Hulp regelen

Meer informatie over zorg en ondersteuning

Een overzicht van hulpmiddelen voor dagelijkse activiteiten, lopen, fietsen of de persoonlijke verzorging vindt u op Hulpmiddelenwijzer.

Regelhulp.nl biedt u informatie over zorg regelen, mantelzorg en hulp in het dagelijks leven. Regelhulp.nl is een digitale wegwijzer van de overheid.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.