Ik heb psychische klachten (informatie voor ouderen)

In het kort

In het kort

  • Psychische klachten komen veel voor, ook bij ouderen. 
  • Psychische klachten horen niet bij het ouder worden.
  • Bij psychische klachten voelt u zich bijvoorbeeld somber, verward, angstig of gespannen.
  • Veel bewegen en een goede dagstructuur helpen om zulke klachten te verminderen.
  • Misschien heeft u ook lichamelijke klachten of levensvragen. Zorgverleners besteden hier in uw behandeling aandacht aan.
  • Veelgebruikte behandelingen bij ouderen zijn life-review therapie en cognitieve gedragstherapie.
  • Krijgt u medicijnen tegen de psychische klachten? Vraag uw arts of deze medicijnen samengaan met uw andere medicijnen.
Wat is het

Wat zijn psychische klachten?

Psychische klachten hebben te maken met gevoelens, gedachten en gedrag. U voelt zich bijvoorbeeld somber, gespannen, eenzaam of moe. U maakt zich misschien veel zorgen, denkt steeds aan angstige situaties, drinkt misschien te vaak alcohol of bent snel geïrriteerd. U kunt zich moeilijk concentreren, bent verward of slaapt slecht.

U kunt er ook lichamelijke klachten bij hebben, zoals hoofdpijn, hartkloppingen, nekpijn of maagklachten.

Door de psychische klachten kunt u uw dagelijkse dingen minder goed doen, of helemaal niet meer. Het lukt u bijvoorbeeld minder goed om uw huishouden of werkzaamheden nog te doen.

Misschien denkt u dat zulke klachten erbij horen als je ouder wordt. Maar dat is niet zo. Het is belangrijk om er iets aan te doen of er hulp voor te zoeken. Uw klachten kunnen dan verminderen of verdwijnen. 

Klachten

Wat is er anders bij psychische klachten op oudere leeftijd?

Als oudere heeft u een grotere kans dat u meer klachten tegelijk heeft. Bijvoorbeeld psychische klachten en ook een lichamelijke ziekte, zoals suikerziekte, hart- en vaatziekten of reuma. Ook kunt u te maken hebben met:

  • een slechter gehoor of slechter zien;
  • een slechter geheugen;
  • lichamelijke klachten, zoals gewrichtspijn, pijn in de rug, slecht ter been zijn;
  • verlies. Bijvoorbeeld het verlies van dierbaren, het verlies van gezondheid, van werk of van zelfstandigheid;
  • levensvragen. Bijvoorbeeld over de zin van het leven, de dood en bijvoorbeeld de vraag: ‘Doe ik er nog wel toe’? Het zijn vragen die veel ouderen hebben.

Hulpverleners besteden hier in uw behandeling aandacht aan, door er bijvoorbeeld over te praten met u. Ze houden er ook rekening mee bij het voorschrijven van medicijnen.

Het kan zijn dat u wel een oudere bent, maar dat u helemaal geen last heeft van één van deze zaken. Uw behandeling van psychische klachten is dan hetzelfde als de behandeling van andere, jongere volwassenen.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Adviezen

Wat kan ik zelf doen aan mijn psychische klachten?

U kunt veel zelf doen om u beter te gaan voelen, bijvoorbeeld:

  • Structuur in uw dag
    Probeer zoveel mogelijk regelmaat in uw leven te houden:
    • Probeer steeds op dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan.
    • Sta op tijd op en kleed u aan.
    • Eet 3 keer per dag op vaste tijden.
       
  • Bewegen
    Zorg dagelijks voor minimaal een half uur lichaamsbeweging. Ga bijvoorbeeld een half uur wandelen, fietsen, zwemmen of tuinieren. 
     
  • Blijf in contact met anderen
    Misschien ziet u er tegenop om bij vrienden of familie langs te gaan. Probeer het toch te doen. Vaak bent u achteraf blij dat u geweest bent. Het kan ook helpen om uw zorgen af en toe te delen met familie of vrienden.
     
  • Bedenk prettige activiteiten
    Zorg voor afleiding en ontspanning door dingen te doen die u leuk vindt. Zonder doel of nut, maar gewoon omdat u er op dat moment zin in heeft.
     
  • Geen alcohol en drugs
    Alcohol en drugs kunnen psychische problemen veroorzaken en ze ook verergeren. 
     
  • Schrijven
    Piekert u veel? Schrijf dan iedere dag op waar u over piekert. Dat helpt om uw gevoelens te begrijpen en oplossingen te vinden. Na het schrijven kan het fijn zijn om even te ontspannen. Maak een wandeling of pak de fiets. Frisse lucht helpt. 
     
  • Manier van denken
    U kunt proberen om uw manier van denken te veranderen. Uw manier van denken heeft invloed op hoe u zich voelt.
     
    • Als u vaak negatief denkt, zult u zich somberder of angstiger voelen. U gaat zich dan ook zo gedragen. U vermijdt bijvoorbeeld dingen waar u bang voor bent.
    • Iemand met positieve gedachten zal zich lekkerder voelen en meer doen en durven. Probeert u dus om positief te denken. Denk aan de dingen die goed gaan.

