Ik krijg een behandeling tegen kanker en wil zo fit mogelijk blijven
In het kort
- Tijdens een behandeling tegen kanker kan bewegen helpen om meer energie te hebben en minder snel moe te zijn.
- Bewegen helpt je ook om beter te ontspannen en minder somber en bang te zijn.
- Krijg je klachten? Bespreek dit dan met je arts of verpleegkundige. Of met een fysiotherapeut voor mensen met kanker.
Waarom fit blijven tijdens de behandeling van kanker?
Krijg je een behandeling tegen kanker? Dan is het goed om zo fit mogelijk te blijven.
Hoe fitter je bent, hoe minder last je kunt hebben van de behandeling. Bijvoorbeeld van de bijwerkingen. Je kunt ook sneller weer sterker worden tussen de behandelingen door. En na de behandelingen. Moet je een operatie krijgen, dan ga je ook fitter die operatie in.
Je fit voelen kan helpen om de dingen te blijven doen die je elke dag doet. Zoals boodschappen doen en koken, of werken. Of andere dingen die jij belangrijk vindt.
Wanneer beweeg je genoeg?
Je beweegt genoeg als je deze dingen doet:
- Beweeg 2,5 uur per week actief, of langer.
Verdeel deze 2,5 uur over meerdere dagen. Je kunt de meeste dingen zo actief maken als je zelf wilt.
Beweeg bijvoorbeeld 5 dagen 30 minuten. Bij actief bewegen gaat je hart sneller kloppen. En je gaat sneller ademhalen. Bijvoorbeeld tijdens stevig wandelen of fietsen. - Maak 2 keer per week je botten en spieren sterker.
Dit kan bijvoorbeeld met oefeningen, krachttraining, traplopen en fitness.
Ben je ouder? Doe dan ook oefeningen voor je evenwicht. - Zit niet te lang stil.
Neem bijvoorbeeld de trap in plaats van de lift. Zit niet langer dan 1 uur achter elkaar. Bijvoorbeeld achter een scherm. Maak een korte wandeling in je lunchpauze. Ga staan bij een vergadering of als je belt.
Lukt dit je niet? Bespreek dan met je arts wat mogelijk is in jouw situatie. Je kunt dit ook bespreken met een fysiotherapeut die veel weet over fit zijn bij kanker (oncologie-fysiotherapeut).
Beweeg je vaker, langer of actiever? Dan is het nog beter voor je gezondheid. Bespreek het wel met je arts als je klachten krijgt.
Wat zijn de voordelen van bewegen als je een behandeling tegen kanker krijgt?
Bewegen heeft veel voordelen.
Lichamelijke voordelen van bewegen
Bewegen heeft bijvoorbeeld deze voordelen voor je lichaam:
- Je krijgt sterkere spieren en botten. Dit gaat sneller als je ook krachttraining doet en oefeningen die je botten sterker maken.
- Je voelt je fitter en hebt meer energie. Je bent minder snel moe.
- Je hebt een kleinere kans om te zwaar te worden (overgewicht).
- Het is beter voor je bloeddruk.
- Je kunt beter slapen.
Psychische voordelen van bewegen
Bewegen heeft ook voordelen voor je geest. Bijvoorbeeld deze voordelen:
- Je kunt beter ontspannen en hebt minder last van stress.
- Je kunt minder somber en bang zijn.
- Je kunt er plezier in hebben. Veel mensen vinden het ook leuk om samen te bewegen of te sporten.
Wat kun je zelf doen als je kanker hebt en fit wilt blijven?
Genoeg bewegen betekent minder zitten en meer staan en lopen. Ga bijvoorbeeld staan als je op je telefoon kijkt. Of ga wandelen als je iemand belt. Ga lopend of op de fiets boodschappen doen in plaats van met de auto.
Bedenk voor jezelf hoe fit en hoe sterk je wilt blijven of worden. Wil je bijvoorbeeld blijven werken? Bespreek met je arts welke problemen je hebt. Samen met de arts kun je een plan maken. Kijk daarbij naar wat je nu kunt en wat je wilt kunnen tijdens en na de behandeling.
Heb je een risico op ziektes van je hart en je bloedvaten? Bespreek dan met je arts hoeveel en hoe zwaar je mag trainen. Bespreek het ook met je arts als je andere ziektes hebt en daarvoor medicijnen gebruikt. Bijvoorbeeld diabetes. Of als je bijvoorbeeld medicijnen tegen bloedarmoede gebruikt.
Wat kun je nog meer doen om zo fit mogelijk te blijven?
Ook gezond leven helpt om fit te worden of te blijven. Met een gezonde leefstijl kun je je fitter voelen. En beter herstellen na de behandeling.
Deze dingen kun je doen om gezond te leven:
- Rook je? Stop daar dan mee.
- Drink geen alcohol.
- Zorg dat je niet verder afvalt of zwaarder wordt. Een diëtist kan je hierbij helpen.
Eten en drinken
Eet gezond. Je lichaam krijgt dan alles binnen wat het nodig heeft. Eet vooral groente en fruit. En volkoren producten zoals volkoren pasta, rijst en brood. Drink elke dag 1,5 of 2 liter water of thee. Dat zijn ongeveer 6 of 8 glazen. Drink geen dranken met suiker.
