Ik heb pijn onder in mijn rug

In het kort

In het kort

  • Pijn onder in de rug kan er opeens zijn of langzaam komen.
  • Zorg dat u veel blijft bewegen, ook als u pijn heeft.
  • Zit niet te lang stil in dezelfde houding.
  • Sporten is ook goed, zoals zwemmen, fietsen of wandelen.
  • Sommige mensen vinden het fijn om oefeningen te doen.
  • De klachten worden meestal binnen een maand minder.
Wanneer bellen

Wanneer bel ik mijn huisarts bij pijn onder in mijn rug?

Spoed: Bel direct uw huisarts of de huisartsenpost als u ook 1 of meer van deze klachten heeft:

  • U bent duizelig en u zweet. U heeft het gevoel dat u kunt flauwvallen.
  • U kunt niet meer plassen, terwijl u wel nodig moet.
  • U kunt uw plas of poep niet meer ophouden.
  • U heeft geen gevoel bij uw penis of vagina en anus (poepgat).
  • U heeft plotseling minder kracht in uw been. Op uw tenen of hielen staan lukt niet.

Bel uw huisarts of maak een afspraak (op werkdagen):

  • als u pijn in de rug heeft na een val
  • als u de laatste 2 weken een operatie of prik heeft gehad in uw rug
  • als u kanker heeft (gehad)
  • als de klachten na 1 maand nog niet minder zijn geworden
Films

Films

Wat merk ik

Wat merk ik bij pijn onder in de rug?

Pijn onder in de rug komt veel voor. Het kan opeens beginnen of langzaam steeds iets erger worden.

  • Vaak is het een zeurende pijn. De pijn kan ook heel heftig zijn.
  • Bepaalde houdingen of bewegingen geven vaak (veel) meer pijn. Soms lukt bewegen bijna niet door de pijn.
  • Als u stil heeft gezeten, kan uw rug stijf voelen.
  • Soms voelt u de pijn ook in 1 of 2 bovenbenen. Dit werd vroeger ischias genoemd.

Bij deze pijn onder in de rug lijkt het er niet op dat de oorzaak een hernia, afwijking of schade is. We noemen het daarom gewone rugpijn.

Gewone rugpijn gaat vanzelf over.

Oorzaken

Waardoor komt pijn onder in de rug?

Het is niet duidelijk hoe pijn onder in de rug precies ontstaat. Artsen denken dat de spieren, banden en botten onder in de rug tijdelijk niet goed samenwerken.

De kans op pijn onder in de rug is groter bij:

  • overgewicht
  • veel stress
  • zwaar lichamelijk werk
  • lang autorijden
  • veel tillen
  • de rug veel draaien en buigen
Foto of scan?

Is een röntgenfoto of scan nodig bij pijn onder in de rug?

Een röntgenfoto of scan (CT, MRI) is niet zinvol bij gewone rugpijn. Artsen raden het af:

  • Een röntgenfoto of scan geeft geen informatie waar de artsen iets aan hebben.
    Bij veel mensen is er wel iets geks te zien op een foto of scan van de rug. Ook bij mensen die nooit pijn in de rug hebben. Iets geks op een foto of scan heeft bijna nooit iets te maken met de pijn onder in de rug.
  • Het advies van de arts is hetzelfde als er wel of niet iets te zien is op een foto of scan. Het advies is altijd: blijven bewegen.
  • Door een foto of scan gaat uw pijn niet sneller over.
  • Een röntgenfoto of scan kan ook nadelen hebben:
    • U kunt ongerust of onzeker worden als er iets geks wordt gezien op een foto of scan. Terwijl dat meestal niet nodig is.
    • Soms krijgen mensen door een foto of scan behandelingen die niet nodig zijn.
    • De straling kan schadelijk zijn voor de organen onder in uw buik, zoals uw baarmoeder, blaas of prostaat.
Adviezen

Adviezen bij pijn onder in de rug

Veel bewegen

  • Ga zo veel mogelijk door met wat u normaal elke dag doet. Zoals het huishouden, uw werk en hobby's.
    Zo maakt u de kans kleiner dat uw pijn lange tijd blijft.
  • Zorg dat u veel beweegt. Dat is belangrijk, ook al heeft u veel pijn.
    U kunt met bewegen niets stuk maken in uw rug, ook niet als het veel pijn doet. Bewegen helpt juist om beter te worden.
  • Zit niet te lang stil in dezelfde houding.
    Ga bijvoorbeeld na 15 minuten zitten steeds even staan, een stukje lopen of een oefening doen.
  • Beweeg elke dag ook een halfuur of langer actief.
    Bijvoorbeeld wandelen of fietsen.
  • Sporten zoals zwemmen, fietsen en hardlopen kunnen helpen uw lichaam sterker en soepeler te maken. U wordt er ook fitter van.
  • Ook bij heftige pijn in uw rug is het goed om te blijven sporten.
    Bijvoorbeeld zwemmen of wandelen.

