Ik heb hartfalen. Wat kan ik zelf doen?

Je kunt zelf je gewicht, bloeddruk en hartslag meten. Zo kun je zien hoe het gaat met het hartfalen.

Weeg jezelf regelmatig

Weeg jezelf 2 keer of vaker per week. Spreek met je arts af wanneer en hoe vaak je dit gaat doen.
Als je er meer over wilt weten, kijk dan bij jezelf regelmatig wegen.
Schrijf je gewicht op in het schema voor je gewicht.

Als je 2 kilo zwaarder bent in 3 dagen, dan hou je waarschijnlijk vocht vast. Bespreek dit met je arts. Misschien moet je een tijd meer medicijnen slikken.

Je bloeddruk en hartslag regelmatig meten

Je kunt ook je bloeddruk en hartslag regelmatig meten.
Wil je hier meer over weten? Kijk dan bij zelf thuis je bloeddruk meten.

Als je dit wilt gaan doen, dan vertelt je arts precies wanneer en hoe vaak je dit moet doen. De afspraken kan je arts opschrijven op het Schema voor je bloeddruk. Hier kun je de metingen ook opschrijven.

Je schrijft je metingen op de formulieren. Je kunt afspreken om de metingen door te geven aan de praktijk. Of mee te nemen bij de volgende controle.

Drink genoeg en verspreid je drinken over de dag. Drink liever niet te veel vocht in 1 keer. Dit is te zwaar voor je hart. Als je in korte tijd veel drinkt, moet je hart harder werken. Bij hartfalen lukt dat niet. Je kunt dan vocht vast gaan houden.

Drink bij ernstig hartfalen niet meer dan 1,5 liter per dag.

Drink wat meer als je veel vocht verliest:

• bij overgeven
• bij diarree
• als je veel zweet, zoals bij koorts of heel warm weer

Bij hartfalen heeft je hart moeite om het bloed rond te pompen. Je kunt hierdoor weinig energie hebben.

• Eet daarom genoeg en gezond. Ook als je je te moe voelt om te eten.
• Kies vooral volkoren producten, peulvruchten, groenten, fruit, noten en vis.
• Kijk bij gezond eten.

Heel weinig zout

• Eet heel weinig zout. Door zout houdt je lichaam extra vocht vast. Je hart krijgt het daardoor zwaarder.
• Doe geen zout bij je eten.
• Eet ook geen snacks en kant-en-klare maaltijden met veel zout, zoals soep, pizza en chips.
• Bekijk de video Minder zout voor meer tips.

Let op: gebruik geen zout-vervangers waar kalium in zit, zoals kaliumzout. Kaliumzout kan gevaarlijk zijn als je medicijnen tegen hartfalen gebruikt.

Als je te zwaar bent, moet je hart extra hard werken. Probeer dan af te vallen.
Als je veel te zwaar bent, kan afvallen ervoor zorgen dat je minder klachten door hartfalen hebt. Eet gezond en beweeg genoeg.

Misschien is meedoen aan een leefstijlprogramma iets voor jou. Je leert gezond eten en meer bewegen. Je leert ook hoe je de gezonde gewoontes kunt volhouden. Je krijgt hulp van een leefstijlcoach, diëtist, fysiotherapeut of oefentherapeut. Maak een afspraak bij je huisarts als je hierover nadenkt.

Heb je een gezond gewicht, dan is het belangrijk om dit zo te houden.

Bij ernstig hartfalen kun je te dun worden. Dan is het belangrijk om gezond en genoeg te eten om weer sterker te worden. Een diëtist kan hierbij helpen.

Bewegen is goed bij hartfalen.

• Beweeg regelmatig zodat je fit blijft.
  Voor de één betekent dit elke dag een half uur wandelen of fietsen. Voor een ander betekent het een keer extra de trap op lopen. Of de tuin in. Hoeveel je kunt bewegen, hangt af van je klachten. Probeer uit wat het beste bij jou past.
• Heb je al klachten terwijl je niets doet? Dan kan weinig bewegen al te veel zijn. Lees meer over wat je kunt doen bij ernstig hartfalen.

Misschien is bewegen lastig voor jou, of vind je het spannend. Een fysiotherapeut die veel weet over hartfalen kan je hierbij helpen. Bijvoorbeeld met een oefenprogramma. Soms stuurt je arts je door naar een speciale afdeling in het ziekenhuis (hart-revalidatie).

Soms niet te actief bewegen

Soms is het beter om niet te actief te bewegen als je hartfalen hebt. Bijvoorbeeld in 1 of meer van deze situaties:

• Als je praat, raak je snel buiten adem.
• Als je rustig zit, heb je een hartslag van meer dan 110 per minuut.
• Je bent pas begonnen met medicatie en daar moet je lichaam nog aan wennen.

Je arts kan je hier meer over vertellen.

• Drink geen alcohol.
  Alcohol is slecht voor je hart en kan hartfalen erger maken.
  Drink je toch? Drink dan niet meer dan 1 glas alcohol op een dag en niet iedere dag.
• Stop met roken als je rookt.
  Roken zorgt ervoor dat je hartspier minder bloed krijgt. De gezondheid van je hart wordt dan snel minder.
  Stoppen met roken is niet makkelijk. Je huisarts of een stoppen-met-roken coach kan je helpen.

Heb je geen of weinig klachten als je beweegt? Dan mag je meestal gewoon autorijden.

Je mag niet autorijden als je al buiten adem bent zonder iets te doen. Kijk bij ernstig hartfalen.

Als autorijden je werk is, dan zijn er strengere regels.

Meer informatie vind je bij het CBR.

Je mag vrijen.

Let wel goed op je lichaam. Raak je snel buiten adem? Of krijg je hartkloppingen of pijn op de borst tijdens of na het vrijen? Bespreek dit met je arts. Soms kun je voor het vrijen medicijnen nemen waardoor je minder klachten hebt.

Je mag met het vliegtuig op reis.

Gebruik je medicijnen en houd je toch lichte klachten? Dan raden artsen het af om op vakantie te gaan naar:

• een plek die hoger ligt dan 1500 meter, bijvoorbeeld in de bergen.
• een plek waar het heel warm en vochtig is.

Bespreek je reisplannen met je arts. Soms is het nodig om je medicijnen aan te passen tijdens je reis.

Voel je je benauwd als je plat ligt? Leg dan 1 of meer extra kussens onder je hoofd.
Of zet het hoofdeinde van je bed wat hoger, als dat mogelijk is.