Ik heb een open been

In het kort

In het kort

  • Bij een open been zit er een wond op het onderbeen, meestal aan de voorkant. 
  • De wond geneest langzaam of wordt zelfs groter en dieper.
  • Slechte beenaderen kunnen de oorzaak zijn.
  • Voor een goede wondgenezing is gezonde voeding belangrijk.
  • De behandeling bestaat uit zwachtelen, genoeg lopen en bewegen, de benen hoogleggen en elastische steunkousen.
Beschrijving

Wat is een open been?

Bij een open been zit er een wond op het onderbeen, meestal aan de voorkant.

Het begint als een klein wondje en groeit al gauw tot de grootte van een euro. De wond geneest heel langzaam of niet.

Een open been komt vooral voor bij ouderen.

Verschijnselen

Verschijnselen van een open been

Een open been kan vanzelf ontstaan, zonder duidelijke oorzaak. Opeens zit er een klein wondje op uw scheenbeen. Soms ontstaat zo’n wondje nadat u het onderbeen heeft gestoten.

Normaal geneest een wondje binnen een week. Maar een open been geneest niet of heel langzaam. Zonder behandeling kan de wond gemakkelijk groter en dieper worden.

De wond kan gevoelig zijn. ‘s Nachts voelt u misschien kramp in uw been.

    Oorzaak

    Hoe ontstaat een open been?

    Een open been kan ontstaan als de aderen in uw benen niet meer goed werken. De wand van de aderen wordt slapper en de kleppen in de aderen sluiten niet meer goed. 

    • Het bloed dat uit uw benen weer naar boven moet stromen (terug naar het hart) blijft dan als het ware in uw benen ‘staan’. De druk in de aderen neemt dan toe.
    • Daardoor kan er vocht door de aderwand ‘lekken’. Er komt meer vocht in uw benen en die zwellen dus op. 
    • De huid van uw onderbeen wordt zwakker en jeukt. Op de huid kunnen bruine of harde plekken ontstaan. 
    • Er kan dan gemakkelijk een scheurtje in de huid komen: het been is dan open.

    Sommige mensen hebben meer kans op een open been, bijvoorbeeld door:

    • spataderen;
    • suikerziekte (diabetes mellitus);
    • weinig lichaamsbeweging;
    • vaak en lang stilstaan.
    Adviezen

    Wat kunt u zelf doen bij een open been?

    • Beweeg regelmatig en leef gezond.
    • Sta niet te lang stil, maar ga zitten en leg uw been hoog. Pas als het vocht uit uw onderbeen is verdwenen, kan de wond genezen. 
    • Eet gezond. Voor een goede wondgenezing is gezonde voeding belangrijk.
    • Stop met roken. Roken beschadigt uw bloedvaten, ook de bloedvaten in uw been.
    Behandeling

    Behandeling van een open been

    De wond bij een open been moet regelmatig worden gecontroleerd en behandeld, op de huisartsenpraktijk of eventueel bij u thuis.

    • Dan wordt de wond steeds schoongemaakt en behandeld met zinkolie.
    • Met speciale verbandmiddelen (bijvoorbeeld absorberend verband of hydrocolloïd verband) wordt de wond afgedekt.
    • Daarna moeten uw benen worden ingezwachteld om de zwelling terug te dringen.
    Medicijnen

    Medicijnen bij een open been

    Zo nodig kunt u een pijnstiller gebruiken. Neem maximaal 4 keer per dag 1000 mg paracetamol .

    paracetamol

    Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

    Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

    Bron: Apotheek.nl
    Steunkousen

    Elastische steunkousen bij een open been

    Als de wond is genezen, moet u langdurig elastische steunkousen blijven dragen. Dat voorkomt dat er opnieuw een open been ontstaat. Elastische kousen drukken op de aderen en helpen daardoor (samen met de kuitspieren) het bloed terugstromen naar het hart. Zo wordt voorkomen dat er vocht in de benen blijft zitten (oedeem).

    De steunkousen moeten nauw om uw benen sluiten en precies passen. Daarom worden ze aangemeten door een deskundige (een bandagist) van een thuiszorgorganisatie. De steunkousen zijn er in een confectie- en in een maatuitvoering. De apotheek kan ze voor u bestellen. 

