Ik verzorg een oudere met een blaasontsteking

In het kort

In het kort

  • Verschijnselen van blaasontsteking bij ouderen zijn bijvoorbeeld pijn bij het plassen, vaak plassen, pijn in de onderbuik of rug en urineverlies.
  • Ouderen hebben soms ook vagere klachten, zoals koorts en koude rillingen, misselijkheid, braken, verwardheid en sufheid.
  • Een blaasontsteking kan bij ouderen ernstige problemen veroorzaken, zoals een delier (ernstige verwardheid) en sepsis (heftige reactie op de ontsteking).
  • Zorg dat uw naaste genoeg drinkt en genoeg eet.
  • Zorg dat uw naaste geregeld naar het toilet kan.
  • Neem direct contact op met de huisarts:
Beschrijving

Blaasontsteking bij ouderen

Bij een blaasontsteking is het slijmvlies van de blaas ontstoken door bacteriën. Blaasontsteking komt vaak voor bij ouderen die verzorging nodig hebben, zoals ouderen met dementie. Ouderen met een slangetje in de blaas (katheter) hebben er ook vaak last van.

Door een blaasontsteking kan ook een deel van de nier ontstoken raken (nierbekkenontsteking). De ontsteking kan in één of allebei de nieren zitten.

Een blaasontsteking is niet besmettelijk.

Blaas- en nierbekkenontsteking noemen artsen urineweginfecties.

Verschijnselen

Verschijnselen van blaasontsteking bij ouderen

Klachten bij een blaasontsteking zijn pijn bij het plassen, vaker kleine beetjes plassen en pijn in de rug of onderbuik. Bij ouderen zijn deze klachten er vaak niet. Een blaasontsteking bij ouderen kan verschijnselen geven als:

  • koorts en koude rillingen
  • misselijkheid en braken
  • verwardheid en sufheid
  • minder eetlust
  • vermoeidheid
  • de plas niet meer kunnen ophouden (incontinentie). Incontinentie kan ook ineens erger zijn.

Bloed in de urine of vies ruikende urine komt niet altijd door een blaasontsteking.

Oorzaken

Hoe ontstaat een blaasontsteking bij ouderen?

Een blaasontsteking wordt door bacteriën veroorzaakt. Bacteriën komen via de plasbuis in de blaas. Ze hechten zich aan de blaaswand en die gaat ontsteken.

Vrouwen krijgen makkelijker blaasontsteking dan mannen. Dat komt doordat vrouwen een kortere plasbuis hebben die dichter bij de anus uitkomt.

Ouderen hebben bijvoorbeeld meer kans op een blaasontsteking door:

  • Afhankelijkheid van anderen voor verzorging. Bijvoorbeeld in een rolstoel zitten of veel in bed liggen.
  • Verlies van ontlasting (ontlastingsincontinentie).
  • Ziektes, zoals kanker, dementie en diabetes.
  • Een dunnere vaginawand bij oudere vrouwen en een vergrote prostaat bij oudere mannen.
Kan het kwaad?

Problemen door blaasontsteking bij ouderen

Blaasontsteking kan bij ouderen grote gevolgen hebben:

  • bedlegerigheid. Daardoor gaat de gezondheid sneller achteruit.
  • delier. Iemand raakt dan erg verward. Een delier kan na een paar dagen over zijn. Het kan ook langer duren. Soms blijft iemand verward of vergeetachtig.
  • een heftige reactie op de bacteriën (sepsis). Iemand is dan heel ziek en kan zelfs overlijden. Bij ouderen komt dit meestal doordat een blaasontsteking een nierbekkenontsteking is geworden.
Adviezen

Adviezen voor het verzorgen van ouderen met een blaasontsteking

  • Zorg dat uw naaste genoeg drinkt en goed eet.
  • Zorg dat iemand geregeld naar het toilet kan en daar de tijd voor neemt.
  • Geef de antibiotica op tijd.
  • Probeer een delier vroeg te herkennen. Neem bij verschijnselen van een delier contact op met de huisarts. Bijvoorbeeld als uw naaste in de war is, bang of stil.
  • Neem bij verschijnselen van een sepsis direct contact op met de arts. Zoals:
    • koorts of juist een temperatuur onder 36,5 graden
    • een snelle ademhaling
    • een snelle hartslag
  • Voorkom doorliggen (decubitus). Dit zijn wonden die ontstaan als iemand lang in dezelfde houding ligt of zit.
    • Zorg dat uw naaste regelmatig van houding verandert.
    • Voorkom dat hij/zij onderuitzakt of schuift.
    • Gebruik een speciaal zitkussen of matras.
    • Verzorg de huid goed en controleer de huid elke dag.
Behandeling

Behandeling van een blaasontsteking bij ouderen

Bij een blaasontsteking krijgt uw naaste antibiotica. Het aantal dagen is afhankelijk van de ernst van de blaasontsteking.

Ouderen die geen tabletten kunnen innemen, krijgen een drankje met antibiotica. Lukt dat ook niet, bijvoorbeeld door problemen met slikken of dementie? Neem dan contact op met de arts. U overlegt dan wat de beste oplossing is.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met een blaasontsteking bij ouderen?

Meestal zijn de klachten binnen een week over. Het is dan niet nodig om de urine weer te onderzoeken.

Gaat het na 2 of 3 dagen niet beter? Of worden de verschijnselen erger? Dan kan de urine nog een keer onderzocht worden met een urinekweek. Uit de kweek blijkt hoeveel bacteriën er in de urine zitten en welke soort. Het duurt enkele dagen voordat de uitslag van dit onderzoek bekend is. De arts past de behandeling zo nodig al eerder aan.

De blaasontsteking kan ook terugkomen. Soms is dan extra onderzoek nodig naar de oorzaak. Het kan bijvoorbeeld zijn dat iemand nierstenen heeft.

Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen met de huisarts bij een oudere met blaasontsteking?

Neem direct contact op met de huisarts:

Meer informatie

Meer informatie over blaasontsteking bij ouderen

De informatie over blaasontsteking bij ouderen is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn Urineweginfecties bij ouderen.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.