Ik word niet meer beter en ben misselijk of moet overgeven
In het kort
- Als je niet meer beter wordt, kun je misselijk zijn of overgeven door je ziekte. Het kan ook komen door een behandeling die je krijgt.
- Bespreek met je arts of je een behandeling of medicijn kunt krijgen tegen misselijkheid of overgeven.
- Als je overgeeft, is het extra belangrijk om goed te drinken.
- Eet en drink waar je zin in hebt. En waar je niet misselijk van wordt of van moet overgeven.
Wat merk je als je misselijk bent of moet overgeven?
Vaak ben je eerst misselijk en moet je daarna overgeven (braken, spugen).
Maar je kunt ook overgeven zonder dat je misselijk bent.
En je kunt misselijk zijn zonder dat je moet overgeven.
Veel overgeven
Door veel overgeven kun je andere problemen krijgen, zoals:
- Je kunt minder dingen doen, zoals ergens heen gaan of afspreken met vrienden of familie. Daardoor kun je je alleen of bang voelen.
- Misschien merk je dat het ook voor de mensen om je heen zwaar is als jij vaak moet overgeven.
- Je hebt te weinig vocht in je lichaam. Dit heet uitdrogen. Hierdoor kun je flauwvallen of in de war raken. Of je voelt je suf: je reageert dan niet of bijna niet als iemand iets tegen je zegt. Je kunt ook problemen krijgen met bijvoorbeeld je hart en nieren. Lees wat je kunt doen om niet uit te drogen.
- Je bent erg moe. Dat kan door je ziekte komen, maar ook doordat overgeven veel energie kost.
- Je krijgt te weinig eten binnen. Hierdoor gaat je lichaam vet en spieren afbreken om energie te maken, waardoor je afvalt.
Waardoor komt misselijk zijn of overgeven?
Misselijk zijn en overgeven kan door veel verschillende dingen komen, zoals:
Iets in je buik
Misselijk zijn of overgeven kan komen door iets in je buik. Bijvoorbeeld:
- Je darmen zitten dicht of werken niet meer, waardoor eten er niet doorheen kan (ileus).
- Je hebt vocht in je buik (ascites).
- Je hebt kanker of uitzaaiingen van kanker. Bijvoorbeeld in je maag, buikvlies of lever.
Medicijnen of bestraling
Sommige medicijnen kunnen misselijkheid en overgeven als bijwerking hebben. Bijvoorbeeld:
- medicijnen tegen kanker
- medicijnen tegen ontstekingen
- medicijnen tegen bacteriën (antibiotica)
- pijnstillers zoals morfine
Je kunt ook misselijk zijn of overgeven door bestraling van je buik of hersenen. Dit zorgt ervoor dat je hersenen een seintje krijgen waardoor je misselijk wordt of moet overgeven.
Iets anders
Soms komt misselijkheid of overgeven door iets anders, zoals:
- Je hebt te veel calcium in je bloed, bijvoorbeeld door uitzaaiingen van kanker in je botten.
- Je hebt een hoge druk in je hersenen, bijvoorbeeld door kanker of een hersenvlies-ontsteking.
morfine
Morfine is een sterke pijnstiller. Het hoort bij een groep stoffen genaamd opiaten. Deze stoffen lijken allemaal op morfine.
Artsen schrijven het voor bij plotselinge ernstige pijn, zoals pijn na een operatie, ernstige verwonding, pijn na een hartinfarct of koliekpijn. Ook bij langdurige hevige pijn, zoals pijn bij kanker. En bij zorg voor mensen die niet meer beter worden (palliatieve zorg).
Artsen schrijven het soms voor bij ernstige benauwdheid door een hart dat minder goed pompt (hartfalen).
Welke medicijnen helpen tegen misselijk zijn en overgeven?
Soms kun je een medicijn krijgen dat ervoor zorgt dat je minder misselijk bent en minder moet overgeven. Praat met je arts over de voordelen en nadelen van deze medicijnen.
Meestal krijg je metoclopramide . Soms krijg je een ander medicijn.
Je kunt het medicijn ook slikken voordat je klachten krijgt. Slik het medicijn dan elke dag op dezelfde tijd. Wacht niet tot je misselijk bent of moet overgeven.
metoclopramide
Metoclopramide werkt tegen misselijkheid en braken. Verder zorgt metoclopramide ervoor dat voedsel minder lang in uw maag blijft. Daardoor voelt u zich ook minder misselijk.
Artsen schrijven het voor bij misselijkheid en braken en bij migraine. Ook schrijven artsen het soms voor bij hik en een dichtzittende darm (ileus) in de laatste levensfase (palliatieve zorg).
Welke behandelingen zijn er bij misselijk zijn of overgeven?
Er zijn ook behandelingen als je misselijk bent of moet overgeven. Welke behandeling je kunt krijgen, hangt af van waardoor het komt.
Dit zijn voorbeelden van behandelingen:
- Je krijgt een buisje in je darmen. Dit heet een stent. Hierdoor kan eten makkelijker door je darmen.
- Je krijgt een slangetje door je neus naar je maag. Dit heet een maaghevel. Via het slangetje gaan maagsappen naar een zakje buiten je lichaam. Hierdoor word je minder misselijk en hoef je minder over te geven.
- Een diëtist kan je advies geven over eten en drinken waar je minder klachten van krijgt.
- Een psycholoog kan je helpen als je last hebt van angst, spanning, somberheid of een depressie. Lees ook wat je kunt doen om te ontspannen.
