Ik slaap slecht

In het kort

In het kort

  • Slecht slapen (slapeloosheid) is bijvoorbeeld: slecht inslapen, lang wakker liggen, te vaak of te vroeg wakker worden.
  • Daardoor bent u overdag moe, slaperig en/of prikkelbaar.
  • Slapeloosheid kan samenhangen met bijvoorbeeld:
    • spanning of zorgen
    • lichamelijke klachten of
    • gewoontes.
  • Voor meer inzicht in de slapeloosheid kunt u een slaapdagboek bijhouden.
  • Aanpassingen in uw leefstijl kunnen helpen om beter te slapen.
Video's

Video's

Normale slaap

Wat is normale slaap?

Slaap is belangrijk voor uw gezondheid. Uw lichaam en geest hebben regelmatig een aantal uren slaap nodig om te herstellen en te ontspannen.

  • Niet iedereen heeft 8 uur slaap nodig. Sommige mensen slapen 6 uur, andere 10 uur per nacht. Jongeren slapen gemiddeld 9 uur.
  • Hoe lang het duurt om in te slapen (vaak 10 tot 20 minuten), verschilt ook per persoon.
  • Af en toe wakker worden is normaal, vooral tegen de ochtend.
  • Vooral oudere mensen slapen korter en minder diep. Dit hoort bij de leeftijd.
  • Ook al ligt u veel wakker, u heeft vaak langer geslapen dan u denkt.
  • Het kan geen kwaad als u af en toe te weinig slaapt.
  • Als u zich overdag redelijk fit voelt, rust u blijkbaar voldoende uit.
Slapeloosheid

Wat is slapeloosheid?

We spreken van slapeloosheid wanneer u meer dan 2 keer per week slecht slaapt en daardoor overdag minder goed functioneert. U kunt last hebben van:

  • slecht inslapen
  • lang wakker liggen
  • te vaak of te vroeg wakker worden

Hierdoor bent u overdag bijvoorbeeld moe, energieloos, slaperig en prikkelbaar. U kunt minder aan en u kunt zich niet goed concentreren. U let minder goed op en kunt minder snel reageren. Houd daar rekening mee. Vooral in het verkeer of bij het bedienen van machines kan dat gevaarlijk zijn.

Oorzaken

Hoe ontstaan slaapproblemen?

Slaapproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben. Meestal spelen er een aantal oorzaken mee.

Oorzaken die veel voorkomen:

  • Spanningen of zorgen. Bijvoorbeeld over uw relatie, de situatie thuis of op uw werk. Die spanningen kunnen onbewust zijn. Door het gepieker kunt u zich niet goed ontspannen.
  • Lichamelijke klachten, zoals pijn, jeuk, benauwdheid, hoesten of 's nachts moeten plassen. Of zuurbranden, hartkloppingen, nachtzweten (opvliegers), kuitkramp of rusteloze benen.
  • Psychische klachten, zoals angst of depressie.

Gewoontes

De volgende gewoontes kunnen het slaapprobleem veroorzaken of ervoor zorgen dat u er last van blijft houden:

  • Verstoring van het dag-en-nachtritme door onregelmatige slaaptijden, zoals bij:
    • vliegreizen (jetlag)
    • ploegendiensten
    • slapen overdag: als u overdag een dutje doet, slaapt u 's nachts minder diep
  • Te vroeg naar bed gaan.
  • Te laat opstaan.
  • Koffie drinken: koffie bevat de opwekkende stof cafeïne. Ook in thee, ice-tea, cola, energiedrank of chocolade zitten stimulerende middelen.
  • Roken: sigaretten bevatten de opwekkende stof nicotine .
  • Gebruik van bepaalde drugs of medicijnen die stimulerend werken of dit als bijwerking kunnen hebben. 
  • Alcohol drinken: hierdoor wordt u 's nachts vaker wakker.
  • 's Avonds laat nog een zware maaltijd nemen: een zware maaltijd drukt nog lang op de maag.
  • 's Avonds voor het slapen gaan op een smartphone, beeldscherm of tablet kijken: het licht hiervan houdt u wakker.  
  • Veel inspanning (autorijden, vergaderen, ingewikkeld werk, intensief sporten) vlak voor u gaat slapen: dit houdt u actief, waardoor u moeilijk slaapt.

Als u zich zorgen maakt over uw slaap, lukt het ook minder goed om in te slapen.

Een slaapstoornis

In enkele gevallen is de oorzaak een slaapstoornis waardoor u overdag heel slaperig bent, zoals:

  • slaapapneu: de ademhaling stopt ’s nachts af en toe.
  • narcolepsie: overdag valt u steeds weer in slaap, ook als u bezig bent; 's nachts wordt u een paar keer even wakker.
  • vertraagd slaapfasesyndroom: u kunt altijd pas laat inslapen en bent ‘s ochtends altijd erg slaperig. Het lukt niet om uw slaapritme aan te passen.
  • rusteloze benen (restless legs): in de avond en nacht kunt u uw benen niet stilhouden. 

Kijk voor meer informatie over slaapstoornissen bij de Hersenstichting

nicotine

Nicotine als medicijn is een ontwenningsmiddel.

Het is te gebruiken als hulpmiddel bij stoppen met roken.

Bron: Apotheek.nl
Slaapdagboek

Slaapdagboek

Om inzicht te krijgen in uw slaapprobleem, kunt u 1 week een slaapdagboek bijhouden. Daarin schrijft u iedere dag op:

  • wanneer u gaat slapen
  • hoe lang het duurde om in te slapen
  • op welke tijden u wakker wordt
  • eventuele dutjes overdag
  • welke gedachten en zorgen u bezighouden
  • welke lichamelijke klachten u heeft
  • wanneer u cafeïne (koffie, thee, ice-tea, cola, energiedrank of chocolade), alcohol of nicotine heeft gebruikt
  • wanneer u drugs of medicijnen heeft gebruikt

Met het dagboek wordt vaak duidelijk welke problemen of gewoontes uw slaap verstoren. En wat u eraan kunt doen.

Neem het ingevulde dagboek mee bij uw volgende bezoek aan de huisarts.

nicotine

Nicotine als medicijn is een ontwenningsmiddel.

Het is te gebruiken als hulpmiddel bij stoppen met roken.

Bron: Apotheek.nl
Meer informatie

Meer informatie over slaapproblemen

Op snelbeterinjevel.nl kunt u trainingen doen: Beter slapen, Minder stress of Minder Piekeren. U krijgt oefeningen en kunt bijhouden of ze u helpen (via een eigen account). 

Meer informatie over slaapproblemen vindt u bij de Hersenstichting.

De informatie over slaapproblemen is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Slaapproblemen en slaapmiddelen en op de Generieke module Psychische klachten in de huisartsenpraktijk

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.