Ik ben in de overgang

In het kort

In het kort

  • De overgang is een natuurlijke fase in het leven van een vrouw.
  • De menstruaties worden onregelmatig en blijven uiteindelijk helemaal weg.
  • U kunt opvliegers en zweetaanvallen krijgen.
  • Uw vagina wordt droger. Vrijen kan daardoor onaangenaam zijn.
  • De overgang begint meestal tussen uw 45e en 55e jaar.
  • Gezond eten, genoeg bewegen en voldoende nachtrust helpen u om in deze periode fit te blijven.
  • Zo nodig kunt u tijdelijk medicijnen gebruiken om de klachten te verminderen, zoals de pil of hormoontabletten.
Video’s

Video’s

Beschrijving

Wat is de overgang?

De overgang is een fase in uw leven waarin uw menstruaties onregelmatig worden en uiteindelijk helemaal wegblijven.
De overgang begint meestal ergens tussen uw 45ste en 55ste jaar, soms eerder.
1 op de 100 vrouwen komt al vroeg in de overgang, al voor hun 40ste.

Gemiddeld duurt het 4 jaar voor de menstruatie helemaal wegblijft. Heeft u één jaar lang niet meer gemenstrueerd? Dan bent u in de menopauze. Op vijftigjarige leeftijd heeft ongeveer de helft van de vrouwen de menopauze bereikt.

Vrouwen die roken bereiken de menopauze eerder.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen in de overgang?

De overgang is heel natuurlijk, toch kan het een lastige periode zijn.

Typische overgangsverschijnselen zijn:

Verandering in de menstruatie

  • De menstruatie komt onregelmatig, met kortere of langere tussenpozen.
  • Uw menstruatie kan langer of juist korter duren.
  • Het bloedverlies kan heviger zijn of juist veel minder dan u gewend was.
  • Andere klachten die met de menstruatie samen kunnen gaan (zoals buikpijn, rugpijn of hoofdpijn) kunnen voor het eerst optreden, erger of juist minder worden dan u gewend was.

Opvliegers

  • Opvliegers zijn plotselinge, korte, hevige warmte-aanvallen.
  • Uw gezicht, hals en/of borst worden rood.
  • U kunt opeens heftig gaan zweten. Ook 's nachts kunt u een zweetaanval krijgen.

Vaginale klachten

  • Het slijmvlies aan de binnenkant van de vagina wordt dunner (kwetsbaar) en droger.
  • Vrijen kan daardoor een onaangenaam branderig gevoel geven of pijn doen.

Overgangsverschijnselen kunnen weer andere klachten veroorzaken:

  • Verliest u veel bloed? Als daardoor bloedarmoede ontstaat kunt u ook moe zijn of hoofdpijn hebben.
  • Heeft u ’s nachts opvliegers en last van zweten? Als u daardoor slecht slaapt, kunt u moe en prikkelbaar zijn.
  • Krijgt u plotseling opvliegers? Daardoor kunt u zich onzeker en angstig voelen, slecht slapen of somber zijn.
  • Is de vagina droog? Dan heeft u misschien geen zin in vrijen.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Onderzoek

Hoe weet ik of ik in de overgang ben?

De overgang herkent u aan de verschijnselen (zoals onregelmatige menstruaties, opvliegers, nachtzweten en een droge vagina). Deze beginnen meestal ergens tussen uw 45e en 55e jaar, soms eerder.

Bent u één jaar lang niet meer ongesteld geweest? Dan kunt u er vanuit gaan dat de eisprong en de menstruatie blijvend gestopt zijn.

Met bloedonderzoek is niet te zien of de eisprong en menstruaties helemaal gestopt zijn of wanneer die zullen stoppen.

Oorzaken

Hoe ontstaat de overgang?

  • De voorraad eicellen in uw eierstokken raakt op tussen de leeftijd van 45 en 60 jaar.
  • Als er geen eitje meer vrijkomt, daalt ook de aanmaak van oestradiol, een vrouwelijk hormoon.
  • De opbouw van uw baarmoederslijmvlies raakt ontregeld. De menstruatie verandert en blijft uiteindelijk weg.
  • Hoe opvliegers ontstaan is niet precies bekend.

Mogelijke oorzaken van een vroege overgang (voor je 40ste) zijn

  • Aanleg (bijvoorbeeld een zeldzame erfelijke afwijking in het vrouwelijke geslachtschromosoom)
  • Een zeldzame auto-immuunziekte met ontsteking van de bijnier (zoals de ziekte van Addison)
  • Een eerdere behandeling met chemotherapie, radiotherapie of een operatie om de eierstokken weg te halen
  • Meestal is de oorzaak van een vroege overgang onbekend.
Adviezen

Wat kunt u zelf doen bij klachten in de overgang?

Adviezen bij menstruatieveranderingen

Het is belangrijk dat u in een goede conditie bent, vooral wanneer u veel bloed verliest omdat de menstruatie vaker komt, heftiger is en/of langer duurt. Zorg daarom voor een gezonde leefstijl met:

  • Gezonde voeding met voldoende ijzer. IJzerrijke voedingsmiddelen zijn vlees, volkorenproducten, bladgroenten en gedroogde vruchten.
  • Een halfuur per dag actief bewegen, zoals wandelen, fietsen, joggen, zwemmen of dansen.
  • Voldoende (nacht-)rust . Ga op tijd naar bed, zorg voor een rustige slaapkamer en neem geen werk mee naar bed.