Eet binnen een half uur na een training extra eiwitten om je spieren te laten herstellen. Bijvoorbeeld vruchtenyoghurt of kwark. Je kunt ook 1 uur voordat je gaat slapen nog een extra portie eiwitten nemen.
Gaat eten moeilijk, dan kun je drinkvoeding krijgen.
Verdeel je energie
Ben je erg moe? Deze tips kunnen helpen:
- Verdeel je activiteiten over de dag en over de week. Plan niet te veel op 1 dag. En plan ook rust in.
- Doe de dingen die jij belangrijk vindt. Jij bepaalt wat goed is voor jezelf, niet andere mensen.
- Vraag hulp van mensen die je goed kent bij dingen die veel energie kosten. Bijvoorbeeld boodschappen doen en koken.
- Probeer beter te slapen. Ga op tijd naar bed. En het liefst elke dag rond dezelfde tijd. Leg je telefoon of tablet een uur voordat je gaat slapen weg.
- Zorg voor genoeg ontspanning. Zoek uit wat jou helpt om te ontspannen. Bijvoorbeeld muziek luisteren of een boek lezen. Of sporten. Bedenk bij die dingen wat jou daarna energie geeft. Probeer dit elke dag te doen.
Wie kan je helpen als je kanker hebt en fit wilt blijven?
Wie jou kan helpen, hangt af van welke behandeling je krijgt. Je kunt bijvoorbeeld hulp krijgen van deze zorgverleners:
- je arts, verpleegkundige of huisarts
- een casemanager
De casemanager is jouw eerste aanspreekpunt en contactpersoon voor de verschillende behandelingen. - een fysiotherapeut die veel weet over fit zijn bij kanker
- een arts die veel weet van bewegen (sportarts)
- een arts die je helpt om dingen te blijven kunnen doen (revalidatie-arts)
- een diëtist
Een diëtist kan je helpen als je veel bent afgevallen door de kanker. Of juist te zwaar bent geworden. - een ergotherapeut
Een ergotherapeut kan je helpen om je energie te leren verdelen. - een praktijkondersteuner of psycholoog
Die kan je helpen als je bang bent, of somber. Of als je je zorgen maakt en met iemand wilt praten.
Mensen om je heen
Je kunt ook mensen die belangrijk voor je zijn vertellen hoe je je voelt. Dit kan helpen om je minder alleen te voelen.
Je kunt ook hulp krijgen bij een Centrum voor leven met en na kanker. Hier kun je ook praten met mensen die hetzelfde meemaken. Op de website van IPSO vind je een centrum bij jou in de buurt.
Trainen tijdens de behandeling
Ook tijdens zware behandelingen is bewegen goed. Neem als het nodig is overdag rust om energie te sparen voor als je gaat bewegen.
Krijg je medicijnen via je bloed? Bijvoorbeeld chemotherapie? In de week dat je de medicijnen krijgt, lukt bewegen misschien minder goed. Verdeel dan de training in kleinere stukjes over de dag. Als dit niet lukt, probeer dan in de weken daarna de training weer op te pakken.
Hoe kun je bewegen als je klachten hebt of minder kunt?
Als je je niet goed voelt, kan het lastig zijn om te gaan bewegen. Je hebt misschien minder kracht of bent snel moe. Probeer dan in ieder geval niet te lang te blijven zitten. Ga bijvoorbeeld staan als je op je telefoon kijkt. Of ga wandelen als je iemand belt. Ga lopend of op de fiets boodschappen doen in plaats van met de auto.
Voel je je weer iets beter? Ga dan weer meer bewegen. Alles wat je doet is beter dan niets. Zo maak je je spieren weer sterker.
Word je duizelig als je beweegt? Of heb je moeite met ademhalen? Neem dan vaker een pauze tijdens het bewegen.
Kanker in je botten
Is de kanker naar je botten gegaan (uitzaaiingen)? Zorg er dan voor dat de training niet te zwaar is voor je botten. Een fysiotherapeut die veel weet over fit zijn bij kanker of een sportarts kan je hierbij helpen.
Wanneer bellen als je kanker hebt en fit wilt blijven?
Zijn er dingen waardoor het je niet lukt om te gaan bewegen? Maak dan een afspraak met je arts of verpleegkundige in het ziekenhuis. Die kan je doorsturen naar een fysiotherapeut die veel weet over fit zijn bij kanker. Of naar een sportarts.
Meer informatie over fit blijven als je kanker hebt
- Over eten, drinken en kanker: voedingenkankerinfo
- Op de website de Fysiotherapeut kun je een fysiotherapeut vinden die veel weet over fit zijn bij kanker (oncologie-fysiotherapeut).
Over deze tekst
Artsen en tekstschrijvers van Thuisarts hebben deze informatie gemaakt met de richtlijn voor artsen over fit worden bij kanker.
Lees wie de informatie van Thuisarts maakt.
Lees wat een richtlijn is en hoe die wordt gemaakt.
Heeft deze informatie je geholpen?
Laatst gewijzigd: 19 okt 2026