    • Draag ze elke dag, meteen als u opstaat totdat u weer naar bed gaat.  
    • Het aan- en uittrekken van de steunkousen kan lastig zijn. De wijkverpleegkundige zal uitleggen hoe u dit moet doen. Kijk of iemand u in het begin kan helpen.
    • Voor het aan- en uittrekken van de steunkousen hoeft u niet afhankelijk te zijn van anderen. Er zijn handige hulpmiddelen verkrijgbaar bij een thuiszorgwinkel, speciaalzaak of via internet.
    • Op warme dagen kunnen de kousen irritatie of jeuk geven, zeker als de huid van uw benen droog is. Was een droge huid minder vaak met zeep en smeer er voor de nacht een dun laagje vette crème op.
    • De elastische kousen moet u elke zes tot negen maanden vervangen, omdat het elastiek na die tijd te slap wordt.
    • Controleer bij uw zorgverzekeraar hoe het staat met de vergoeding van steunkousen en eventuele hulpmiddelen.
      Zwachtelen

      Zwachtelen van een open been

      Uw onderbeen moet in het begin dagelijks, later drie keer per week worden gezwachteld. Het zwachtelen moet totdat uw been niet meer dik is (enkele weken tot maanden). De zwachtels blijven dag en nacht zitten.

        Lopen en bewegen

        Bewegen en oefenen bij een open been

        Zorg dat u regelmatig loopt, oefent en beweegt, vooral als uw been is ingezwachteld. Door uw beenspieren te gebruiken en door de druk van de zwachtels ‘pompt’ u als het ware het vocht uit uw benen via de aderen terug naar het hart.

        • Probeer per dag een halfuur extra te bewegen. Ga wandelen of fietsen. Neem de trap in plaats van de lift.
        • Blijf niet de hele dag in uw stoel zitten. Kom er minstens ieder uur even uit om een stukje te lopen.
        • U kunt ook oefeningen doen: Ga op uw tenen staan en dan weer op uw hielen, steeds op en neer. Zo oefent u de kuitspieren. Terwijl u zit of ligt, kunt u dezelfde oefening doen door met uw voeten op en neer te bewegen.

        Lukt het u niet om oefeningen te doen of om vaker uit uw stoel te komen? Laat dat aan uw huisarts weten. Op de huisartsenpraktijk bekijken ze dan met u hoe ze u kunnen helpen.

        Hoogleggen

        Benen hoog leggen

        Het is goed om uw benen omhoog te leggen als u zit. Zo voorkomt u dat u weer vocht in uw benen krijgt.

        Zorg dat uw benen hoger liggen dan uw zitvlak. Ga bijvoorbeeld dwars op de bank zitten met een kussen onder uw benen. Doe ook als u gaat liggen een kussen onder uw benen, of zet het voeteneinde van het bed iets omhoog.

          Hoe gaat het verder?

          Hoe gaat het verder met een open been?

          Houd er rekening mee dat het maanden tot een jaar kan duren voordat een open been genezen is.

          Als u veel spataderen heeft, is het soms een optie om deze te opereren. De kans dat een open been terugkomt is dan kleiner.

          Wanneer contact?

          Wanneer contact opnemen bij een open been?

          Neem contact op met de huisartsenpraktijk:

          • als de wond rood, warm en gevoelig wordt (‘gaat steken’);
          • als uw been na het zwachtelen pijn doet en dit niet overgaat als u tien minuten gelopen heeft;
          • als u problemen heeft met het aan- en uittrekken van de kousen;
          • als u ondersteuning nodig heeft bij bewegen, gezonde voeding of stoppen met roken. Misschien kunt u in overleg met een fysiotherapeut meedoen aan een bewegingsprogramma.
            Meer informatie
            Hulp regelen

            Meer informatie over zorg en ondersteuning

            Een overzicht van hulpmiddelen voor dagelijkse activiteiten, lopen, fietsen of de persoonlijke verzorging vindt u op Hulpmiddelenwijzer.

            Regelhulp.nl biedt u informatie over zorg regelen, mantelzorg en hulp in het dagelijks leven. Regelhulp.nl is een digitale wegwijzer van de overheid.

            Laatst herzien op

            Vond u deze informatie nuttig?

            Vond u deze informatie nuttig?
            Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
            Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.