      Een therapie die daarbij kan helpen is cognitieve gedragstherapie. Doordat u anders leert denken, verandert ook uw gevoel en uw gedrag. U kunt deze therapie ook heel goed in een online cursus doen. Het is bewezen dat zo’n  cursus somberheid, depressieve klachten en angst vermindert.
  • Ontspanningsoefeningen en mindfulness
    Met ontspanningsoefeningen en mindfulness leert u ontspannen.
     
  • Online cursus
    Op internet staan cursussen die u kunnen helpen. U vindt ze via mentaalvitaal.nl
     
  • Cursus met een groep
    Kijk eens of er bij u in de buurt groepscursussen zijn. Het kan helpen om met mensen te praten die dezelfde problemen hebben. Zij begrijpen goed wat u doormaakt.

 

Behandeling

Welke hulp is er voor psychische klachten op oudere leeftijd?

Soms komt u er zelf niet uit en heeft u hulp nodig, bijvoorbeeld van uw huisarts, de praktijkondersteuner GGz van uw huisarts of van een psycholoog. Het type behandeling hangt af van uw voorkeur en uw klachten, zoals somberheid, angst of depressie.

Een behandeling die bij ouderen vaak wordt gebruikt is life review therapie: 

  • In life review therapie maakt u gebruik van uw eigen levensverhaal. Door terug te kijken op uw leven, krijgt u inzicht in uw leven. U ontdekt waar u kracht, plezier en troost uit haalt. U ervaart wat de zin en betekenis van uw leven is. Dit helpt u om te kijken wat u nog graag wilt doen.

Behandelingen die ook goed werken bij ouderen met angst en depressie zijn:

  • Oplossingsgerichte therapie, waarbij u vooral zoekt naar oplossingen, in plaats van u te richten op problemen.
  • Cognitieve gedragstherapie, waarbij u leert om anders te denken, waardoor u uw gevoel en gedrag beïnvloedt.
Zorgverleners

Zorgverleners voor ouderen met psychische klachten

Uiteraard zijn er voor u als oudere dezelfde hulpverleners als voor iedere andere volwassene:

  • uw huisarts;
  • de PraktijkOndersteuner Huisarts GGZ;
  • een psycholoog;
  • een psychotherapeut;
  • een psychiater;
  • een sociaal psychiatrisch verpleegkundige;
  • een verslavingsarts.

Naast deze behandelaars zijn er nog twee hulpverleners speciaal voor ouderen:

  • de specialist ouderengeneeskunde
  • de klinisch geriater.

Beide behandelaars onderzoeken en behandelen ouderen met ingewikkelde klachten op lichamelijk, psychisch of sociaal gebied. Vaak werkt een specialist ouderengeneeskunde in een verpleeghuis en een klinisch geriater in een ziekenhuis. Uw huisarts kan deze specialisten om advies vragen over uw klachten.

Hulp van uw naasten
Voor u kan het extra belangrijk zijn dat uw naasten u ondersteunen bij uw behandeling. Bijvoorbeeld uw partner of uw kinderen. |
Uw behandelaar kan ook aan uw naasten uitleggen wat uw psychische klachten zijn. Uw naasten begrijpen u dan beter en kunnen u tijdens uw behandeling beter bijstaan. Soms vraagt de behandelaar ook aan uw naasten hoe zij vinden dat het met u gaat. Alleen als u dat zelf goed vindt natuurlijk. U kunt zelf kiezen wie u bij uw behandeling betrekt.

Medicijnen

Medicijnen bij psychische klachten op oudere leeftijd

Gaat u medicijnen gebruiken voor uw psychische klachten? Dan zijn er een aantal dingen om rekening mee te houden:

U gebruikt ook andere medicijnen 
Geef dan een overzicht van uw medicijnen aan uw arts. Uw arts kijkt dan of het medicijn voor de psychische klachten wel goed samengaat met uw andere medicijnen.

Andere dosering dan bij jongeren
Bij het ouder worden verandert uw lichaam. Uw spieren worden minder en het vocht in uw lichaam wordt minder. De kans op een lichamelijke ziekte is groter. Door de veranderingen kunt u een andere hoeveelheid nodig hebben van medicijnen dan een jongere volwassene. Ook kunnen de veranderingen u gevoeliger maken voor bijwerkingen.

Mogelijk heeft u slechte ervaringen in het verleden
Heeft u in het verleden medicijnen geslikt voor psychische klachten? Dan kan het zijn dat u misschien wat huiverig bent om nu weer medicijnen te nemen. Vroeger kregen mensen vaak een grotere hoeveelheid medicijnen. Daardoor kwamen bijwerkingen meer voor. Tegenwoordig zijn de doseringen lager, zodat de kans op bijwerkingen minder is.

Meer informatie

Waar vind ik meer informatie over psychische klachten bij ouderen?

Meer informatie over psychische klachten vindt u op:

Deze informatie over psychische zorg van ouderen is gebaseerd op:

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.