Werk

Komt de pijn door uw werk? Of heeft de pijn gevolgen voor uw werk? Bespreek dit dan met uw werkgever en de bedrijfsarts.

Misschien zijn er aanpassingen mogelijk, bijvoorbeeld door:

  • de hoogte van uw stoel, tafel of computer te veranderen
  • hulpmiddelen te gebruiken
  • taken anders te verdelen

Hoe u het beste kunt zitten

Soort stoel:

  • Kies een stoel met een plat zitvlak en rechte rugleuning.
  • Het liefst met armleuningen. Daarmee kunt u makkelijker opstaan.
  • Zit u aan een bureau? Kies dan een draaistoel, als het kan. Dan kunt u de stoel draaien als u wilt opstaan of iets achter u wilt pakken.

Zitten:

  • Zit met een rechte rug.
  • Span de spieren onder in uw buik een beetje aan.

Opstaan:

  • Zet uw handen op de leuningen.
  • Schuif naar het puntje van uw stoel.
  • Zet één voet recht onder de stoel en de andere voet wat naar voren.
  • Probeer met gestrekte rug op te staan.

Tillen

  • Buig door uw knieën en til met rechte rug.
  • Hou het voorwerp dat u optilt dicht bij uw lichaam. Buig dus uw armen.
  • Til niet te veel tegelijk.
  • Draag geen zware dingen over grote afstanden. Stop regelmatig en zet het voorwerp dan even neer.

In bed liggen

Weet u door de pijn niet hoe u in bed moet liggen? Probeer dan of deze houdingen helpen:

  • Lig op uw rug met een paar kussens onder uw knieën.
  • Lig op uw zij met uw benen half opgetrokken.

Om uit bed te komen:

  • Ga eerst op uw zij liggen.
  • Leg uw onderbenen over de rand van het bed.
  • Zet uw handen onder uw schouders op het matras.
  • Duw uzelf met beide armen omhoog.
  • Om te gaan liggen, doet u hetzelfde in omgekeerde volgorde.

Ga overdag niet in bed liggen. Dan worden uw spieren slapper. Dit kan ervoor zorgen dat uw pijn minder snel weggaat.
Is liggen de minst pijnlijke houding? Dan kunt u de eerste dagen wel een paar uur per dag gaan liggen. Na die eerste dagen gaat u alles weer doen zoals voordat de pijn begon.

Niet draaien en buigen tegelijk

Zorg dat u uw rug niet tegelijk draait én buigt:

  • Als u zit en u wilt iets oprapen dat naast of achter u ligt:
    • Sta eerst op.
    • Draai om.
    • Buig door uw knieën.
  • Als u uit de auto stapt:
    • Zorg dat u op hetzelfde moment uw bovenlichaam en benen naar buiten draait.
    • Zet uw voeten op de grond en zoek steun met uw handen voordat u gaat staan.

Schoenen

Draag het liefst platte schoenen.

Rug warm houden

  • Sommige mensen met rugklachten vinden het prettig om hun rug warm te houden.
  • Ook vertellen mensen met rugklachten dat hun rug stijf of pijnlijk kan worden als die snel koud wordt na sport of zwaar werk. Koud worden kan komen door natte sportkleding of werkkleding die tegen de rug plakt. Als u hier last van heeft, doe dan na sport of zwaar werk snel droge kleding aan.

Stress

Stress kan pijn in de rug erger maken. Probeer beter om te gaan met stress. En kijk hoe u beter kunt ontspannen.

Fysiotherapie

Fysiotherapie heeft geen zin als u nog maar kort rugpijn heeft. De pijn gaat niet sneller weg.

Oefeningen

Welke oefeningen kan ik zelf doen bij pijn onder in mijn rug?

Door oefeningen gaat de pijn in uw rug niet sneller weg. Toch vinden sommige mensen het fijn om oefeningen te doen:

  • Als reactie op de pijn spant uw lichaam bepaalde spieren extra aan. Oefeningen om te rekken kunnen helpen om deze spieren weer te laten ontspannen.
  • U kunt ook oefeningen doen om de spieren in midden van uw lichaam (rug en buik) sterker te maken. Misschien komt de pijn in uw rug dan minder snel terug.

