Ik wil weten hoe je een beroerte herkent

herseninfarct
hersenbloeding
TIA
CVA
-

In het kort

  • Bij een beroerte is een bloedvat in je hersenen dicht of kapot.
  • Daardoor kun je opeens klachten krijgen. Bijvoorbeeld: 
    • Je kunt je arm of been niet goed of helemaal niet bewegen.
    • Je mond hangt scheef.
    • Je kunt minder goed zien, praten of slikken.
  • Heb je 1 of meer van deze klachten of de klachten die hieronder staan? Bel dan direct 112, je huisarts of de huisartsen-spoedpost.

Wanneer bellen als je denkt aan een beroerte?

Bel direct 112, je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je opeens 1 of meer van deze klachten hebt. Of als je dit bij iemand anders merkt:

  • Je kunt je arm minder goed optillen of gebruiken.
    Het lukt je bijvoorbeeld minder goed om iets vast te pakken.
  • Je kunt je been minder goed optillen of gebruiken.
    Je zakt bijvoorbeeld door je been als je loopt.
  • Je mond hangt scheef. Dit zie je in de spiegel.
  • Je kunt minder goed slikken.
  • Je kunt minder goed praten.
    Je komt bijvoorbeeld minder goed op woorden, zegt rare dingen of praat onduidelijk.
  • Je kunt minder goed zien.
    Je ziet bijvoorbeeld dubbel. Of je ziet een zwarte vlek.
  • Je bent erg duizelig.
    Alles draait steeds om je heen. Je kunt daardoor slingeren als je loopt.
  • Je hebt erge hoofdpijn.
  • Je bent in de war.
    Soms merk je dat zelf niet, maar mensen om je heen wel.
  • Je hebt minder gevoel of een ander gevoel in je gezicht, arm of been.

Bel ook als je twijfelt wat voor klachten je hebt.
En als je wakker bent geworden met 1 of meer van deze klachten.

Belangrijk:

  • Schrijf op hoe laat je klachten begonnen.
    Als je klachten komen door een beroerte, is die tijd belangrijk om de beste behandeling te kiezen.
  • Eet of drink niets totdat een arts je heeft onderzocht.

Hoe herken je een beroerte bij iemand anders?

Wil je weten hoe je een beroerte bij iemand anders kunt herkennen? Er zijn 3 dingen die je snel kunt controleren:

Mond

Vraag de ander om breed te lachen of de tanden te laten zien. Hangt de mond scheef? Dat kan komen door een beroerte.

Spraak

Vraag de ander om een paar zinnen te zeggen. Praat de ander warrig of onduidelijk? Kan die niet goed op woorden komen? Of zegt die rare dingen? Dat kan komen door een beroerte.

Arm

Vraag de ander om beide armen naar voren te strekken met de binnenkant van de handen naar boven. Zakt een arm naar beneden? Dat kan komen door een beroerte.

Je kunt deze test onthouden met een geheugensteuntje: mond, spraak, arm: beroerte-alarm!

In het Engels heet deze test de FAST-test.

Andere symptomen van een beroerte

Let op: niet iedereen met een beroerte heeft deze 3 klachten. Bij een beroerte kan iemand ook 1 of meer van deze klachten hebben:

  • een been minder goed kunnen optillen of gebruiken
  • minder goed kunnen slikken
  • minder goed kunnen zien
  • erg duizelig zijn
  • erge hoofdpijn
  • in de war zijn
  • minder of een ander gevoel in het gezicht, een arm of been

Denk je dat iemand een beroerte heeft of twijfel je? Bel direct 112, de huisarts of de huisartsen-spoedpost.

Wat is een beroerte?

Bij een beroerte is een bloedvat in je hersenen dicht of kapot. Hierdoor werkt een deel van je hersenen opeens niet meer goed.

Je krijgt dan opeens 1 of meer klachten. De plek van de beroerte in je hersenen bepaalt welke klachten je krijgt. Elk deel van de hersenen heeft namelijk zijn eigen taken. Artsen noemen deze klachten uitvalsverschijnselen.

Een andere naam voor een beroerte is een cerebrovasculair accident (CVA).

Welke 3 soorten beroerte zijn er?

Er zijn 3 soorten beroerte: een TIA, een herseninfarct en een hersenbloeding.

TIA

Bij een TIA is een bloedvat in je hersenen even dicht. Een deel van je hersenen krijgt daardoor tijdelijk te weinig zuurstof en werkt niet goed. Je krijgt opeens klachten die vanzelf helemaal overgaan.

Herseninfarct

Bij een herseninfarct blijft een bloedvat in je hersenen dicht. Een deel van je hersenen krijgt daardoor te weinig zuurstof en werkt niet goed. Je krijgt opeens klachten die niet vanzelf overgaan.

Hersenbloeding

Bij een hersenbloeding scheurt een bloedvat in je hersenen en stroomt er bloed uit. Dit bloed drukt op een deel van je hersenen. Hierdoor werkt dit deel van je hersenen niet goed. Je krijgt opeens klachten die niet vanzelf overgaan.

Soms noemen artsen andere bloedingen in het hoofd ook een beroerte. Bijvoorbeeld een aneurysma.

Wat zijn de oorzaken van een TIA en herseninfarct?

Bij een TIA of herseninfarct is een bloedvat in je hersenen dicht. Dit kan door deze dingen komen:

  • Een bloedprop gaat vanuit je hart naar je hersenen en sluit daar een bloedvat af.
    Dit komt bijvoorbeeld door een onregelmatige hartslag (boezem-fibrilleren) of problemen met je hartkleppen.
  • Een slagader in je hersenen gaat dicht door slagader-verkalking. Of een slagader die het bloed naar je hersenen brengt gaat dicht door slagader-verkalking.
    Bij slagader-verkalking is de binnenkant van je slagaders beschadigd. Je slagaders worden dan smaller en kunnen helemaal dichtgaan.

Grotere kans op een TIA of herseninfarct

Deze dingen geven een grotere kans op een TIA of herseninfarct:

  • hoge bloeddruk
  • hoog cholesterol
  • diabetes (suikerziekte)
  • een hartaanval gehad
  • migraine met aura
  • sommige behandelingen met hormonen, zoals de pil of behandelingen tegen klachten door de overgang
  • roken
  • veel alcohol drinken
  • te zwaar zijn (overgewicht)

Wat zijn de oorzaken van een hersenbloeding?

Een hersenbloeding heeft andere oorzaken dan een TIA of herseninfarct. Het komt meestal doordat bloedvaten in je hersenen minder sterk zijn geworden. Daardoor kunnen ze sneller kapotgaan. Dat kan bijvoorbeeld komen door een hoge bloeddruk. Of door een ziekte waarbij je te veel eiwitten in de bloedvaten in je hersenen hebt.

Grotere kans op een hersenbloeding

Deze dingen geven ook een grotere kans op een hersenbloeding:

  • diabetes (suikerziekte)
  • sommige bloedverdunners, zoals DOAC's of cumarines
  • problemen met je bloed, zoals een ziekte waardoor een bloeding niet goed stopt
  • roken
  • veel alcohol drinken
  • drugs gebruiken, zoals amfetamine of cocaïne

Meer informatie over beroerte

Op deze websites vind je meer informatie over een beroerte:

Over deze tekst

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 7 sep 2026