Ik heb uitvalsverschijnselen (verlamde arm of been, scheve mond en/of verward praten)

In het kort

In het kort

  • Uitvalsverschijnselen zijn bijvoorbeeld een verlamde arm, verlamd been, scheve mond en/of verward praten.
  • Krijgt u deze verschijnselen plotseling? Bel dan direct 112, uw huisarts of de huisartsenpost.
  • Noteer de tijd waarop de uitval is begonnen. 
  • Zijn de uitvalsverschijnselen al snel weer helemaal verdwenen? Bel dan toch nog uw huisarts. 
  • Uitvalsverschijnselen kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals een herseninfarct of hersenbloeding. 
  • Bij een herseninfarct of hersenbloeding is snel behandeling nodig om hersenschade zo veel mogelijk te voorkomen.   
Beschrijving

Wat zijn uitvalsverschijnselen?

Bij uitvalsverschijnselen werkt een bepaald deel van uw lichaam plotseling minder goed of helemaal niet. Bijvoorbeeld: 

  • U kunt een arm of een been niet of minder goed bewegen (verlamming).
  • Uw mond staat scheef: één mondhoek hangt naar beneden. 
  • U heeft moeite met praten of slikken. U praat onduidelijk of verward. 
  • U ziet dubbel of een deel van uw gezichtsveld is weg. U ziet bijvoorbeeld alles wat links van u is, niet.

Uitvalsverschijnselen kunnen snel weer over gaan, lange tijd blijven bestaan of altijd blijven.

Oorzaken

Wat zijn veelvoorkomende oorzaken van uitval?

Uitvalsverschijnselen kunnen ontstaan door problemen in de hersenen, zenuwen of spieren. De meest voorkomende oorzaken zijn: 

TIA, herseninfarct of hersenbloeding (beroerte)
Beroerte is een verzamelnaam van TIA, herseninfarct en hersenbloeding (als nog niet bekend is wat het precies is). Bij een beroerte werkt plotseling een deel van de hersencellen niet meer. Dat geeft plotseling klachten: 

  • een scheve mond
  • verwarde spraak
  • een lamme arm

Andere klachten kunnen zijn: een verlamd been, problemen met het geheugen, problemen met bewegingen maken (coördinatie), draaiduizeligheid, een verwarde indruk maken of een doof gevoel aan één kant van het lichaam.

Migraine aura
Migraine aura is een aanval van minder goed zien, met een vlek in uw beeld. Ook een doof gevoel, tintelingen of minder kracht aan één kant van uw lichaam kunnen bij migraine passen. 

Arteriitis temporalis
Arteriitis temporalis is een ontsteking van een bloedvat aan de zijkant van het hoofd. Klachten zijn hoofdpijn en plotseling slechter zien, dubbel zien of helemaal niet meer zien.

Verstoring van het evenwichtsorgaan
Hierbij bent u een paar dagen lang steeds heel erg draaiduizelig. U bent misselijk en moet overgeven.

Beknelling van een zenuw (hernia in de nek of rug)
Bij een hernia zitten er zenuwen in de nek of rug in de knel. Naast pijn kunt u hierbij uitvalsverschijnselen krijgen. Bijvoorbeeld minder kracht in uw arm of been, of een gevoel alsof uw arm of been slaapt. U kunt ook last hebben van een klapvoet. Het lukt dan niet goed om uw voet op te tillen tijdens het lopen.

Aangezichtsverlamming (Bellse parese)
Bij een aangezichtsverlamming werkt een zenuw die de spieren van uw gezicht bestuurt niet meer. Eén helft van uw gezicht raakt verlamd. Uw mondhoek hangt naar beneden en u kunt uw oog niet dicht doen.

MS
Bij multiple sclerose (MS) werken sommige zenuwen minder goed of niet meer. Een eerste verschijnsel kan zijn dat u met één oog minder goed ziet. Het kan zijn dat u moeite heeft om uw arm of been te gebruiken en/of tintelingen voelt.

Lyme
Bij de ziekte van Lyme (tekenbeetziekte) kunt u een tijd (weken tot maanden) na een tekenbeet uitvalsverschijnselen krijgen, zoals minder kracht of een doof en tintelend gevoel in uw arm, been of romp. En één kant van uw gezicht kan verlamd raken.

Conversiestoornis
Bij een conversiestoornis schakelen uw hersenen de werking van een lichaamsdeel tijdelijk uit. Dit is vaak een reactie op hevige stress, angst of woede. U kunt dan uw armen of benen niet meer bewegen. Of u kunt problemen krijgen met praten, zien of horen.

Epilepsie
Bij epilepsie ontstaan aanvallen (insulten) waarbij u bijvoorbeeld even niet aanspreekbaar bent of voor u uit staart. Of u raakt bewusteloos, verstijft, valt en gaat met armen en benen schokken. Vóór een aanval kunt u vreemde tintelingen krijgen. Na een aanval kan er sprake zijn van een tijdelijke verlamming.

Een gezwel in de hersenen (hersentumor)
Een minder vaak voorkomende oorzaak van uitvalsverschijnselen is een hersentumor.

Wanneer contact?

Wat moet ik doen bij uitvalsverschijnselen?

Ontstaan de uitvalsverschijnselen van het ene op het andere moment?

  • Bel dan direct 112, de huisarts of huisartsenpost.
    Bij een herseninfarct of hersenbloeding is snel behandeling nodig om hersenschade zo veel mogelijk te voorkomen.

Ontstaan de uitvalsverschijnselen langzamer?

  • Bel de huisarts. 
    Ook als u twijfelt of het wel uitval is.
    En ook als de verschijnselen na enkele minuten overgaan. Een snelle beoordeling is dan belangrijk. Als de huisarts denkt dat u een TIA heeft gehad, stuurt hij u door naar het ziekenhuis voor verder onderzoek en behandeling.

Belangrijk:

  • Noteer de tijd waarop de uitvalsverschijnselen zijn begonnen.
    Die tijd is namelijk belangrijk voor het kiezen van de beste behandeling als het een beroerte is. 
  • Eet of drink niets totdat een arts u heeft onderzocht.
Meer informatie

Meer informatie over beroerte

Wilt u meer weten over beroerte dan kunt u aanvullende betrouwbare informatie vinden op de website van:

De informatie over beroerte (CVA) is gebaseerd op:

  • De wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Beroerte
  • De medisch specialistische richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie, Herseninfarct en hersenbloeding
  • Zorgstandaard CVA/TIA, Kennisnetwerk CVA Nederland
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.