Doe elke oefening 5 tot 10 keer achter elkaar. En doe de oefeningen bijvoorbeeld 1 keer in de ochtend en 1 keer in de avond.

Hieronder staan de oefeningen uitgelegd. U kunt ook de film kijken.

Oefeningen om uw spieren te rekken

Knieën optrekken:

  • Ga op uw rug liggen met gebogen benen en uw voeten plat op de grond. Uw knieën wijzen omhoog.
  • Trek met uw handen 1 knie langzaam naar uw borst.
  • Laat uw knie daar 30 tellen.
  • Breng uw been weer naar beneden.
  • Pak dan de andere knie 30 tellen.

Rug hol maken:

  • Maak uw rug zo hol mogelijk: beweeg uw buik naar voor en uw billen naar achter.
  • Maak uw rug weer recht: beweeg uw buik terug en knijp uw billen een beetje tegen elkaar.
  • U kunt deze oefening doen terwijl u ligt, zit of staat. Of terwijl u op handen en knieën zit.
  • Als u het fijn vindt kunt u:
    • inademen als u een holle rug maakt
    • uitademen als u een rechte rug maakt

Onderkant van de rug draaien:

  • Ga op uw rug liggen met gebogen benen en uw voeten plat op de grond. Uw knieën wijzen omhoog.
  • Beweeg beide knieën langzaam naar links en daarna naar rechts. Zorg wel dat beide schouders op de grond blijven.

Oefeningen om uw spieren sterker te maken

Buikspieren:

  • Ga op uw rug liggen met gebogen benen en uw voeten plat op de grond. Uw knieën wijzen omhoog.
  • Til uw bovenlichaam op en raak met uw vingers uw knieën aan.
  • Hou dit zo lang mogelijk vol.
  • Ontspan daarna 1 minuut en herhaal de oefening.

Rugspieren:

  • Ga op uw buik liggen met gestrekte benen en uw armen gestrekt naar voren.
  • Til uw armen en benen op.
  • Hou dit zo lang mogelijk vol.
  • Ontspan daarna 1 minuut en herhaal de oefening.
Films

Films

Medicijnen

Medicijnen bij pijn onder in de rug

De pijn onder in de rug gaat niet sneller over als u pijnstillers neemt. Soms kunt u door pijnstillers wel weer makkelijker meer bewegen. U kunt proberen of het bij u helpt. Begin altijd met paracetamol. Dit heeft de minste bijwerkingen.

U kunt ook een gel met pijnstiller op uw rug smeren, zoals diclofenac gel of ibuprofen gel. Kijk bij pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac.

Gebruik geen medicijnen die uw spieren slapper maken (benzodiazepines zoals diazepam, temazepam, oxazepam). Ze helpen niet bij pijn onder in de rug en kunnen vervelende bijwerkingen hebben.

diazepam

Diazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen.

Artsen schrijven het voor bij angstgevoelens en gespannenheid, paniekstoornissen, slapeloosheid, alcoholontwenning, spierkrampen, epilepsie en onrust.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.

diclofenac

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten), ziekte van Bechterew en jicht (ontsteking in uw gewricht).

Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (het kraakbeen in uw gewrichten wordt dunner), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.

ibuprofen

Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.

naproxen

Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn. Ook bij ontstekingen van de gewrichten zoals reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij pijnlijke, stijve en versleten gewrichten (artrose), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.

oxazepam

Oxazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen.

Artsen schrijven het voor bij angstgevoelens en gespannenheid, slapeloosheid en alcoholontwenning.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.

temazepam

Temazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend en vermindert angstgevoelens.

Artsen schrijven het voor bij slapeloosheid en tijdens een psychose.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.
Hoe gaat het verder

Hoe gaat het verder met pijn onder in de rug?

Pijn onder in de rug gaat meestal vanzelf over. De pijn wordt meestal binnen 4 weken minder als u veel blijft bewegen.

Is het niet beter geworden na 1 maand? Ga dan naar uw huisarts.

Als u pijn onder in uw rug heeft gehad, is de kans groot dat u het nog een keer krijgt. Meer dan de helft van de mensen krijgt er binnen 1 jaar weer last van.
Ook dan gaat de pijn vaak vanzelf weer over als u blijft bewegen.

Meer informatie
Deze tekst is aangepast op
NHG

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u een tip hoe wij Thuisarts.nl kunnen verbeteren?