Praat over wat jij zelf belangrijk vindt
Vraag je arts wat de voordelen en nadelen van een behandeling zijn. Wat vind jij zelf belangrijk? Wat wil je wel en wat wil je niet?
Je kunt er ook over praten met je partner als je die hebt, en je familie of vrienden. Misschien vind je het prettig om met een geestelijk verzorger te praten. Lees meer over je wensen voor zorg en behandeling.
Andere behandelingen bij misselijk zijn of overgeven
Er is weinig of geen bewijs dat acupunctuur, acupressuur-polsbanden en mindful ademen helpen om minder misselijk te zijn en minder over te geven. Bespreek het met je arts als je dit toch wilt proberen.
Wat kun je zelf doen bij misselijk zijn of overgeven?
Hieronder lees je wat je zelf kunt doen als je misselijk bent of vaak moet overgeven. Bespreek de voordelen en nadelen van deze adviezen met je arts. Vraag of je familie of mantelzorgers je kunnen helpen met de adviezen.
Genoeg drinken
Als je moet overgeven, is het extra belangrijk om goed te drinken. Dat zorgt ervoor dat er genoeg vocht in je lichaam zit en dat je niet uitdroogt.
Vind je het moeilijk om genoeg te drinken? Bespreek het met je arts. Probeer toch steeds kleine beetjes te drinken. Bijvoorbeeld elke 5 of 10 minuten 1 of 2 slokken. Je kunt ook waterijsjes eten of op ijsblokjes zuigen. Dat helpt om meer vocht binnen te krijgen.
Tips over eten en drinken bij misselijkheid of overgeven
Probeer deze tips over eten en drinken als je last hebt van misselijk zijn of overgeven:
Wat je eet en drinkt
- Eet en drink waar je zin in hebt. En waar je niet misselijk van wordt of van moet overgeven.
- Eet dingen waar veel eiwit in zit. Eiwit blijft langer in je maag zitten, waardoor je maag minder snel leeg is. Eiwit zit vooral in vlees, kip, vleesvervangers, vis, kaas, ei, melk, yoghurt, kwark, soja, bonen, linzen en noten.
- Eet geen te warm eten, of eten met veel vet, sterke kruiden of sterke geuren als je daar klachten van krijgt.
- Drink af en toe iets waar prik in zit. Dat zorgt ervoor dat je boeren moet laten, waardoor lucht uit je maag weggaat.
- Probeer of het fijn voelt om stukjes bevroren of gekoeld fruit te eten.
- Drink geen koude dranken als je daar klachten van krijgt.
Hoe en wanneer je eet en drinkt
- Eet op een dag vaak kleine beetjes en tussendoortjes, in plaats van 3 grote maaltijden. Dan zit er steeds een beetje eten in je maag.
- Last van sterke geuren? Zet een raam open tijdens en na het koken. Laat je eten eerst afkoelen. Of probeer koude dingen te eten.
- Eet terwijl je rechtop zit. Blijf na het eten nog 30 tot 45 minuten rechtop zitten.
- Eet op momenten dat je je goed voelt.
- Eet op een rustige plek met frisse lucht.
- Zet overgebleven eten meteen weg als je klaar bent met eten.
Andere tips bij misselijkheid of overgeven
Deze tips kun je ook proberen als je vaak misselijk bent of moet overgeven:
- Poets je tanden wat vaker. Lees meer over hoe je je mond goed verzorgt.
- Draag kleren die los en niet strak zitten.
- Gebruik geen parfums die sterk ruiken. Probeer ervoor te zorgen dat je ook geen andere sterke geuren ruikt.
- Zet een bakje of emmer klaar voor als je moet overgeven.
- Als je hebt overgegeven: gebruik papieren doekjes om je mond te vegen en spoel je mond met water.
Dagboekje bijhouden
Als je veel klachten hebt, kun je een tijdje een dagboekje bijhouden. Daarin zet je 1 of 2 keer per dag hoeveel last je hebt van misselijkheid of overgeven. Geef elke keer een score tussen 0 en 10. Bij 0 heb je geen last. Bij 10 heb je heel erg last van misselijkheid of overgeven, of allebei. Bespreek het dagboekje met je arts.
Wanneer bellen bij misselijk zijn of overgeven als je niet meer beter wordt?
Bel dezelfde dag je arts als je misselijk bent of overgeeft en 1 of meer van deze dingen bij jou zo zijn:
- Je slikt medicijnen tegen misselijkheid en overgeven, maar ze helpen niet of niet genoeg.
- Je hebt weinig of niet geplast.
- Je blijft overgeven, een paar keer per uur.
- Je hebt de hele tijd erge buikpijn.
Spoed: Bel direct je arts of laat iemand anders bellen als je overgeeft en je 1 of meer van deze klachten hebt:
- Je bent in de war.
- Je hebt het gevoel dat je gaat flauwvallen.
- Je voelt je suf: je reageert niet of bijna niet als iemand iets tegen je zegt.
Meer informatie over zorg als je niet meer beter wordt
Op de website over palliatieve zorg vind je meer informatie over zorg als je niet meer beter wordt. Bijvoorbeeld informatie over deze dingen:
Over deze tekst
Artsen en tekstschrijvers van Thuisarts hebben deze informatie gemaakt met de richtlijn voor palliatieve zorg over misselijkheid en braken.
Lees wie de informatie van Thuisarts maakt.
Lees wat een richtlijn is en hoe die wordt gemaakt.
Heeft deze informatie je geholpen?
Laatst gewijzigd: 7 sep 2026