Adviezen bij opvliegers

  • Draag kleding die vocht goed opneemt en waardoor vocht verdampt: bijvoorbeeld katoen, zijde of wol. Als u meerdere dunne lagen over elkaar draagt, kunt u gemakkelijk iets uit doen.
  • Slaap onder katoenen lakens en (meerdere dunne) wollen dekens in plaats van onder een synthetisch dekbed.
  • Alcohol, warme dranken zoals koffie en thee, en gekruid eten kunnen soms opvliegers uitlokken. Als u dat merkt, kunt u deze vermijden.
  • Bespreek eventuele onzekerheden met een vriendin of met uw huisarts.

Adviezen bij een droge vagina

Als u bij het vrijen last heeft van een droge vagina, maak dan duidelijke afspraken met uw partner:

  • Bespreek samen uw lichamelijke veranderingen.
  • Neem veel tijd bij het voorspel, vaak duurt het langer voordat uw vagina vochtig wordt. Het is nu extra belangrijk om aan te geven wat prettig is en wat onprettig of zelfs pijnlijk is.
  • Gebruik speeksel of een glijmiddel. Een glijmiddel kunt u zonder recept bij de drogist of apotheek kopen. Breng dit aan rondom de vaginale opening en op de penis (of dildo). De meeste glijmiddelen zijn vrij lang werkzaam. Desgewenst kunt u ze al enige tijd voor het vrijen aanbrengen.
  • Spreek af om ook eens te vrijen zonder geslachtsgemeenschap.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Anticonceptie

Anticonceptie in de overgang

Ook als u onregelmatig menstrueert, is er nog een kans op zwangerschap. Als u dat niet wilt riskeren, is het verstandig om tot een jaar na de laatste menstruatie een voorbehoedmiddel te blijven gebruiken, bijvoorbeeld condooms of een spiraal. Meestal kunt u met 52 jarige leeftijd met anticonceptie stoppen. De kans op zwangerschap is dan zeer klein.

Overgang en de pil

Gebruikt u de pil? Dan kunt u daar eventueel mee doorgaan, maar langdurig gebruik van de pil wordt rond deze leeftijd niet aangeraden vanwege het toenemende risico op hart- en vaatziekten en borstkanker.

U stelt met de pil de overgang niet uit, dit proces gaat gewoon door. Maar omdat de pil de maandelijkse bloedingen kunstmatig in stand houdt, merkt u minder goed wanneer u in de overgang bent en de menopauze heeft bereikt. Het valt niet te zeggen wanneer u het beste met de anticonceptiepil kunt stoppen. Dit is een persoonlijke keuze. U weet pas zeker dat u de menopauze heeft bereikt, wanneer u na stoppen met de pil een jaar niet meer heeft gemenstrueerd. Gedurende dit jaar kunt u een ander voorbehoedmiddel gebruiken (bijvoorbeeld condooms of een spiraal).

In de anticonceptiepil zitten de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron . Deze hormonen helpen ook tegen overgangsklachten zoals heftige of onregelmatige menstruaties, opvliegers en (nachtelijke) zweetaanvallen.

In de week dat u geen pil slikt (de stopweek), kunt u wel last hebben van opvliegers en nachtelijke zweetaanvallen.

Overgang en het spiraal

Gebruikt u een koperspiraal om zwangerschap te voorkomen? Als u na uw 40ste een koperspiraal heeft gekregen, dan kunt u het tot na uw 52ste laten zitten. Een jaar na uw laatste menstruatie kunt u het koperspiraal laten verwijderen.

Gebruikt u een hormoonspiraal? Als u na uw 45ste een hormoonspiraal heeft gekregen, dan kunt u deze met 52 jaar laten verwijderen. Lees ook bij het spiraal.

progesteron

Progesteron is een vrouwelijk geslachtshormoon, namelijk een progestageenhormoon. Het speelt een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

Artsen schrijven dit medicijn voor bij verminderde vruchtbaarheid, abnormaal vaginaal bloedverlies, stoornissen tijdens de menstruatiecyclus en overgangsklachten. Soms schrijven artsen het voor om vroeggeboorte te voorkomen en bij dreigende vroeggeboorte.

Bron: Apotheek.nl

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Medicijnen

Medicijnen in de overgang

De adviezen kunnen u helpen om goed met uw klachten om te gaan. Heeft u toch nog veel last? Krijgt u door overgangsklachten ’s nachts te weinig slaap en/of kunt u overdag minder aan? Bespreek het met uw huisarts. Sommige vrouwen overwegen tijdelijk medicijnen (hormonen) te nemen om de klachten te verminderen. Het is goed om de voor- en nadelen van deze middelen te bespreken.

U beslist samen met uw huisarts wat voor u het beste is. Het helpt om dit gesprek met uw huisarts goed voor te bereiden.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder in de overgang?

Het duurt gemiddeld 4 jaar voor de menstruatie definitief wegblijft. De opvliegers kunnen tot enkele jaren na de menopauze voorkomen. Ongeveer 1 op de 3 vrouwen heeft ruim 5 jaar na haar laatste menstruatie nog opvliegers. De opvliegers worden wel steeds minder heftig.

Vaginale klachten (droogheid) blijven vaak bestaan. Bij jeuk, irritatie en extra afscheiding is het goed om een afspraak te maken voor controle.

In de eerste jaren na uw laatste menstruatie, wordt bot sneller afgebroken. Kijk bij botontkalking (osteoporose) voor adviezen om sterke botten te houden.

Ook heeft u meer kans op het ontstaan van hart- en vaatziekten. Uw huisarts bespreekt dit met u en zegt wat u daaraan kunt doen.

Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.